ترجمه تفسیر المیزان جلد 18

اینجــــا یک کتابخانه دیجیتالی است

با بیش از 100000 منبع الکترونیکی رایگان به زبان فارسی ، عربی و انگلیسی

ترجمه تفسیر المیزان - جلد 18

سید محمدحسین طباطبایی؛ ترجمه: سید محمدباقر موسوی همدانی

| نمايش فراداده ، افزودن یک نقد و بررسی
افزودن به کتابخانه شخصی
ارسال به دوستان
جستجو در متن کتاب
بیشتر
تنظیمات قلم

فونت

اندازه قلم

+ - پیش فرض

حالت نمایش

روز نیمروز شب
جستجو در لغت نامه
بیشتر
توضیحات
افزودن یادداشت جدید

البته اين در صورتى است كه ضمير در" لا ينصرون" به عموم مردم برگردد، هم چنان كه ظاهرش هم همين است، و اما اگر تنها به كفار برگردد- آن چنان كه بعضى «1» احتمالش را داده‏اند- آن وقت استثناء مذكور منقطع و بدون مستثنا منه خواهد بود، و معنايش اين مى‏شود كه: كفار يارى نمى‏شوند، و ليكن كسى كه مورد رحمت خداى تعالى قرار گيرد كه همان متقيانند، يارى مى‏شوند، چون آنان بى‏نيازند از مولايى كه به دردشان بخورد، و از ناصرى كه ياريشان دهد.

و اما اين احتمال كه بعضى «2» داده‏اند كه استثناء متصل است و مستثنا منه لفظ" مولى" باشد، فسادش از بيان گذشته ما روشن گرديد، براى اينكه در معناى كلمه" اغناء" گفتيم كه در مواردى تحقق مى‏يابد كه دست خود انسان از تمامى سببهاى نجات قطع شده باشد، و آن وقت ديگرى آدمى را نجات دهد. در اين حال است كه مى‏گوييم: فلانى بى‏نياز از ما شد، و كسى كه مولايى ندارد كه بى‏نياز از او باشد ديگر استثناء پذير نيست، و كسى كه به حكم" وَ لا هُمْ يُنْصَرُونَ" ناصرى ندارد نيز استثناء پذير نيست، چون گفتيم كه نصرت عبارت است از ضميمه شدن عاملى از خارج به عاملى از ناحيه خود انسان، تا كارى از پيش برده شود. و در آيه مورد بحث كسى ممكن است يارى شود و شفيع آدمى گردد كه از ناحيه خود آدمى هم عامل نجاتى- كه عبارت است از دين پسنديده- وجود داشته باشد كه بيان مفصلش در بحث شفاعت گذشت. بله اين احتمال را مى‏توان با مضمون روايت شحام كه به زودى خواهد آمد توجيه نمود.

" إِنَّهُ هُوَ الْعَزِيزُ الرَّحِيمُ"- يعنى او غالبى است كه هرگز مغلوب چيزى نمى‏شود، و چيزى نيست كه بر او غالب آيد تا بتواند از عذاب هر كس كه بخواهد عذاب كند جلوگيرش شود، و يا از افاضه خير بر كسى كه بخواهد بر او ترحم كند و به او خير برساند، مانع آيد. اين نكته هم از نظر خواننده پوشيده نيست كه بين اين دو اسم از اسماء خداى تعالى تناسبى با مضامين آيات وجود دارد كه شايد در نامهاى ديگر، آن تناسب نباشد.

" إِنَّ شَجَرَةَ الزَّقُّومِ طَعامُ الْأَثِيمِ"

در سابق در تفسير سوره صافات در معناى" شجره زقوم" سخن رفت. و اما كلمه" أثيم" به معناى كسى است كه در اثر تكرار يك گناه و يا گناهان بسيار روحيه‏اى عصيانگر
و گناه دوست پيدا كرده باشد، و اين آيه تا هشت آيه بعدش حال اهل آتش را بيان مى‏كند.

(1 و 2) روح المعانى، ج 25، ص 131.

/ 590