احتجاج براى اثبات معاد با استناد به حق و عدالت‏ - ترجمه تفسیر المیزان جلد 18

اینجــــا یک کتابخانه دیجیتالی است

با بیش از 100000 منبع الکترونیکی رایگان به زبان فارسی ، عربی و انگلیسی

ترجمه تفسیر المیزان - جلد 18

سید محمدحسین طباطبایی؛ ترجمه: سید محمدباقر موسوی همدانی

| نمايش فراداده ، افزودن یک نقد و بررسی
افزودن به کتابخانه شخصی
ارسال به دوستان
جستجو در متن کتاب
بیشتر
تنظیمات قلم

فونت

اندازه قلم

+ - پیش فرض

حالت نمایش

روز نیمروز شب
جستجو در لغت نامه
بیشتر
توضیحات
افزودن یادداشت جدید

و اما اينكه اين دو طايفه در مرگ مساوى نيستند، براى اين است كه مرگ همان طور كه برهانهاى روشن شهادت مى‏دهد، انعدام و بطلان نفس انسانيت نيست، و آن طور كه مبطلين مى‏پندارند كه آدمى بعد از مردن به كلى نابود مى‏شود نمى‏باشد، بلكه مردن عبارت است از برگشتن به سوى خداى سبحان، و انتقال از سراى دنيا به سرايى ديگر. از سرايى ناپايدار به سرايى پايدار و جاودان. سرايى كه مؤمن صالح در آن قرين سعادت و نعمت، و ديگران در شقاوت و عذاب زندگى مى‏كنند.

و خداى سبحان در كلمات سابقش به اين معنا اشاره نموده، مى‏فرمايد:" كَذلِكَ يُحْيِ اللَّهُ الْمَوْتى‏" و نيز فرموده" ثُمَّ إِلى‏ رَبِّكُمْ تُرْجَعُونَ" و كلماتى ديگر از اين قبيل. و نيز در كلمات آينده‏اش متعرض آن شده مى‏فرمايد:" وَ خَلَقَ اللَّهُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ بِالْحَقِّ ...".

و آيه مورد بحث از نظر تركيب الفاظش، و از نظر معنايى كه از آن فهميده مى‏شود، مورد اختلاف مفسرين واقع شده و هر يك براى آن وجهى درست كرده‏اند ولى آنچه ما از سياق آن مى‏فهميم همان بود كه در بيان قبليمان گذشت، و چون فائده‏اى در نقل وجوه ديگران نديديم از نقل آن صرفنظر كرديم، و اگر خواننده عزيز بخواهد به آنها اطلاع يابد بايد به تفاسير مفصل مراجعه كند.

احتجاج براى اثبات معاد با استناد به حق و عدالت‏

" وَ خَلَقَ اللَّهُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ بِالْحَقِّ وَ لِتُجْزى‏ كُلُّ نَفْسٍ بِما كَسَبَتْ وَ هُمْ لا يُظْلَمُونَ"

ظاهرا مراد از" سماوات و ارض" مجموعه عالم محسوس است، و حرف" باء" در كلمه" بالحق" ملابست را مى‏رساند، و مى‏فهماند كه خلقت عالم در جامه حق صورت گرفت و خلاصه باطل و بازيچه نبوده، و حق بودن اين عالم كون و فساد به اين است كه براى خلقت آن غايت و هدفى ثابت و باقى در ما وراى آن باشد.

و جمله" و لتجزى ..." عطف است بر كلمه" بالحق". و" باء" در جمله" بِما كَسَبَتْ" براى متعدى كردن فعل، و يا براى مقابله است و معنايش اين است كه: خداوند آسمان و زمين را به حق خلق كرد و تا هر نفسى در مقابل آنچه كسب و ارتكاب كرده جزاء داده شود، اگر طاعت بوده ثواب، و اگر معصيت بوده عقاب داده شود. و جمله" وَ هُمْ لا يُظْلَمُونَ" حال از جمله" كل نفس" است و معنايش اين است كه: تا هر نفسى به آنچه كرده به عدالت جزاء داده شود.

/ 590