ترجمه تفسیر المیزان جلد 18

اینجــــا یک کتابخانه دیجیتالی است

با بیش از 100000 منبع الکترونیکی رایگان به زبان فارسی ، عربی و انگلیسی

ترجمه تفسیر المیزان - جلد 18

سید محمدحسین طباطبایی؛ ترجمه: سید محمدباقر موسوی همدانی

| نمايش فراداده ، افزودن یک نقد و بررسی
افزودن به کتابخانه شخصی
ارسال به دوستان
جستجو در متن کتاب
بیشتر
تنظیمات قلم

فونت

اندازه قلم

+ - پیش فرض

حالت نمایش

روز نیمروز شب
جستجو در لغت نامه
بیشتر
توضیحات
افزودن یادداشت جدید

" وَ إِذا قِيلَ إِنَّ وَعْدَ اللَّهِ حَقٌّ وَ السَّاعَةُ لا رَيْبَ فِيها قُلْتُمْ ما نَدْرِي مَا السَّاعَةُ ..."

مراد از وعده‏اى كه مى‏فرمايد حق است همان روز موعودى است كه خداوند به زبان پيامبرانش در خصوص قيامت و جزاء وعده آن را داده، در نتيجه جمله" وَ السَّاعَةُ لا رَيْبَ فِيها" عطف تفسيرى است براى كلمه" وَعْدَ اللَّهِ". و ممكن است منظور از كلمه" وعد" معناى مصدرى آن باشد، نه به معناى موعود.

و معناى اينكه كفار گفتند" ما نَدْرِي مَا السَّاعَةُ" اين است كه معناى اين حرف براى ما نامفهوم است، با اينكه اهل فهم و درايت بودند. پس اين تعبير كنايه است از اينكه اين حرف اصلا حرف غير معقولى است، چون اگر معقول بود ما مى‏فهميديم.

و معناى اينكه گفتند:" إِنْ نَظُنُّ إِلَّا ظَنًّا وَ ما نَحْنُ بِمُسْتَيْقِنِينَ" اين است كه اين دعوى شما چيزى است كه ما بدان يقين نداريم، بلكه تنها در باره آن گمانى داريم، گمانى كه نمى‏توانيم به آن اعتماد كنيم. پس در اينكه دنبال آياتى كه بر آنان تلاوت مى‏شد مى‏گفته‏اند:" ما ندرى ما الساعة" منتهى درجه و زشت‏ترين لجبازى را در برابر حق كرده‏اند.

" وَ بَدا لَهُمْ سَيِّئاتُ ما عَمِلُوا وَ حاقَ بِهِمْ ما كانُوا بِهِ يَسْتَهْزِؤُنَ"

اضافه كلمه" سيئات" به جمله" ما عملوا" اضافه بيانيه است كه در اين صورت اين معنا را افاده مى‏كند كه اعمالشان همه سيئه و بد بود. و ممكن هم هست مانند اضافه در" خاتم فضة" كه به معناى انگشترى از نقره است، به معناى" من- از" باشد، آن وقت مى‏فهماند كه بعضى از اعمالشان بد بوده.

و مراد از جمله" ما عملوا" جنس عملهاى ايشان است. و معناى جمله اين است كه:

در آن روز اعمال بدشان، و يا بدى‏هاى از اعمالشان برايشان ظاهر مى‏شود. در نتيجه آيه شريفه در معناى آيه" يَوْمَ تَجِدُ كُلُّ نَفْسٍ ما عَمِلَتْ مِنْ خَيْرٍ مُحْضَراً وَ ما عَمِلَتْ مِنْ سُوءٍ" «1» مى‏باشد.

پس اين آيه شريفه نيز از آياتى است كه بر تمثل و تجسم اعمال دلالت دارد. ولى بعضى «2» گفته‏اند كلمه" جزاء" در كلام حذف شده، و تقدير آن" و بدا لهم جزاء سيئات ما عملوا" مى‏باشد.

(1) روزى كه هر فردى از افراد آنچه از خوبى و بدى كه كرده حاضر مى‏بيند. سوره آل عمران، آيه 30.

(2) روح المعانى، ج 26، ص 2.

/ 590