تقليد كوركورانه همواره مستند امم مشرك بوده است‏ - ترجمه تفسیر المیزان جلد 18

اینجــــا یک کتابخانه دیجیتالی است

با بیش از 100000 منبع الکترونیکی رایگان به زبان فارسی ، عربی و انگلیسی

ترجمه تفسیر المیزان - جلد 18

سید محمدحسین طباطبایی؛ ترجمه: سید محمدباقر موسوی همدانی

| نمايش فراداده ، افزودن یک نقد و بررسی
افزودن به کتابخانه شخصی
ارسال به دوستان
جستجو در متن کتاب
بیشتر
تنظیمات قلم

فونت

اندازه قلم

+ - پیش فرض

حالت نمایش

روز نیمروز شب
جستجو در لغت نامه
بیشتر
توضیحات
افزودن یادداشت جدید

از سوى ديگر از ظاهر كلام مفسر مزبور برمى‏آيد كه اراده خدا را منحصر در اراده‏
تكوينى گرفته، و اراده تشريعى را به كلى مهمل دانسته، با اينكه مدار در تكاليف مولوى همان اراده تشريعى خدا است، و اين خود اشتباهى است از او.
و نيز از آنچه گذشت فساد اين گفتار «1» كه به بعضى از مفسرين نسبت داده‏اند روشن مى‏شود كه: مراد مشركين از اين كه گفتند" لَوْ شاءَ الرَّحْمنُ ما عَبَدْناهُمْ" عذرخواهى از ملائكه‏پرستى خويش است، و معتقدند كه مشيت خدا بدان تعلق گرفته و اعتراف به قباحت آن دارند.

وجه فسادش اين است كه: مشركين هرگز قبول ندارند كه ملائكه پرستيشان كار زشتى است، تا از آن عذرخواهى كنند، چون مى‏بينيم در ذيل آيه از ايشان حكايت شده كه گفته‏اند:

" إِنَّا وَجَدْنا آباءَنا عَلى‏ أُمَّةٍ وَ إِنَّا عَلى‏ آثارِهِمْ مُهْتَدُونَ- ما پدران خود را ديديم كه بر كيشى بودند، و ما بر پيروى كيش آنان هدايت خواهيم شد".

" إِنْ هُمْ إِلَّا يَخْرُصُونَ"- كلمه" خرص" بطورى كه از ظاهر كلام راغب «2» بر مى‏آيد، عبارت است از سخنى كه از روى پندار و تخمين زده شود. البته اين كلمه به دروغ گفتن نيز تفسير شده.

" أَمْ آتَيْناهُمْ كِتاباً مِنْ قَبْلِهِ فَهُمْ بِهِ مُسْتَمْسِكُونَ"

ضمير در" من قبله" به قرآن بر مى‏گردد، و در اين آيه دليل نقلى بر شرك را نفى مى‏كند هم چنان كه در آيه قبلى مى‏فرمود: مشركين دليل عقلى بر شرك ندارند. و حاصل معناى دو آيه اين است كه: مشركين هيچ دليلى بر عبادت ملائكه ندارند، نه دليل عقلى و نه دليل نقلى، در نتيجه خداى تعالى اذنى به اين عمل نداده.

تقليد كوركورانه همواره مستند امم مشرك بوده است‏

" بَلْ قالُوا إِنَّا وَجَدْنا آباءَنا عَلى‏ أُمَّةٍ وَ إِنَّا عَلى‏ آثارِهِمْ مُهْتَدُونَ"

كلمه" امت" به معناى طريقه‏اى است كه مقصود آدمى باشد، (چون ماده" أم"،" يؤم" به معناى قصد كردن است)، و مراد از امت در اينجا دين است. و كلمه" بل" اعراض از خلاصه‏اى است كه از دو آيه قبلى به دست مى‏آيد. در نتيجه معناى آيه مورد بحث چنين مى‏شود: مشركين هيچ دليلى بر حقانيت بت‏پرستى خود ندارند، نه عقلى و نه نقلى، بلكه خلاصه دليلشان تنها تقليد كوركورانه از پدرانشان است و بس.

(1) روح المعانى، ج 25، ص 72.

(2) مفردات راغب، ماده" خرص".

/ 590