اشاره به وجه تعليل نزول وحى از جانب خداوند به اينكه او" على حكيم" است‏ - ترجمه تفسیر المیزان جلد 18

اینجــــا یک کتابخانه دیجیتالی است

با بیش از 100000 منبع الکترونیکی رایگان به زبان فارسی ، عربی و انگلیسی

ترجمه تفسیر المیزان - جلد 18

سید محمدحسین طباطبایی؛ ترجمه: سید محمدباقر موسوی همدانی

| نمايش فراداده ، افزودن یک نقد و بررسی
افزودن به کتابخانه شخصی
ارسال به دوستان
جستجو در متن کتاب
بیشتر
تنظیمات قلم

فونت

اندازه قلم

+ - پیش فرض

حالت نمایش

روز نیمروز شب
جستجو در لغت نامه
بیشتر
توضیحات
افزودن یادداشت جدید

اشاره به وجه تعليل نزول وحى از جانب خداوند به اينكه او" على حكيم" است‏

" إِنَّهُ عَلِيٌّ حَكِيمٌ"- اين جمله تعليلى است براى مضمون آيه شريفه، مى‏فرمايد خداى تعالى به خاطر علو مقامى كه از خلق و نظام حاكم در آن دارد، بزرگتر از آن است كه مانند خلق كه با هم گفتگو مى‏كنند با خلق خود گفتگو كند، و به خاطر علو مقامش و حكمتش راه‏
وحى را براى سخن گفتن با خلق اختيار كرده و اين بدان جهت است كه هدايت هر نوعى از مخلوقات به سوى سعادت خاص خودش كار خدا است، همانطور كه خودش فرموده:" الَّذِي أَعْطى‏ كُلَّ شَيْ‏ءٍ خَلْقَهُ ثُمَّ هَدى‏" «1» و نيز فرموده:" وَ عَلَى اللَّهِ قَصْدُ السَّبِيلِ" «2» و سعادت انسان كه راه سعادت خود را به وسيله علم و شعور طى مى‏كند اين است كه سعادت او را به او اعلام بدارد و او را به سنتى كه خود در زندگى انسانها جارى مى‏كند راهنمايى فرمايد، تا انسانها به آن برسند، و در اين راهنمايى تنها دلالت عقل كافى نيست، چون عقل همان طور كه گاهى راه را نشان مى‏دهد، گاهى هم به خطا مى‏رود، و به همين جهت خداى سبحان طريق وحى را برگزيد كه از هر خطايى مصون است. و ما در بيان اين حجت در چند جا از اين كتاب بحث مفصل كرده‏ايم.

توضيح آيه:" وَ كَذلِكَ أَوْحَيْنا إِلَيْكَ رُوحاً مِنْ أَمْرِنا ..." و بيان مراد از" روح" و وحى آن‏

" وَ كَذلِكَ أَوْحَيْنا إِلَيْكَ رُوحاً مِنْ أَمْرِنا ما كُنْتَ تَدْرِي مَا الْكِتابُ وَ لَا الْإِيمانُ ..."

از ظاهر سياق برمى‏آيد كه كلمه" كذلك" اشاره باشد به آنچه در آيه قبلى بود كه وحى را به سه قسمت تقسيم مى‏نمود. روايات بسيارى هم اين ظهور را تاييد مى‏كنند، چون در آن روايات آمده كه رسول خدا (ص) همانطور كه با وساطت جبرئيل- كه قسم سوم از وحى است- وحى الهى را مى‏گرفت، همچنين گاهى در خواب- كه از مصاديق قسم دوم است- آن را دريافت مى‏كرد، و گاهى هم بدون واسطه آن را تلقى مى‏فرمود كه همان قسم اول است.

ولى بعضى از مفسرين «3» گفته‏اند: كلمه مذكور اشاره به مطلق وحيى است كه بر انبياء نازل مى‏شده. البته اگر مراد از" روح" جبرئيل امين، و يا روح امرى باشد- كه بيانش مى‏آيد- بايد همين معنا را قبول كرد.

و مراد از اينكه فرمود:" وحى كرديم به تو روحى را"- به طورى كه گفته‏اند- «4» همان وحى قرآن است، و صاحبان اين قول جمله" وَ لكِنْ جَعَلْناهُ نُوراً ..." را مؤيد گفتار خود گرفته، و گفته‏اند: به همين جهت بايد بگوييم مراد از روح، قرآن است.

(1) سوره طه، آيه 50.

(2) بر خداست كه راه وسط را نشان دهد. سوره نحل، آيه 9.

(3 و 4) مجمع البيان، ج 9، ص 37.

/ 590