چند روايت در باره تقدير روزى از جانب خداوند سبحان‏ - ترجمه تفسیر المیزان جلد 18

اینجــــا یک کتابخانه دیجیتالی است

با بیش از 100000 منبع الکترونیکی رایگان به زبان فارسی ، عربی و انگلیسی

ترجمه تفسیر المیزان - جلد 18

سید محمدحسین طباطبایی؛ ترجمه: سید محمدباقر موسوی همدانی

| نمايش فراداده ، افزودن یک نقد و بررسی
افزودن به کتابخانه شخصی
ارسال به دوستان
جستجو در متن کتاب
بیشتر
تنظیمات قلم

فونت

اندازه قلم

+ - پیش فرض

حالت نمایش

روز نیمروز شب
جستجو در لغت نامه
بیشتر
توضیحات
افزودن یادداشت جدید

" يَهَبُ لِمَنْ يَشاءُ إِناثاً وَ يَهَبُ لِمَنْ يَشاءُ الذُّكُورَ"

- كلمه" اناث" جمع كلمه" انثى- ماده" است، و كلمه" ذكور" و همچنين" ذكران" جمع كلمه" ذكر- نر" هستند، و ظاهر مقابله بين" ذكور" و" اناث" اين است كه مراد اين باشد كه به هر كس بخواهد تنها اناث مى‏دهد، و به هر كس بخواهد فقط ذكور مى‏دهد، و به همين جهت جمله" لمن يشاء" را تكرار كرده. بعضى «1» در اينكه چرا در آيه شريفه كلمه" اناث" را بدون الف و لام، و كلمه" ذكور" را با الف و لام آورده گفته‏اند: براى اينكه ذكور مطلوب مردم و معهود در اذهان آنها است، مخصوصا عرب كه تنها فرزند ذكور را فرزند مى‏دانستند.

" أَوْ يُزَوِّجُهُمْ ذُكْراناً وَ إِناثاً"

- يعنى: و يا آنكه بين آن فرزندان جمع مى‏كند در حالى كه هم پسران باشند و هم دختران. و بنا بر اين، كلمه" تزويج" در اينجا به معناى جمع كردن است.

" وَ يَجْعَلُ مَنْ يَشاءُ عَقِيماً"- يعنى: و هر كس را بخواهد عقيم و نازا مى‏كند يعنى از او فرزند نشود، و از همسرش نيز فرزندى نيايد، و چون اين معنا خود قسمتى جداگانه بود، لذا مانند دو قسم قبلى آن را هم مقيد به مشيت فرمود، و اما آن قسم كه جمع بين ذكران و اناث بود چون در حقيقت جمع بين دو قسم اول و دوم بود، ديگر مقيد به مشيتش نفرمود.

" إِنَّهُ عَلِيمٌ قَدِيرٌ"- اين جمله تعليل مطلب قبل است، و به آيه چنين معنا مى‏دهد: چون خدا دانا است آنچه زياد مى‏كند به خاطر جهل نيست، و چون قادر است آنچه كم مى‏كند نيز به خاطر عجز نيست.

بحث روايتى

چند روايت در باره تقدير روزى از جانب خداوند سبحان‏

در الدر المنثور است كه حاكم- وى حديث را صحيح دانسته- و بيهقى از على (ع) روايت آورده كه فرمود: آيه" وَ لَوْ بَسَطَ اللَّهُ الرِّزْقَ لِعِبادِهِ لَبَغَوْا فِي الْأَرْضِ" در باره اصحاب صفه نازل شده كه همواره مى‏گفتند: اى كاش ما هم مى‏داشتيم «2».

مؤلف: بنا بر اين روايت، بايد آيه شريفه در مدينه نازل شده باشد، و ليكن روايت به تطبيق شبيه‏تر است، تا به شان نزول.

(1) روح المعانى، ج 25، ص 54.

(2) الدر المنثور، ج 6، ص 8.

/ 590