بيان آيات مربوط به امتحان و ابتلاى قوم فرعون و بعثت موسى (ع) به سوى آنان‏ - ترجمه تفسیر المیزان جلد 18

اینجــــا یک کتابخانه دیجیتالی است

با بیش از 100000 منبع الکترونیکی رایگان به زبان فارسی ، عربی و انگلیسی

ترجمه تفسیر المیزان - جلد 18

سید محمدحسین طباطبایی؛ ترجمه: سید محمدباقر موسوی همدانی

| نمايش فراداده ، افزودن یک نقد و بررسی
افزودن به کتابخانه شخصی
ارسال به دوستان
جستجو در متن کتاب
بیشتر
تنظیمات قلم

فونت

اندازه قلم

+ - پیش فرض

حالت نمایش

روز نیمروز شب
جستجو در لغت نامه
بیشتر
توضیحات
افزودن یادداشت جدید

و اما بنا بر قول دوم كه منظور از" دخان" يكى از علامتهاى نزديك قيامت بود معنايى كه از آيه نزديك‏تر به ذهن باشد اين است كه: شما به سوى عذاب روز قيامت برمى‏گرديد.
" يَوْمَ نَبْطِشُ الْبَطْشَةَ الْكُبْرى‏ إِنَّا مُنْتَقِمُونَ" كلمه" بطش" به طورى كه راغب «1» گفته- به معناى چيزى را با صولت گرفتن است.

و منظور از" روزى كه خدا كفار به بطشى بزرگ بطش مى‏كند" بنا بر تفسير اول آيه" يَوْمَ تَأْتِي السَّماءُ بِدُخانٍ مُبِينٍ" روز جنگ بدر است، كه خدا كفار را هلاك كرد. و بنا بر تفسير دوم، روز قيامت است. و چه بسا توصيف" بطشه" با كلمه" كبرى" مؤيد همين تفسير دوم باشد، چون اين توصيف، بطشه را بطشه‏اى معرفى مى‏كند كه بزرگتر از آن تصور نمى‏شود، و چنين بطشه‏اى همان بطشه روز قيامت است كه عذابش از هر عذابى سخت‏تر است، هم چنان كه قرآن كريم فرموده:" فَيُعَذِّبُهُ اللَّهُ الْعَذابَ الْأَكْبَرَ" «2» كما اينكه پاداش قيامت هم بزرگترين پاداش است، و در آن باره مى‏فرمايد:" وَ لَأَجْرُ الْآخِرَةِ أَكْبَرُ" «3».

بيان آيات مربوط به امتحان و ابتلاى قوم فرعون و بعثت موسى (ع) به سوى آنان‏

" وَ لَقَدْ فَتَنَّا قَبْلَهُمْ قَوْمَ فِرْعَوْنَ وَ جاءَهُمْ رَسُولٌ كَرِيمٌ"

كلمه" فتنا" ماضى از مصدر" فتنه" است. و" فتنه" به معناى امتحان و ابتلاء است تا به وسيله آن حقيقت آن چيزى كه مورد امتحان واقع شده روشن گردد. و" رسول كريم" موسى (ع) است" كريم" كسى را گويند كه متصف به خصال حميده باشد. راغب مى‏گويد: لفظ كريم چون صفت خداى عز و جل قرار گيرد نامى از احسان و انعام‏هاى روشن او مى‏شود، هم چنان كه در آيه" فَإِنَّ رَبِّي غَنِيٌّ كَرِيمٌ" واقع شده. و چون صفت انسانى قرار گيرد اسم مى‏شود براى اخلاق و افعال پسنديده كه به وسيله عمل ظاهرى جلوه مى‏كند. البته كسى را كريم نمى‏گويند مگر وقتى كه عملى حاكى از كرامت نفسش از او سر بزند. و نيز گفته: هر چيزى كه در نوع خودش شرافتى داشته باشد آن را هم كريم مى‏گويند و از اين بابت است كه خداى سبحان مى‏فرمايد:" كَمْ أَنْبَتْنا فِيها مِنْ كُلِّ زَوْجٍ كَرِيمٍ"، و نيز مى‏فرمايد:

" وَ زُرُوعٍ وَ مَقامٍ كَرِيمٍ"،" إِنَّهُ لَقُرْآنٌ كَرِيمٌ"،" وَ قُلْ لَهُما قَوْلًا كَرِيماً" «4».

" أَنْ أَدُّوا إِلَيَّ عِبادَ اللَّهِ إِنِّي لَكُمْ رَسُولٌ أَمِينٌ"

اين آيه تفسيرى است براى آمدن رسول در جمله" وَ جاءَهُمْ رَسُولٌ كَرِيمٌ" چون معناى‏
" آمدن رسول" تبليغ رسالت است، نه اينكه از جايى بيايد. و از جمله پيامهاى الهى و رسالت‏هاى موسى به فرعون و قوم او يكى اين بوده كه بنى اسرائيل را به دست موسى بسپارند.

(1) مفردات راغب، ماده" بطش".

(2) خداوند او را به سخت‏ترين شكنجه عذاب مى‏كند. سوره غاشيه، آيه 24.

(3) سوره نحل، آيه 41.

(4) مفردات راغب، ماده" كرم".

/ 590