الهيات در نهج البلاغه - الهیات در نهج البلاغه نسخه متنی

اینجــــا یک کتابخانه دیجیتالی است

با بیش از 100000 منبع الکترونیکی رایگان به زبان فارسی ، عربی و انگلیسی

الهیات در نهج البلاغه - نسخه متنی

لطف الله صافی گلپایگانی

| نمايش فراداده ، افزودن یک نقد و بررسی
افزودن به کتابخانه شخصی
ارسال به دوستان
جستجو در متن کتاب
بیشتر
تنظیمات قلم

فونت

اندازه قلم

+ - پیش فرض

حالت نمایش

روز نیمروز شب
جستجو در لغت نامه
بیشتر
توضیحات
افزودن یادداشت جدید

الهيات در نهج البلاغه

دين اسلام دين معرفت، خداشناسى، توحيد و پرستش خداى يگانه است در عين آنكه تمام آيات قرآن در هر رشته اعجاز، درخشان و نور است الهيات آن، درخشندگى و جلوه اى خاص دارد.

كلمه 'اسلام' كلمه توحيد است. و دعوت اسلام از اين كلمه آغاز مى شود و همه برنامه هاى قرآن و اسلام بر اين اساس قرار دارد كه خدا را به يگانگى بشناسند و فقط او را معبود و مستحق پرستش بدانند و غير او را پرستش نكنند و به حكومت غير خدا گردن ننهند و در برابر هيچ قانون، برنامه، مسلك و مرامى جز شريعت الهى خاضع و تسليم نباشند.

يكى از شوون توحيد باريتعالى اين است كه: حكم و قانونگذارى مخصوص خداست: 'ان الحكم الا لله امر الا تعبدوا الا اياه' [ سوره ى يوسف، آيه ى 40. ] و ديگران "هر كس باشد" فرد يا ملت يا جامعه يا اكثريت حق و صلاحيت قانونگذارى ندارند و كسى كه براى خود حق قانونگذارى معتقد است يا ديگرى غير از خدا را صاحب اين حق مى داند به شرك رو كرده و از توحيد برگشته است.

معرفت و خداشناسى در اسلام براساس تحقيق، تفكر و تامل قرار دارد و قرآن همه را به تفكر و تعقل دعوت فرموده است و آيات معرفت و راهنماى خداشناسى از آيات محكم قرآن است. مانند اين آيات:

'و الهكم اله واحد لا اله الا هو الرحمن الرحيم'. [ سوره ى بقره، آيه ى 163. ]

'ان فى خلق السموات و الارض و اختلاف الليل و النهار و الفلك التى تجرى فى البحر بما ينفع الناس و ما انزل الله من السماء من ماء فاحيا به الارض بعد موتها و بث فيها من كل دابه و تصريف
الرياح والسحاب المسخر بين السماء و الارض لايات لقوم يعقلون'. [ سوره ى بقره، آيه ى 164. ]

'و هو الذى مد الارض و جعل فيها رواسى و انهارا و من كل الثمرات جعل فيها زوجين اثنين يغشى الليل النهار ان فى ذلك لايات لقوم يتفكرون و فى الارض قطع متجاورات و جنات من اعناب و زرع و نخيل صنوان و غير صنوان يسقى بماء واحد و نفضل بعضها على بعض فى الاكل ان فى ذلك لايات لقوم يعقلون'. [ سوره ى رعد، آيه ى 3 و 4. ]

'ان الله فالق الحب و النوى يخرج الحى من الميت و مخرج الميت من الحى ذلكم الله فانى توفكون فالق الاصباح و جعل الليل سكنا و الشمس و القمر حسبانا ذلك تقدير العزيز العليم و هو الذى جعل لكم النجوم لتهتدوا بها فى ظلمات البر و البحر قد فصلنا الايات لقوم يعلمون'. [ سوره ى انعام، آيه ى 97 -95. ]

'و من اياته ان خلق لكم من انفسكم ازواجا لتسكنوا اليها و جعل بينكم موده و رحمه ان فى ذلك لايات لقوم يتفكرون و من اياته خلق السموات و الارض و اختلاف السنتكم و الوانكم ان فى ذلك لايات للعالمين و من اياته منامكم بالليل و النهار و ابتغاوكم من فضله ان فى ذلك لايات لقوم يسمعون'. [ سوره ى روم، آيه ى 23 -21. ]

'و فى الارض ايات للموقنين و فى انفسكم افلا تبصرون'. [ سوره ى ذاريات، آيه ى 21. ]

'افرايتم ما تمنون ءانتم تخلقونه ام نحن الخالقون'. [ سوره ى واقعه، آيه ى 58 و 59. ]

'افرايتم ما تحرثون ءانتم تزرعونه ام نحن الزارعون'. [ سوره ى واقعه، آيه ى 63 و 64. ]

منطق قرآن در الهيات فوق العاده جاذب و نافذ و خردپسند است هيچ گفتارى حلاوت و تاثير و نفوذ اين منطق را ندارد.

اين منطق، عالى، بى نظير و معجزه بود كه مومنان و موحدانى چون حمزه، جعفر، ابوذر، سلمان، مقداد، عمار، حذيفه و شهداى غزوات اسلام و مجاهدين بزرگ را در طول تاريخ اسلام پرورانيد تا آنجا كه مراتب علم اليقين، عين اليقين و حق اليقين را
حائز شدند.

و اين منطق است كه مسلمانان را از بشر پرستى و عبوديت بت و مجسمه و از خضوع در برابر حكومتهاى غير الهى و رژيمهاى مصنوعى بازداشت و آنها را چنان آزاد، قوى و محكم پرورش داد كه كاخها، تشريفات، مراسم و جلال و عظمتهاى ظاهرى فرمانروايان ايران و روم، در چشم آنها جلوه نمى كرد و به صاحبان آن سلطه ها و قدرتها همانطور نگاه مى كردند كه به يك فرد عادى و زحمتكش و بى زور و زر و زيور نگاه مى كردند.

على- عليه السلام- معلم نمونه و برجسته ى مكتب خداشناسى اسلام، شاگرد اول پيغمبر و نخستين خداشناس مكتب اسلام بود. در اسلام، خداشناسى از على روشنتر ، آگاهتر، با سابقه تر و مومن تر به شهادت تاريخ و به شهادت همين خطبه هاى نهج البلاغه، نداريم. او بود كه فرمود: 'لو كشف الغطا ما ازددت يقينا' [ شرح نهج البلاغه ابن ابى الحديد، صفحه ى 550، جلد 2، شرح خطبه هماميه. و صد كلمه جاحظ كه بر آن شروح متعدد نوشته شده است. مثل شرح ابن ميثم و شرح عبدالوهاب و شرح رشيد و طواط. ] سخنان توحيدى و عرفانى على جلوه مقام عرفان و تجلى روح الهيات مكتب قرآن و وحى اسلام است كه براى هيچ جمله اى از آن نمى توان ارزش معين كرد جمله هايى كه هر كدامش دليل بر اوج بلند روح گوينده و سرشار از حكمت و معرفت است.

على اولين رجل الهى و موحد واقعى مكتب اسلام است كه تماس، ارتباط و اتصالش با پيغمبر بزرگ اسلام آن معلم عاليقدر مدرسه الهيات قرآن به قدرى محكم و استوار بود كه ترديدى نيست كه او آيينه ى تمام نماى رسول خدا و تجسم كامل تعاليم اسلام است.

اصولا آن مكتب تربيت و تعليم كه شخص اول عالم امكان محمد- صلى الله عليه و آله- را به دنيا تحويل داد با مكتبى كه على را پروراند يكى بود در آن مكتبى

/ 80