حج عارفان نسخه متنی

اینجــــا یک کتابخانه دیجیتالی است

با بیش از 100000 منبع الکترونیکی رایگان به زبان فارسی ، عربی و انگلیسی

حج عارفان - نسخه متنی

رحیم کارگر محمدیاری

| نمايش فراداده ، افزودن یک نقد و بررسی
افزودن به کتابخانه شخصی
ارسال به دوستان
جستجو در متن کتاب
بیشتر
تنظیمات قلم

فونت

اندازه قلم

+ - پیش فرض

حالت نمایش

روز نیمروز شب
جستجو در لغت نامه
بیشتر
لیست موضوعات
توضیحات
افزودن یادداشت جدید

1 مصباح الشريعة ، ص94 و 95; المحجة البيضاء ، ج2 ،ص208
2 عارف الهى، محقّق ربّانى، فقيه صمدانى و مربّى نفوس، آيتالله حاج شيخ ميرزا جواد آقا ملكى تبريزى(رحمه الله) از اعاظم علماى الهى عصر اخير و به حق از عالمان برتر در فقه، اصول، اخلاق، حكمت و عرفان بوده است.

از اساتيد او مىتوان به ملاّحسينقلى همدانى و آقا رضا همدانى اشاره كرد. از مرحوم ملكى تبريزى كتابهاى گرانبهايى همچون: اسرار الصلاة، السير الى الله (لقاء الله)، المراقبات (اعمال السنه) و... به يادگار مانده است. ايشان در سال 1344ه. ق. در ارض اقدس قم، به رحمت ايزدى پيوست و در قبرستان شيخان به خاك سپرده شد.

3 ميرزا جواد ملكى تبريزى، المراقبات (اعمال السنه)، ج2، ص196
4 المراقبات (اعمال السنة)، ج2، ص196
5 كمال الدين حسين خوارزمى، از عارفان نامدار و دانشمندان بزرگوار قرن هشتم و نهم هجرى است. او شارح مثنوى مولانا و صاحب آثار و تأليفات بسيار ديگرى است كه از آثار وى مىتوان به: ينبوع الاسرار فى نصايح الابرار، جواهر الاسرار و زواهر الانوار، كنوز الحقايق، المقصد الاقصى و... اشارهكرد.

كمال الدين در حمله اوّل ازبكان به خوارزم در قيد حيات بوده و در واقعه حمله دوّم آنان (839ه.ق.) به شهادت رسيده است.

6 التغابن (64) آيه 14
7 كمال الدين حسين خوارزمى، ينبوع الاسرار فى نصائح الابرار، ص535 و 536
8 عارف سالك، حاج شيخ محمد بهارى(رحمه الله) از عالمان و عرفاى طراز اوّل و يكى از ستارگان تابناك آسمان علم و فضيلت و عرفان است. ايشان در سال 1265ه. ق. در شهر بهار (در شهرستان همدان) چشم به جهان گشود. مرحوم بهارى درجه اجتهاد را در بروجرد اخذ كرد و سپس در نجف اشرف از ملازمان درس آخوند ملاحسينقلى همدانى گرديد.

در سال 1311ه. ق. كه آخوند به رضوان الهى خراميد، او شيوه و طريق تربيتى استادش را ادامه داد و كسان بسيارى از علما و تجّار از محضرش كسب دستور سلوك مىنمودند.

ايشان در نهم رمضان 1325ه. ق. در زادگاهش بهار، به رحمت ايزدى پيوست و در جوار حق آرام گرفت.

9 اقدام: آثار، قدمگاهها، جاى پاها.

10 محمد بهارى همدانى، تذكرةُ المتقين، ص 80 82
11 المراقبات (اعمال السنه)، ج2، ص196 204
12 مصباح الشريعة، ص86; محجّة البيضاء، ج2، ص207
13 علاّمه شهير و نابغهعالى قدر، مرحوم مولى محمّد (معروف به مولى محسن فيض كاشانى(رحمه الله)) از بزرگترين دانشمندان اسلام و مذهب شيعه در عهد صفويه بوده است.

وى در تمام علومدينى وپارهاى از علوم ديگر مهارت و تبحرى شگفتانگيز داشت. او از محضر بزرگانى چون علاّمه سيد ماجد بن سيد هاشم بحرانى و مرحوم ملاّ صدراى شيرازى كسب فيض نمود. تأليفات مرحوم فيض به 130 جلد مىرسد كه معروفترين آنها عبارت است از: تفسير صافى و تفسير مصفى، شافى، الحقايق، سفينة النجاة، حق اليقين، عين اليقين، المحجّة البيضاء و....

14 فيض كاشانى، المحجّة البيضاء فى تهذيب الاحياء، ج2، ص189
15 راه وصال، ص107
16 جواهر الاخلاق، ص234
17 رشيد الدين ابوالفضل احمد بن ابىسعد ميبدى از عالمان و فقهاى شافعى مذهب در قرن ششم هجرى است. او در تفسير و حديث خبره و در عرفان و اخلاق صاحب ذوق بود.

از آثار وى مىتوان به: الاربعين، الفصول وكشف الاسرار و عدّة الابرار اشاره كرد.

18 كشفالاسرار و عدة الابرار، ج1، ص537
19 محمّد غزّالى مكنّى به ابو حامد، ملقّب به حجت الاسلام، از دانشمندان معروف دوره سلجوقى است. او در فقه، حكمت و كلام سرآمد عصر خود بود. غزّالى پس از مدّتى تحصيل به نيشابور رفت و در خدمت استاد خود امام الحرمين ابوالمعالى جوينى به تحصيل پرداخت و در همه علوم دينى عصر خود استاد مسلّم گرديد.

از آثار او است: كيمياى سعادت، احياء العلوم، تهافت الفلاسفه، نصيحة الملوك و....

غزالى در سال 505ه. ق. در زادگاهش (طابران طوس) درگذشت و در همان جا مدفون شد.

20 كيمياى سعادت، ج1، ص194
21 كشف الاسرار و عدة الابرار، ج1، ص537
22 نامهها بر نامهها، ص43
23 رساله سير و سلوك منسوب به بحر العلوم، ص146 و 147
24 مولا احمد نراقى (1185 1245ه. ق.) فرزند مولا محمّد مهدى نراقى، از علما و فقهاى بزرگ قرن سيزدهم هجرى است.

عمده تحصيلات او نزد پدر دانشمند خود، در زادگاهش (نراق) بود. سپس در نجف و كربلا، از محضر اساتيدى چون: علاّمه بحر العلوم، شيخ جعفر كاشف الغطاء و آقا محمّد باقر وحيد بهبهانى، بهرهمند گرديد. بيش از بيست تأليف از او به جاى مانده كه از مهمترين آنها مىتوان به: مستند الشيعه، عوائد الايام، خزائن، معراج السعاده، طاقديس و... اشاره كرد.

شيخ اعظم انصارى حدود چهار سال از محضر ايشان استفاده كرد.

25 معراجالسعاده، ص696
26 حقايق در اخلاق سير و سلوك، ص530
27 تكيّف: خوشحالى، مشعوف گرديدن.

28 تذكرةالمتقين، ص82
29 مرحوم حجّت الاسلام سيد عبدالله شبّر در سال 1188ه. ق. در نجف اشرف به دنيا آمد. سيد به حق يكى از افتخارات عالم تشيّع و از مؤلّفان ارجمند و تواناى آن محسوب مىشود. از او در حدود هفتاد كتاب و رساله در علوم مختلف به يادگار مانده است، كه از جمله آنها كتاب «الاخلاق» مىباشد. مرحوم سيد در شب پنجشنبه ماه رجب سال 1242ه. ق. در كاظمين به ملأ اعلا پيوست و در حرم امام هفتم و امام نهم به خاك سپرده شد
30 الاخلاق، ص121
31 مقامات اربعين، ص87
32 عالم بزرگوار، مولا محمّد مهدى فرزند ابوذر نراقى، يكى از مجتهدان برجسته در دو قرن 12 و 13 هجرى و داراى تأليفات با ارزش است. او از مشاهير علماى اين دو قرن بود.

در سال 1128ه. ق. در قريه نراق در ده فرسنگى كاشان متولد شد و در سال 1209ه. ق. در نجف اشرف به ديار باقى شتافت.

از اساتيد او، مىتوان به آقا وحيد بهبهانى، مولا اسماعيل خاجوئى، شيخ يوسف بحرانى و شيخ مهدى رضوى اشاره كرد.

او كتابهاى زيادى را تأليف كرده است از جمله: معتمد الشيعه، انيس الحجّاج، تجريد الاصول، جامع الافكار، جامع السعادات، جامع المواعظ، المناسك المكيه و....

33 جامعالسعادات، ج3، ص483
34 تذكرة الاولياء، ص640; مقامات اربعين،ص25
35 نورالعلم، ص29 (به نقل از فرزانگان).

36 الرسالة العليّه، ص93
37 تذكرةُالمتقين، ص85
38 المراقبات (اعمالالسنة)، ج2، ص206
39 طه (20) آيه 84
40 المراقبات، ص207 211
41 مِصباحُ الشريعه، ص89; المحجّة البيضاء، ج2، ص207
42 المحجّة البيضاء فى تهذيب الاحياء، ج2، ص 198 199
43 احمد جام نامقى، يكى از صاحبدلان بلند پايه و مشايخ زنده دل و روشن ضمير كشور ما در نيمه اوّل قرن ششم هجرى است. در 22 سالگى تغيير حال و انقلابى درونى در وى پديد آمد و به حلقه تائبان و پيراستگان كشيده شد. از آثار او مىتوان به: مفتاح النجات، انيس التائبين، سراج السائرين، كنوز الحكمه و... اشاره كرد.

44 مفتاح النجات، ص102 103
45 تذكرة المتقين، ص82 و 83
46 جامع السعادات، ج3، ص387
47 تذكرة الاولياء، ص315; مقامات اربعين، ص30
48 كشف الاسرار و عدة الابرار، ج1، ص539
49 مفتاح النجات، ص105 108 و ص113
50 همان، ص113
51 فرزانگان، ص149 (تذكرة الاولياء، ص250).

52 خواجه عبدالله انصارى (م396ه. ق. 481ه. ق.) دانشمند و عارف بنام ايران است. وى از اعقاب ابوايوب انصارى است كه در هرات ديده به جهان گشود. خواجه انصارى از ابوسعيد ابوالخير و ابوالحسن خرقانى فايدهها برگرفت و تا پايان عمر به امر تعليم و ارشاد، اشتغال داشت. شهرت وى بيشتر به جهت رسالات و كتابهاى مشهورى است كه تأليف كرده است; مانند: طبقات انصارى، تفسير خواجه انصارى، مناجات نامه، نصايح، زاد العارفين، كنز السالكين، الهى نامه و....

53 همان، ص56 (مجموعه رسائل، ص60).

54 المراقبات (اعمال السنة)، ج2، ص211
55 عرفان حج، ص27
56 تذكرة المتّقين، ص86
57 المراقبات، ج2، ص 214217 .

58 همان، ص 217219 .

59 فرزانگان، ص52 (مجموعه رسائل).

60 انعام (6) آيه 77
61 حج (22) آيه 30
62 حكمت عملى (اخلاق مرتضوى)، ص72
63 فرزانگان، ص185 (تذكرة الأولياء، ص240).

64 حاج شيخ حسنعلى اصفهانى(رحمه الله)، از زاهدان عصر و عارفان بىبديل در اين عصر بود. او در 1979ه.ق. در اصفهان محلّه جهانباره چشم به جهان گشود. ايشان مدّتى در اصفهان و سپس در نجف اشرف در خدمت اساتيدى چون فشاركى، جهانگيرخان قشقايى، سيد مرتضى كشميرى و... دانش اندوزى نمود و در آخر نيز در مشهد مقدّس رضوى، سكونت كرد و در آنجا نيز دار فانى را وداعگفت.

او از ايام جوانى به فكر ترقّى روحى و گشودن درهاى ملكوت بود و در اين راه به مراتب بالاى عرفان و دانش دست يافت.

65 نشان از بىنشانها، ص280
66 تهذيب نفس، ص12
67 فرزانگان، ص120
68 مصباح الشريعه، ص89، المحجّة البيضاء، ج2، ص207
69 كيمياى سعادت، ج1، ص194 و 195
70 المراقبات، ج2، ص220
71 الاخلاق، ص121
72 سويق: قاووت، آرد نخودچى كه با قهوه و شكر، مخلوط مىشود.

73 تذكرة المتقين، ص 83
74 جامعالسعادات، ج3، ص388
75 همان، ص389
76 المراقبات، ج2، ص211
77 المحجّة البيضاء، ج2، ص200
78 تذكرة المتقين، ص85
79 الأخلاق، ص122
80 كيمياى سعادت، ج1، ص194
81 معراج السعادة، ص697
82 الاخلاق، ص121
83 المراقبات، ج2، ص220
84 تذكرة المتقين، ص85 و 86
85 كيمياى سعادت، ج1، ص195
86 جامع السعادات، ج3، ص389
87 آل عمران (3) آيه 97 (و كسى كه در آن خانه درآيد ايمن باشد).

88 تذكرة المتقين، ص 86 88
89 المراقبات، ج2، ص 212 214
90 كرايه دهنده.

91 تذكرة المتقين، ص84
92 معراج السعاده، ص698 ; جامع السعادات، ج3، ص389
93 المراقبات، ج2، ص220
94 تذكرة المتقين، ص83
95 مجالس سبعه، ص24
96 كشف الاسرار و عدة الابرار، ج2، ص 225، 226
97 الاخلاق، ص122
98 المراقبات، ج2، ص221
99 فرزانگان، ص57 (مجموعه رسائل).

100 كيمياى سعادت، ج1، ص195
101 ينبوع الاسرار فى نصائح الابرار، ص58
102 الاخلاق، ص121 و 122
103 المحجّة البيضاء، ج2، ص200
104 عرفان حج، ص47
105 جامع السعادات، ج3، ص390
106 فرزانگان، ص50، (مجموعه رسائل).

107 مصابيح القلوب، ص162; الرسالة العلية، ص93
108 المراقبات (اعمال السنة)، ج2، ص221
109 تذكرة المتقين، ص88 و 89
110 فرزانگان، ص43 (رساله قشيريه).

111 مصباح الشريعة، ص90; المحجّة البيضاء، ج2، ص207
112 مستدرك الوسائل، ج10، باب 17، ص166
113 الاخلاق، ص122
114 حقايق در سير و سلوك، ص532
115 لازم به توضيح است كه در مسأله مناسك حج، مسأله 266، آمده است كه: «جايز نيست، لبّيك واجب را از ميقات تأخير بيندازد». پس در ميقات، بايد لبّيك گفته شود.

116 المحجّة البيضاء، ج2، ص201
117 همان.

118 المراقبات، ج2، ص222
119 مجالس سبعه، ص32
120 تذكرة المتقين، ص89
121 حج (22) آيه 27
122 جامع السعادات، ج3، ص390
123 نشان از بىنشانها، ص417
124 مقامات اربعين، ص52
125 الاخلاق، ص123
126 المحجّة البيضاء، ج2، ص201 و 202
127 جامع السعادات، ج3، ص391
128 الاخلاق، ص123
129 بستخانه: محلّى كه در آنجا، به بست مىنشينند.

130 آل عمران (3)، آيه 97
131 آنكه بر شتر بار مىبندد.

132 تذكرة المتقين، ص89 و 90
133 المراقبات (اعمال السنة)، ج2، ص222 و 223
134 هزار و يك كلمه، ج2، ص414
135 حج در آئينه شعر فارسى، ص73 و 74
136 تحفةالحرمين و سعادة الدّارين، ص50
137 مناجات خواجه عبدالله انصارى، ص38
138 مصابيح القلوب، ص162 و 163
139 دو رساله عرفانى در عشق، ص45
140 الرسالة العلية، ص93 و 94
141 مصباح الشريعه، ص90
142 حج مقبول، ص114
143 ملصق: چسبيده شده.

144 تذكرة المتقين، ص90 و 91
145 جامع السعادات، ج3، ص392
146 المحجّة البيضاء، ج2، ص202
147 آل عمران (3) آيه 97
148 ينبوع الاسرار فى نصائح الابرار، ص 5759
149 تحفة الحرمين وسعادة الدارين، ص50
150 مصباح الشريعة، ص90; المحجّة البيضاء، ج2، ص208
151 حج در آيينه شعر فارسى، ص125
152 الاخلاق، ص124
153 عرفان حج، ص33
154 المحجّة البيضاء، ج2، ص202
155 حقايق، ص538 و 539
156 معراج السعاده، ص700
157 الاخلاق، ص124
158 حقايق، ص539
159 مصباح الشريعه، ص90 و 94; المحجّة البيضاء، ج2، ص207
160 كيمياى سعادت، ج1، ص195 و 196
161 المحجّة البيضاء، ج2، ص202
162 جامع السعادات، ج3، ص393
163 بقره (2) آيه 158
164 مصباح الشريعه، ص92; المحجّة البيضاء، ج2، ص207
165 المراقبات، ج2، ص225
166 تذكرة المتقين، ص91 و 92
167 معراج السعادة، ص700 و 701 و ر.ك: جامع السعادات، ج3، ص394
168 تذكرة المتقين، ص204 و 205
169 كليّات سعدى، ص1169
170 الحقايق، ص536
171 مصباح الشريعه، ص92; المحجّة البيضاء، ج2، ص207
172 الاخلاق، ص125
173 فرزانگان، ص49 (مجموعه رسائل).

174 جامع السعادات، ج3، ص395
175 اركان عرفان، ص74
176 بقره (2) آيه 198
177 الليل (92) آيه 2
178 تحفة الحرمين، ص49
179 مصباح الشريعه، ص92; المحجّة البيضاء، ج2، ص207
180 عرفان حج، ص86
181 الاخلاق، ص125 و 126
182 المراقبات، ج2، ص225
183 كيمياى سعادت، ص196
184 المحجّة البيضاء، ج2، ص203
185 عرفان حج، ص41
186 تحفة الحرمين، ص50
187 مصباح الشريعه، ص92; المحجّة البيضاء، ج2، ص208
188 معراج السعاده، ص701; جامع السعادات، ج3، ص395
189 كليات سعدى، ص1161
190 فرزانگان، ص61
191 المحجّة البيضاء، ج2، ص204; حقايق، ص539
192 مصباح الشريعه ص93 و 94; المحجّة البيضاء، ج2، ص208
193 همان، ص94
194 ممكن است معناى عبارت چنين باشد: پس اگر همانند ابراهيم خليل(عليه السلام) شيطان را از خود دور نمود. پس اين حاجى همانند ابراهيم خليل عمل نموده و گرنه،نه و ممكن است مراد از اين عبارت اين باشد كه: اگر حاجى چنين عمل نمود پس خوب است و گرنه، نه.

195 تذكرة المتقين، ص92 و 93
196 مائده (5) آيه 3
197 همان، آيه 5
198 تحفة الحرمين وسعادة الدارين، ص 52 54
199 حقايق، ص543
200 معراج السعادة، ص703; جامع السعادات، ج3، ص398 و 399
201 «دَنَى فَنَدَلّى فَكان قابَ قوسَين او اَدْنى». (النجم (53) آيه 8).

202 «لولاك لما خلقت الافلاك».

203 المراقبات، ج2، ص 227231
204 حقايق، ص543; محجّة البيضاء، ج2، ص205
205 الأخلاق، ص126
206 المراقبات، ج2، ص232 و 233
207 حقايق، ص543; محجّةالبيضاء، ج2، ص205
208 المراقبات، ج2، ص 233237
209 جامع السعادات، ج3، ص402; معراج السعاده، ص704
210 فرزانگان، ص187
211 المراقبات، ج2، ص 239242
212 پيام حوزه، ش6
213 حقايق، ص543
214 نساء (4) آيه 31، «از فضل خدا مسألت كنيد خدا هميشه با شما مهربان است».

215 المراقبات، ج2، ص242 246
216 همان، ص246 251
217 حقايق، ص545
218 بنابه روايتى مىگويند، كه مرقد حضرت فاطمه زهرا(عليها السلام) در كنار مرقد شريف حضرت رسول اكرم(صلى الله عليه وآله) است.

219 المراقبات، ج2، ص252 و 254
220 معراج السعادة، ص703 و 704
221 همان، ص 705 و 706
222 الاخلاق، ص127
223 پس آنان زندهاند و در نزد پروردگارشان روزى داده مىشوند و به آنچه كه خداوند از فضل خودش به آنان داده شادمانند. (آل عمران (3) آيه 170).

224 دل نگهداريد اى بى حاصلان در حضور حضرت صاحبدلان
پيش اهل تن ادب بر ظاهر است پيش اهل دل، ادب بر باطن است
«اُحْذرُهم، هُم جواسيسُ القُلوبَ; از آنان حذر كنيد كه آنان جاسوس دلهايند».

225 حجرات (49) آيه 2، «صداهايتان را بالاتر از صداى پيامبر بلند نكنيد».

226 تذكرةالمتقين، ص 76-79

/ 22