ترجمه تفسیر المیزان جلد 17

اینجــــا یک کتابخانه دیجیتالی است

با بیش از 100000 منبع الکترونیکی رایگان به زبان فارسی ، عربی و انگلیسی

ترجمه تفسیر المیزان - جلد 17

سید محمدحسین طباطبایی؛ ترجمه: سید محمدباقر موسوی همدانی

| نمايش فراداده ، افزودن یک نقد و بررسی
افزودن به کتابخانه شخصی
ارسال به دوستان
جستجو در متن کتاب
بیشتر
تنظیمات قلم

فونت

اندازه قلم

+ - پیش فرض

حالت نمایش

روز نیمروز شب
جستجو در لغت نامه
بیشتر
توضیحات
افزودن یادداشت جدید


‌صفحه‌ى 83


بعضى «1» هم گفته‏اند:" عطف است بر كلمه" نفورا" و اضافه در آن، اضافه موصوف به صفت است، به دليل اينكه بار دوم فرموده:" وَ لا يَحِيقُ الْمَكْرُ السَّيِّئُ ..."


[اشاره به معناى اينكه فرمود مكر سيئ جز به اهل آن نمى‏رسد]


" وَ لا يَحِيقُ الْمَكْرُ السَّيِّئُ إِلَّا بِأَهْلِهِ"- يعنى مكر بد نازل نمى‏شود و نمى‏رسد مگر به صاحبش، و در غير از خود او مستقر نمى‏شود، براى اينكه هر چند مكر بد، بسا مى‏شود كه به شخص مكر شده صدمه‏اى وارد مى‏آورد، و ليكن چيزى نمى‏گذرد كه از او زايل مى‏شود و دوام نمى‏آورد، ولى اثر زشت آن بدان جهت كه مكر سيئ" است در نفس مكر كننده باقى مى‏ماند، و چيزى نمى‏گذرد كه آن اثر ظاهر گشته، گريبانش را مى‏گيرد و به خاطر آن مجازات مى‏شود، حال يا در دنيا و يا در آخرت. و به همين جهت در مجمع البيان آيه شريفه را تفسير كرده به اينكه: كيفر مكر سيئ جز به مرتكبش نمى‏رسد «2».


و اين آيه شريفه كلامى است از باب مثل «3»، نظير اين جمله كه قرآن كريم فرموده:


" إِنَّما بَغْيُكُمْ عَلى‏ أَنْفُسِكُمْ" «4»، و نيز فرموده:" فَمَنْ نَكَثَ فَإِنَّما يَنْكُثُ عَلى‏ نَفْسِهِ" «5».


" فَهَلْ يَنْظُرُونَ إِلَّا سُنَّتَ الْأَوَّلِينَ"-" نظر" و" انتظار" هر دو به معناى توقع است، و" فاء" براى تفريع و نتيجه است كه جمله را از ما قبل نتيجه‏گيرى مى‏كند. و استفهام در آن انكارى است، و معنايش اين است كه: و چون مكر سيئ مى‏كنند، و مكر سيئ جز به صاحبش برنمى‏گردد، پس مكاران، جز سنت جارى در امم گذشته كه همان عذاب الهى نازل بر مكاران است، كه اثر مكر و تكذيبشان به آيات خدا بود، انتظار ديگرى را نمى‏كشند.


" فَلَنْ تَجِدَ لِسُنَّتِ اللَّهِ تَبْدِيلًا وَ لَنْ تَجِدَ لِسُنَّتِ اللَّهِ تَحْوِيلًا"- تبديل سنت خدا" به اين است كه: عذاب خدا را بردارند، و به جايش عافيت و نعمت بگذارند، و" تحويل سنت" عبارت از اين است كه: عذاب فلان قوم را كه مستحق آن مى‏باشند، به سوى قومى ديگر برگردانند، و سنت خدا نه تبديل مى‏پذيرد و نه تحويل، براى اينكه خداى تعالى بر صراط مستقيم است، حكم او نه تبعيض دارد و نه استثناء. هم چنان كه خداى تعالى مشركين مورد نظر آيه را در جنگ بدر به عذاب خود گرفت، و همگى را كشت. و خطاب در آيه به رسول خدا


_______________


(1) تفسير كشاف، ج 3، ص 618.


(2) مجمع البيان، ج 8، ص 412.


(3) هم چنان كه در نظير آن مى‏گويند" من حفر بئرا لاخيه أو شك ان يقع فيه- هر كس براى برادرش چاه بكند، به زودى خودش در آن مى‏افتد"- مترجم.


(4) ستم شما تنها عليه خود شما است. سوره يونس، آيه 23.


(5) و هر كه پيمان بشكند عليه خود شكسته است. سوره فتح، آيه 10.


/ 614