ترجمه تفسیر المیزان جلد 18

اینجــــا یک کتابخانه دیجیتالی است

با بیش از 100000 منبع الکترونیکی رایگان به زبان فارسی ، عربی و انگلیسی

ترجمه تفسیر المیزان - جلد 18

سید محمدحسین طباطبایی؛ ترجمه: سید محمدباقر موسوی همدانی

| نمايش فراداده ، افزودن یک نقد و بررسی
افزودن به کتابخانه شخصی
ارسال به دوستان
جستجو در متن کتاب
بیشتر
تنظیمات قلم

فونت

اندازه قلم

+ - پیش فرض

حالت نمایش

روز نیمروز شب
جستجو در لغت نامه
بیشتر
توضیحات
افزودن یادداشت جدید

و در مجمع البيان از على (ع) روايت شده كه از رسول خدا (ص) نقل كرده كه فرمود: بهترين آيه كتاب خدا اين آيه است. يا على هيچ خدشه و خراشى از چوبى بر بدن وارد نمى‏آيد و هيچ ضربه‏اى بپا وارد نمى‏شود، مگر به خاطر گناه، و آنچه خدا در دنيا مى‏بخشد ديگر در آخرت عقاب نمى‏كند، چون خدا بزرگتر از آن است كه به بخشيده خود برگردد، و آنچه را هم كه در دنيا عقوبتش را مى‏فرستد ديگر در آخرت عقوبت‏
نمى‏كند، چون خدا عادل‏تر از آن است كه بنده‏اش را به خاطر يك گناه دو بار عقوبت كند «1».

مؤلف: اين روايت را الدر المنثور هم از عده‏اى از صاحبان كتب حديث از على (ع) از رسول خدا (ص) روايت كرده «2».

و از فحواى آن استفاده مى‏شود كه آيه شريفه" وَ ما أَصابَكُمْ" خاص به مؤمنين است، و خطاب در آن نيز به ايشان است، و مفادش اين است كه خدا گناهان همه ايشان را مى‏آمرزد، و ديگر در برزخ و قيامت عذاب نمى‏بينند، چون آيه شريفه گناهان را منحصر در دو قسم مى‏كند. يكى آنهايى كه با رساندن مصيبت مؤاخذه مى‏شوند، و يكى هم آنهايى كه بخشوده مى‏شوند. و روايت هم مفادش اين است كه بعد از مؤاخذه با مصائب، ديگر مؤاخذه‏اى نيست، و بعد از عفو هم ديگر مؤاخذه‏اى نخواهد بود، به همين جهت مساله از چند جهت مورد اشكال قرار مى‏گيرد:

اول از اين جهت كه ما در سابق گفتيم از سياق آيه برمى‏آيد كه به عموميتش مؤمن و كافر را شامل مى‏شود.

دوم از جهت اينكه معارض با روايات بسيار زيادى است كه شايد به حد تواتر معنوى برسد، رواياتى كه مى‏گويند: بعضى از مؤمنين در قبر و يا در آخرت عذاب مى‏بينند.

سوم از جهت اينكه اين روايت با ظاهر آياتى كه دلالت دارد بر اينكه موطن و محل جزاى اعمال آخرت است مخالفت دارد، مانند آيه:
" وَ لَوْ يُؤاخِذُ اللَّهُ النَّاسَ بِظُلْمِهِمْ ما تَرَكَ عَلَيْها مِنْ دَابَّةٍ وَ لكِنْ يُؤَخِّرُهُمْ إِلى‏ أَجَلٍ مُسَمًّى فَإِذا جاءَ أَجَلُهُمْ لا يَسْتَأْخِرُونَ ساعَةً وَ لا يَسْتَقْدِمُونَ" «3»

چون ظاهر اين آيه اين است كه خداى تعالى جزاى اعمال را در دنيا نمى‏دهد، و گر نه هيچ جنبده‏اى روى زمين نمى‏ماند، بلكه آن را تاخير مى‏اندازد تا مدتى معين، همين كه آن مدت فرا رسيد ديگر حتى يك ساعت هم جلو و عقبش نمى‏اندازد. و همچنين آيات ديگرى كه دلالت دارد بر اينكه هر معصيت و مظلمه‏اى بازخواست مى‏شود، و روز بازخواست از آن بعد از مرگ و در قيامت است، مگر آنكه صاحبش در دنيا توبه كرده باشد، و يا با عمل نيكى آن را از بين برده باشد و يا در قيامت شفاعتى مشمول حالش گردد، و امثال اينها.

علاوه بر اينكه آيه مورد بحث، يعنى آيه" وَ ما أَصابَكُمْ مِنْ مُصِيبَةٍ فَبِما كَسَبَتْ أَيْدِيكُمْ وَ يَعْفُوا عَنْ كَثِيرٍ"- همان طور كه قبلا هم گفتيم- نه دلالت دارد بر اينكه مصيبت‏هاى وارده جزاى اعمال است، و نه بر اين كه عفو از بسيارى از گناهان ابطال جزاء در آنها است، بلكه‏
تنها دلالت دارد بر اين كه مصائب، آثار دنيوى گناهان است كه در بعضى گناهان در دنيا بروز مى‏كند، و در بعضى گناهان بروز نمى‏كند، و خدا از بروزش جلوگيرى مى‏نمايد.

(1) مجمع البيان، ج 9، ص 30.

(2) الدر المنثور، ج 6، ص 91.

(3) سوره نحل، آيه 61.

/ 590