بیشترتوضیحاتافزودن یادداشت جدید
ابن الزبعرى گفت: به پروردگار كعبه سوگند كه الآن در بحث بر تو غلبه مىكنم براى اينكه گفتى تمامى خدايان همه امتها هيزم جهنمند، آيا تو عيسى بن مريم را پيغمبر نمىدانى و بر او و بر امتش ثناى خير نمىگويى؟ با اينكه اين را هم مىدانى كه امت نصارى او را مىپرستند، و نيز عزيز و ملائكه پرستيده مىشوند، اگر بگويى همه اينها در آتش دوزخ قرار مىگيرند، ما هم هيچ حرفى نداريم كه با خدايان خود در آتش باشيم. مشركين از اين احتجاج خوشحال شدند و خنديدند، و رسول خدا (ص) هم چنان ساكت بود تا آنكه اين آيه نازل شد:" إِنَّ الَّذِينَ سَبَقَتْ لَهُمْ مِنَّا الْحُسْنى أُولئِكَ عَنْها مُبْعَدُونَ" «1» و همچنين آيه مورد بحث در اين زمينه نازل شد.و معناى آن اين است كه: وقتى ابن الزبعرى عيسى بن مريم را مثل زد، و مسيح پرستى نصارى را دليل بر رد كلام تو گرفت،" إِذا قَوْمُكَ" ناگهان قريش كه قوم تواند از اين مثل" يصدون" فريادشان به خوشحالى و خنده بلند شد، چون به خيال خود تو را مجاب كردند، و آن گاه گفتند:" أَ آلِهَتُنا خَيْرٌ أَمْ هُوَ" يعنى آيا خدايان ما بهتر است يا مسيح؟و مسلما عيسى به نظر تو از خدايان ما بهتر است، و وقتى او هيزم جهنم باشد ديگر جهنمى بودن خدايان ما سهل است، و اين مثل را برايت نزدند مگر از راه جدل، و صرف غلبه كردن در بحث، نه به منظور تشخيص حق از باطل «2».و ما در بحث روايتى كه بعد از آيه 98 سوره انبياء ايراد كرديم گفتيم كه اين روايت به خاطر اينكه از چند جهت موهون و سست است، و نيز به خاطر خللى كه در مضمون آن هست، ضعيف است و نمىتوان به آن اعتماد كرد، حتى از حافظ ابن حجر هم نقل شده كه گفته اين حديث اصلى ندارد، و در هيچ يك از كتب حديث ديده نشده نه با سند و نه بدون سند.و هر چند اين داستان ابن الزبعرى از طرق شيعه هم نقل شده- و البته طورى نقل شده كه هيچ مناقشه و اشكالى متوجه آن نيست- و ليكن در آن نقل گفته نشده كه آيه" وَ لَمَّا ضُرِبَ ابْنُ مَرْيَمَ ..." در باره اين قصه نازل شده است. علاوه بر اينكه ظاهر جمله" ضُرِبَ ابْنُ مَرْيَمَ" و جمله" أَ آلِهَتُنا خَيْرٌ أَمْ هُوَ" با تفسيرى كه اين روايت كرده درست و سازگار نيست.بعضى ديگر از مفسرين «3» گفتهاند: (1) كسانى كه از ناحيه ما سرنوشت خير برايشان نوشته شده از آتش بدورند. سوره انبياء، آيه 101.(2 و 3) تفسير كشاف، ج 4، ص 260.
لطفا منتظر باشید ...
