دانش نامه امیر المؤمنین علیه السلام بر پایه قرآن، حدیث و تاریخ جلد 9

اینجــــا یک کتابخانه دیجیتالی است

با بیش از 100000 منبع الکترونیکی رایگان به زبان فارسی ، عربی و انگلیسی

دانش نامه امیر المؤمنین علیه السلام بر پایه قرآن، حدیث و تاریخ - جلد 9

مؤلفان: محمد محمدی ری شهری، محمدکاظم طباطبایی، محمود طباطبائی نژاد؛ مترجمان: عبدالهادی مسعودی، مهدی مهریزی، ابوالقاسم حسینی، جواد محدثی، محمدعلی سلطانی

| نمايش فراداده ، افزودن یک نقد و بررسی
افزودن به کتابخانه شخصی
ارسال به دوستان
جستجو در متن کتاب
بیشتر
تنظیمات قلم

فونت

اندازه قلم

+ - پیش فرض

حالت نمایش

روز نیمروز شب
جستجو در لغت نامه
بیشتر
توضیحات
افزودن یادداشت جدید



فرمود: «از من بشنو كه من جز از فرمان الهى سخن نمى‏گويم. هيچ مردى نيست كه در
خانه به همسرش كمك كند، جز آن كه در برابر هر موى بدنش [ثواب [يك سال عبادت كه
روزهايش روزه و شب‏هايش مشغول عبادت باشد، به وى داده مى‏شود. 1

ر.ك: ص 433 (صدقه‏هاى على).

3 / 6

پيشواى صدقه‏دهندگان

3 / 6 ـ 1

آيه‏اى كه جز امام، كسى بدان عمل
نكرد

يَآ أَيُّهَا الَّذِينَ ءَامَنُوآا إِذَا نَاجَيْتُمُ الرَّسُولَ
فَقَدِّمُوا بَيْنَ يَدَىْ نَجْوَاكُمْ صَدَقَةً ذَلِكَ خَيْرٌ لَّكُمْ
وَأَطْهَرُ فَإِن لَّمْ تَجِدُوا فَإِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَّحِيمٌ *
ءَأَشْفَقْتُمْ أَن تُقَدِّمُوا بَيْنَ يَدَىْ نَجْوَاكُمْ صَدَقَاتٍ
فَإِذْ لَمْ تَفْعَلُوا وَتَابَ اللَّهُ عَلَيْكُمْ فَأَقِيمُوا
الصَّلَوةَ وَءَاتُوا الزَّكَوةَ وَأَطِيعُوا اللَّهَ وَرَسُولَهُ
وَاللَّهُ خَبِيرٌ بِمَا تَعْمَلُونَ. 2

اى كسانى كه ايمان آورده‏ايد! هرگاه با پيامبر
[خدا] گفتگوى محرمانه‏اى (نجوايى) داريد، پيش
از گفتگوى محرمانه خود، صدقه‏اى بپردازيد. اين
[كار [براى شما بهتر و پاكيزه‏تر است؛ 3 و
اگر چيزى نيافتيد، بدانيد كه خدا، آمرزنده مهربان
است. آيا ترسيديد


1 -  جامع الأخبار:
275/751، بحارالأنوار: 104/132/1.

2 -  مجادله، آيه 12 و 13.

3 -  علاّمه
طباطبايى مى‏گويد: كلام خداوند كه مى‏فرمايد: «ذَلِكَ خَيْرٌ لَّكُمْ
وَأَطْهَرُ؛ اين [كار [براى شما بهتر و پاكيزه‏تر است»، همچون آيه
«وَأَن تَصُومُوا خَيْرٌ لَّكُمْ؛ اگر روزه بگيريد براى شما بهتر است»
(بقره: آيه 184»، براى بيان علّت تشريع [حكم [است. و ترديدى نيست كه
منظور از خير بودن و پاك بودن، خير بودن بر جانشان و پاك بودن بر
دل‏هايشان است. شايد دليل آن اين بود كه ثروتمندانِ آنان با پيامبر صلي الله عليه و آله بيشتر
[به نجوا [سخن مى‏گفتند و با اين كار، نوعى تقرّب جويى به پيامبر صلي الله عليه و آله را به
نمايش مى‏گذاشتند و نداران، از اين كار، غمگين و دل‏شكسته مى‏شدند. از
اين رو، دستور يافتند كه پيش از نجوايشان به فقيرانشان صدقه دهند؛ چرا كه
در اين كار، نوعى ارتباط دل‏ها و انگيزش رحمت، مهر، دوستى، پيوستگى
دل‏ها از راه كنار زدن خشم و كينه وجود دارد....

و كلام خداوند كه فرمود: «فَإِن لَّمْ تَجِدُوا فَإِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ
رَّحِيمٌ؛ اگر چيزى نيافتيد، بدانيد كه خدا آمرزنده مهربان است»، يعنى اگر
چيزى براى صدقه دادن نيافتند، مقدّم داشتن صدقه، واجب نيست و
خداوند، رخصت نجوا با پيامبر خدا را داده و از آنان درگذشته است؛ چرا كه
او درگذرنده و مهربان است. جمله: «فَإِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَّحِيمٌ» از باب
گذاشتن سبب به جاى مسبّب است و در آن، دلالتى بر رفع وجوب از نداران
ديده مى‏شود؛ چنان كه براى اراده وجوب از عبارت «فَقَدِّمُوا...»
نسبت به برخورداران، قرينه محسوب مى‏شود.

كلام خداوند كه فرمود: «ءَأَشْفَقْتُمْ أَن تُقَدِّمُوا بَيْنَ يَدَىْ نَجْوَاكُمْ
صَدَقَاتٍ؛ آيا ترسيديد كه پيش از گفتگوى محرمانه خود، صدقه‏هايى
بپردازيد؟» تا آخر آيه، ناسخ حكم صدقه در آيه سابق است و در آن، عتاب و
توبيخ شديدى بر ياران پيامبر خدا و مؤمنان است؛ چرا كه آنان به سبب ترس
از بخشيدن مال به عنوان صدقه، از نجوا (گفتگوى محرمانه) با پيامبر صلي الله عليه و آله سر
باز زدند و جز على عليه السلام كسى با آن حضرت نجوا نكرد. على عليه السلام ده بار نجوا
كرد و هر بار كه به نجوا پرداخت، پيش از آن صدقه داد، و پس از آن، آيه نازل
شد و حكم را نسخ كرد. (الميزان في تفسير القرآن: 19 / 189).

/ 488