بيان اينكه همه دوستان جز متقين در قيامت دشمنان يكديگرند - ترجمه تفسیر المیزان جلد 18

اینجــــا یک کتابخانه دیجیتالی است

با بیش از 100000 منبع الکترونیکی رایگان به زبان فارسی ، عربی و انگلیسی

ترجمه تفسیر المیزان - جلد 18

سید محمدحسین طباطبایی؛ ترجمه: سید محمدباقر موسوی همدانی

| نمايش فراداده ، افزودن یک نقد و بررسی
افزودن به کتابخانه شخصی
ارسال به دوستان
جستجو در متن کتاب
بیشتر
تنظیمات قلم

فونت

اندازه قلم

+ - پیش فرض

حالت نمایش

روز نیمروز شب
جستجو در لغت نامه
بیشتر
توضیحات
افزودن یادداشت جدید

و معناى آيه اين است كه: اين كفار با كفر و تكذيبشان به آيات خدا انتظار نمى‏كشند مگر آمدن قيامت را كه به طور ناگهانى بيايد، و نيز در حالى بيايد كه ايشان با
اشتغال به امور دنيايشان به كلى از آن غافل باشند. و خلاصه: حالشان حال كسى است كه هلاكت تهديدشان مى‏كند، و هيچ در صدد پيش گيرى از آن و يافتن وسيله‏اى براى نجات از آن نباشند، و در عوض بنشينند و منتظر آمدن هلاكت باشند. پس در اين تعبير كنايه‏اى به كار رفته، يعنى به كنايه فهمانده كه كفار اعتنايى به ايمان به حق ندارند تا به وسيله آن از عذاب اليم نجات يابند.

بيان اينكه همه دوستان جز متقين در قيامت دشمنان يكديگرند

" الْأَخِلَّاءُ يَوْمَئِذٍ بَعْضُهُمْ لِبَعْضٍ عَدُوٌّ إِلَّا الْمُتَّقِينَ"

كلمه" اخلاء" جمع" خليل" است كه به معناى دوست است. و اگر دوست را" خليل" گفته‏اند، بدان جهت است كه آدمى" خلت" يعنى حاجت خود را به او مى‏گويد، و او حاجت وى را برمى‏آورد. و ظاهرا مراد از" اخلاء" مطلق كسانى است كه با يكديگر محبت مى‏كنند، چه متقين و اهل آخرت كه دوستيشان با يكديگر به خاطر خدا است، نه بخاطر منافع مادى، و چه اهل دنيا كه دوستى‏هايشان به منظور منافع مادى است. اين را بدان جهت گفتيم كه متوجه شوى استثناء" الا المتقين" استثناء متصل است، نه منقطع چون متقين در گروه" اخلاء" داخل هستند، و كلمه" الا" آنها را استثناء مى‏كند.

و اما اينكه چرا همه دوستان، به استثناء متقين دشمن يكديگرند، براى اين است كه لازمه دوستى طرفينى اين است كه يك طرف، طرف ديگر را در مهماتش كمك كند، و اين كمك وقتى در غير رضاى خدا باشد، در حقيقت كمك به بدبختى و شقاوت و عذاب دائمى آن طرف است، هم چنان كه در جاى ديگر در حكايت گفتار ستمگران در قيامت فرموده:" يا وَيْلَتى‏ لَيْتَنِي لَمْ أَتَّخِذْ فُلاناً خَلِيلًا لَقَدْ أَضَلَّنِي عَنِ الذِّكْرِ بَعْدَ إِذْ جاءَنِي" «1» به خلاف دوستى‏هاى متقين كه همه مايه پيشرفت آنان در راه خدا است، و در روز قيامت همه به سود ايشان خواهد بود.

و در خبرى از رسول خدا هم آمده كه: چون قيامت به پا شود، پيوند ارحام قطع، و همه نسب‏ها گسيخته مى‏گردد، و برادرى‏ها همه باطل مى‏شود، مگر برادرى در راه خدا، و اين فرموده خداست كه مى‏فرمايد:" الْأَخِلَّاءُ يَوْمَئِذٍ بَعْضُهُمْ لِبَعْضٍ عَدُوٌّ إِلَّا الْمُتَّقِينَ" و اين روايت را الدر المنثور «2» در تفسير اين آيه از سعد بن معاذ نقل كرده است.

(1) اى واى بر من اى كاش فلانى را دوست نمى‏گرفتم، او مرا از ياد خدا گمراه كرد، با آنكه كلام خدا و پيامش به من رسيده بود. سوره فرقان، آيه 29.

(2) الدر المنثور، ج 6، ص 21.

/ 590