احتجاج عليه پرستش بت‏ها و معبودهاى زمينى‏ - ترجمه تفسیر المیزان جلد 18

اینجــــا یک کتابخانه دیجیتالی است

با بیش از 100000 منبع الکترونیکی رایگان به زبان فارسی ، عربی و انگلیسی

ترجمه تفسیر المیزان - جلد 18

سید محمدحسین طباطبایی؛ ترجمه: سید محمدباقر موسوی همدانی

| نمايش فراداده ، افزودن یک نقد و بررسی
افزودن به کتابخانه شخصی
ارسال به دوستان
جستجو در متن کتاب
بیشتر
تنظیمات قلم

فونت

اندازه قلم

+ - پیش فرض

حالت نمایش

روز نیمروز شب
جستجو در لغت نامه
بیشتر
توضیحات
افزودن یادداشت جدید

منظور از" سماوات و ارض و ما بين آن دو" مجموع عالم محسوس بالا و پايين است. و
حرف" باء" در كلمه" بالحق" باى ملابست است. و مراد از" اجل مسمى" نقطه انتهاى وجود هر چيز است، و مراد از آن نقطه در آيه شريفه، اجل مسماى براى مجموعه عالم است و آن روز قيامت است كه در آن روز آسمان مانند طومار در هم پيچيده گشته، و زمين به زمينى ديگر مبدل مى‏شود و خلايق براى واحد قهار ظهور مى‏كند.

و معناى آيه اين است كه: ما عالم مشهود را با همه اجزاى آن، چه آسمانى و چه زمينى، نيافريديم مگر به حق، يعنى داراى غايت و هدفى ثابت، و نيز داراى اجلى معين كه وجودش از آن تجاوز نمى‏كند، و چون داراى اجلى معين است قهرا در هنگام فرا رسيدن آن اجل فانى مى‏شود، و همين فانى شدنش هم هدف و غايتى ثابت دارد، پس بعد از اين عالم عالمى ديگر است كه آن عبارت است از عالم بقاء و معاد موعود. و در معناى" به حق بودن خلقت" در سابق مكررا سخن به ميان آمد.

" وَ الَّذِينَ كَفَرُوا عَمَّا أُنْذِرُوا مُعْرِضُونَ"

- مراد از" الذين كفروا" مشركين است، به دليل آيه بعدى كه مى‏فرمايد:" قُلْ أَ رَأَيْتُمْ ما تَدْعُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ". و ليكن از ظاهر سياق بر مى‏آيد كه مراد از كفر آنان، تنها كفر به معاد است، نه كفر به يگانگى خدا و ساير عقائد باطله آنان. و كلمه" ما" در" عما" مصدريه، و يا موصوله است، اما احتمال دوم با سياق سازگارتر است در نتيجه معناى جمله چنين مى‏شود: و مشركين كه منكر معادند از آنچه انذار مى‏شوند (يعنى از روز قيامت، و عذاب اليمى كه در آن روز مخصوص مشركين به خداست) اعراض مى‏كنند، و روى برمى‏گردانند.

احتجاج عليه پرستش بت‏ها و معبودهاى زمينى‏

" قُلْ أَ رَأَيْتُمْ ما تَدْعُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ ..."

كلمه" أ رأيتم" به معناى" مرا خبر دهيد" است. و مراد از آنچه به جاى خدا مى‏خواندند همان بت‏هايى است كه مى‏پرستيدند، و از آنها حاجت مى‏طلبيدند. و اگر ضمير مخصوص به عقلاء را به آنها برگردانيد، با اينكه سنگ و چوب بودند، بدين مناسبت است كه مشركين كارهاى عقلاء را به آنها نسبت مى‏دادند. و هر چند گفتيم منظور بت‏ها است، ليكن حجتى كه در آيه اقامه شده، شامل همه معبودهاى دروغين مى‏شود.

" أَرُونِي ما ذا خَلَقُوا مِنَ الْأَرْضِ"

- كلمه" أرونى" نيز به همان معناى" مرا خبر دهيد" است. و كلمه" ما" اسم استفهام است. و كلمه" ذا" زائد است و مجموع" ما ذا" مفعول" خلقوا" است. و كلمه" من الارض" متعلق بدانست.

" أَمْ لَهُمْ شِرْكٌ فِي السَّماواتِ"

- يعنى چه شركتى در خلقت آسمانها دارند. چون در آيه شريفه از اين سؤال مى‏كند كه خدايان شما در همه آسمانها و زمين چه موجودى خلق كرده‏اند.

/ 590