حکمت اصول سیاسی اسلام نسخه متنی

اینجــــا یک کتابخانه دیجیتالی است

با بیش از 100000 منبع الکترونیکی رایگان به زبان فارسی ، عربی و انگلیسی

حکمت اصول سیاسی اسلام - نسخه متنی

محمد تقی جعفری

| نمايش فراداده ، افزودن یک نقد و بررسی
افزودن به کتابخانه شخصی
ارسال به دوستان
جستجو در متن کتاب
بیشتر
تنظیمات قلم

فونت

اندازه قلم

+ - پیش فرض

حالت نمایش

روز نیمروز شب
جستجو در لغت نامه
بیشتر
لیست موضوعات
توضیحات
افزودن یادداشت جدید


6- دستورات بعدى در عبارت اميرالمومنين "ع": الف- درباره ى آنچه كه بر ذمه ى خود گرفته اى حيله پردازى مكن و بر عهد خود خيانت روامدار. ب- نيرنگ بر دشمن مزن، زيرا هيچ كسى جز نادان شقى بر خدا جرئت نمى كند، مسئله ى تعهد را از ضرورتهاى نظم اجتماعى بالاتر برده و در تعين سوم قرار مى دهد كه عبارتست از حيات وابسته به خدا. تعهدهائى كه در تعين به وجود مى آيند، جنبه ى انسانى- الهى پيدا مى كنند، تعهد با اين تعين و انگيزه ى الهى است كه تخلف از ايفاى آن جرئت به مقام شامخ ربوبى است. خلاصه ى مطالب اميرالمومنين عليه السلام تا اينجا چنين است كه احترام و وفا به تعهد دو انگيزه دارد:

انگيزه ى يكم- همان ضرورت امن و اطمينان در زندگى اجتماعى است كه خداوند متعال مانند يك قانون طبيعى در جوامع حكمفرما ساخته است.

نتيجه ى احترام و وفاء به تعهدها با اين انگيزه فقط امكان پذير بودن حيات جمعى انسانها است كه ما آن را در تعين دوم قرار داديم.

انگيزه ى دوم- يك عامل الهى است كه احترام و ايفاى تعهد را اطاعت خداوندى و تخلف از آن را معصيت و جرئت به آن مقام ربوبى معرفى مى نمايد. تفاوت ميان اين دو انگيزه كاملا روشن است، زيرا احترام و ايفاى تعهد بر مبناى انگيزه ى يكم معلول جبر زندگى اجتماعى است كه داخل در منطقه ى ارزشهاى والا نيست، چنانكه خوردن غذا و آشاميدن آب براى گرسنه و تشنه ربطى به منطقه ى ارزشهاى والا ندارد، ولى احترام و ايفاى تعهد بر مبناى انگيزه ى دوم كه جنبه ى الهى دارد، در منطقه ى عالى ترين ارزشهاى انسانى قرار دارد و همه ى خواص و لوازم عالى عمل به تعهد در اين انگيزه ى دوم است كه ما آن را تعين سوم ناميده ايم.

7- در هيچ تعهدى نبايد كلمات و رموزى به كار برود كه قابل تحريف و تاويل بر خلاف مقصود اصلى و نخستين باشد كه تعهد بر مبناى آن به وجود آمده است.

8- هيچ زحمت و مشقتى نبايد موجب آن شود كه تعهد به ناحق نقض شود، آنجا كه شخصيت آدمى در انجام تعهد پيروز مى گردد، طعم كرامت و حيثيت و آزادى شخصيت چشيده مى شود، به عبارت ديگر هيچ موقع آدمى نمى تواند قدرت و كرامت و حيثيت و آزادى شخصيت را مانند آن موقع بفهمد كه براى وفاء به تعهد متحمل مشقت و زحمت مى گردد، لذا بيهوده نيست كه اكثر انسانهاى امروزى شناخت امتيازات مزبور براى شخصيت را درك نمى كنند، زيرا حاضر نيستند در راه وفاء به تعهد كمترين رنج را متحمل شوند.

1- سه جمله در عبارات اميرالمومنين اعتبار و ارزش الهى احترام و ايفاى تعهد را گوشزد مى نمايد:

يك: فانه لا يجترى على الله الا جاهل شقى هيچ كس جز نادان شقى به خدا
جرئت نمى كند.

دو: و لا يدعونك ضيق امر لزمك فيه عهد الله الى طلب انفساخه بغير الحق هيچ تنگناى و مشقتى ترا وادار نكند كه عهد الهى را به ناحق فسخ و نقض نمائى.

سه: و ان تحيط بك من الله فيه طلبه مبادا با نقض عهد عواقب وخيمى از طرف خدا بر تو احاطه كند.

/ 339