ترجمه تفسیر المیزان جلد 18

اینجــــا یک کتابخانه دیجیتالی است

با بیش از 100000 منبع الکترونیکی رایگان به زبان فارسی ، عربی و انگلیسی

ترجمه تفسیر المیزان - جلد 18

سید محمدحسین طباطبایی؛ ترجمه: سید محمدباقر موسوی همدانی

| نمايش فراداده ، افزودن یک نقد و بررسی
افزودن به کتابخانه شخصی
ارسال به دوستان
جستجو در متن کتاب
بیشتر
تنظیمات قلم

فونت

اندازه قلم

+ - پیش فرض

حالت نمایش

روز نیمروز شب
جستجو در لغت نامه
بیشتر
توضیحات
افزودن یادداشت جدید

كلمه" هذا" اشاره به قرآن است، و اگر فرمود" اين هدايت است" و نفرمود" اين‏
هادى است" به منظور مبالغه در هدايت است، هم چنان كه وقتى مى‏خواهيم بگوييم: زيد بى‏اندازه عادل است، مى‏گوييم:" زيد عدل است". و كلمه" رجز"- به طورى كه گفته‏اند- به معناى شديدترين عذاب است، و در اصل به معناى اضطراب بوده.

اين آيه شريفه در مقام رد آن نسبتى است كه به قرآن دادند، و آن را با استهزاء خود خوار شمردند، و خلاصه، تهديد كسانى است كه به آيات خدا كفر بورزند.

" اللَّهُ الَّذِي سَخَّرَ لَكُمُ الْبَحْرَ لِتَجْرِيَ الْفُلْكُ فِيهِ بِأَمْرِهِ ..."

بعد از آنكه خداى سبحان حال افاكان را بيان كرد. كه از ايمان به آيات خدا وقتى كه براى آنان تلاوت مى‏شود آن آيات را استكبار مى‏ورزند، و استهزاء مى‏كنند با اينكه علم به حقانيت آن دارند. و سپس با بيانى مبالغه‏آميز آنان را به سخت‏ترين عذاب تهديد نمود، اينك در اين آيه با خطاب دسته جمعى، كفار و مؤمنين را مخاطب قرار مى‏دهد و پاره‏اى از آيات ربوبيت را كه در آن منتى عظيم بر آنان هست و به هيچ وجه نمى‏توانند آن را انكار كنند، برمى‏شمارد.

و به اين منظور نخست مساله تسخير دريا، و سپس تسخير تمامى موجودات در زمين و آسمان را خاطرنشان مى‏سازد، و معلوم است كه هيچ انسانى به خود اجازه نمى‏دهد كه اين گونه آيات را انكار كند، مگر آنكه فطرت انسانيت خود را از دست داده باشد، و فراموش كرده باشد كه موجودى است داراى تفكر، و به خاطر همين خاصيت تفكر از ساير جانداران متمايز شده است.

و بنا بر اين حرف لام در كلمه" لكم" لام غايت خواهد بود، و به آيه چنين معنا مى‏دهد: خداوند به خاطر شما دريا را مسخر كرد، يعنى آن را طورى آفريد كه كشتى شما بتواند بر روى آن جريان يابد و انسانها از آن بهره‏مند شوند. ممكن هم هست لام را لام تعديه بگيريم، در نتيجه مسخر كننده دريا خود انسان مى‏شود، كه آن را به اذن خدا مسخر خود مى‏كند.

و جمله لِتَجْرِيَ الْفُلْكُ فِيهِ بِأَمْرِهِ" غايت و نتيجه تسخير بحر است، و جريان كشتى در دريا به امر خدا، عبارت است از ايجاد جريان با كلمه" كن"، چون آثار اشياء نيز مانند خود اشياء منسوب به خداى تعالى است. و معناى جمله" وَ لِتَبْتَغُوا مِنْ فَضْلِهِ" اين است كه خداى تعالى درياها را اين چنين رام كرد، تا شما عطيه او را طلب كنيد، يعنى با سفرهاى دريايى، رزق خود را به دست آوريد.

و معناى جمله" وَ لَعَلَّكُمْ تَشْكُرُونَ" اين است كه خداى تعالى چنين كرد، به اميد اينكه شما در مقابل آن، او را شكر گزاريد.

" وَ سَخَّرَ لَكُمْ ما فِي السَّماواتِ وَ ما فِي الْأَرْضِ جَمِيعاً مِنْهُ ..."

اين سخن از باب ترقى دادن كلام، و عطف عام بر خاص است. قبلا داستان تسخير
درياها را فرموده بود كه جزيى از اجزاء آسمان و زمين است، و در اينجا تسخير همه موجودات در آسمانها و زمين را براى انسان‏ها به رخ مى‏كشد. و سخن در باره كلمه" لكم" همان سخنى است كه در نظير آن در آيه قبل گذشت. و كلمه" جميعا" تاكيد است براى آنچه در آسمانها و زمين است. ممكن هم هست حال از آن باشد.

/ 590