ترجمه تفسیر المیزان جلد 18

اینجــــا یک کتابخانه دیجیتالی است

با بیش از 100000 منبع الکترونیکی رایگان به زبان فارسی ، عربی و انگلیسی

ترجمه تفسیر المیزان - جلد 18

سید محمدحسین طباطبایی؛ ترجمه: سید محمدباقر موسوی همدانی

| نمايش فراداده ، افزودن یک نقد و بررسی
افزودن به کتابخانه شخصی
ارسال به دوستان
جستجو در متن کتاب
بیشتر
تنظیمات قلم

فونت

اندازه قلم

+ - پیش فرض

حالت نمایش

روز نیمروز شب
جستجو در لغت نامه
بیشتر
توضیحات
افزودن یادداشت جدید

و مقتضاى آنچه وى نقل كرده اين است كه مفعول فعل استنساخ در عبارت:

" من كتاب را استنساخ كردم" كتاب اصلى باشد، كه از آن نسخه‏بردارى كرده‏ايم، و لازمه اين‏
معنا در آيه مورد بحث كه مى‏فرمايد:" إِنَّا كُنَّا نَسْتَنْسِخُ ما كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ" اين است كه اعمال ما نسخه اصلى باشد، و از آنها نسخه بردارند. و يا به عبارتى ديگر: اعمال در اصل كتابى باشد و از آن كتاب نقل شود.

و اگر مراد از اين عبارت اين بوده باشد كه بخواهد بفرمايد: اعمال خارجى كه قائم به انسان است، از راه كتابت ضبط مى‏شود، بايد مى‏فرمود:" انا كنا نكتب ما كنتم تعملون" يعنى ما همواره آنچه مى‏كنيد مى‏نويسيم، چون در اين صورت هيچ نكته‏اى ايجاب نمى‏كند كه اعمال را كتاب و نسخه اصلى فرض كنيم، تا نامه اعمال از آن كتاب استنساخ شود. و اگر كسى بگويد كلمه" يستنسخ" به معناى" يستكتب" است، هم چنان كه بعضى «1» گفته‏اند، جوابش اين است كه هيچ دليلى بر اين معنا نداريم.

و لازمه اين كه گفتيم- بنا بر نقل راغب- بايد اعمال، خود كتابى باشد تا از آن استنساخ كنند، اين است كه مراد از جمله" ما كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ" اعمال خارجى انسانها باشد، بدين جهت كه در لوح محفوظ است (چون هر حادثه‏اى، و از آن جمله اعمال انسانها هم يكى از آن حوادث است، قبل از حدوثش در لوح محفوظ نوشته شده)، در نتيجه استنساخ اعمال عبارت مى‏شود از نسخه بردارى آن، و مقدمات و حوادث و عواملى كه در آن اعمال دخيل بوده، از كتاب لوح محفوظ. و بنا بر اين، نامه اعمال در عين اينكه نامه اعمال است، جزئى از لوح محفوظ نيز هست، چون از آنجا نسخه بردارى شده، آن وقت معناى اينكه مى‏گوييم" ملائكه اعمال را مى‏نويسند" اين مى‏شود كه ملائكه آنچه را كه از لوح محفوظ نزد خود دارند، با اعمال بندگان مقابله و تطبيق مى‏كنند.

و اين همان معنايى است كه در روايات از طرق شيعه از امام صادق (ع) و ازو طرق اهل سنت از ابن عباس نيز نقل شده كه به زودى- ان شاء اللَّه- در بحث روايتى آينده از نظر خواننده عزيز خواهد گذشت.

و بنا بر اين توجيه، جمله" هذا كِتابُنا يَنْطِقُ عَلَيْكُمْ بِالْحَقِّ" جزو كلام خداى تعالى است، نه كلام ملائكه. و خطابى است كه خداى تعالى در روز جمع، يعنى روز قيامت، به اهل جمع مى‏كند، و امروز آن را در قرآن براى ما حكايت كرده، در نتيجه معنايش اين مى‏شود:" يقال لهم هذا كتابنا ..."، يعنى آن روز به ايشان گفته مى‏شود اين كتاب ما است كه عليه شما چنين و چنان مى‏گويد.

(1) مجمع البيان، ج 9، ص 80.

/ 590