شرح نهج البلاغه نسخه متنی

اینجــــا یک کتابخانه دیجیتالی است

با بیش از 100000 منبع الکترونیکی رایگان به زبان فارسی ، عربی و انگلیسی

شرح نهج البلاغه - نسخه متنی

محمد تقی شوشتری

| نمايش فراداده ، افزودن یک نقد و بررسی
افزودن به کتابخانه شخصی
ارسال به دوستان
جستجو در متن کتاب
بیشتر
تنظیمات قلم

فونت

اندازه قلم

+ - پیش فرض

حالت نمایش

روز نیمروز شب
جستجو در لغت نامه
بیشتر
توضیحات
افزودن یادداشت جدید

قلت: بل المراد به الموت ايضا، فكما شبهه فيما سبق تاره بغايه قصيره و اخرى بغائب عنك يرجع اليك، شبهه (ع) هنا بمن يقدم عليك من محل آخر بالفوز ان احسنت الاستعداد له، و الشقوه، ان اسات الاستعداد له.

قال تعالى: (الفصل السادس و الثلاثون- فى الموت) (فاما من اعطى و اتقى، و صدق بالحسنى، فسنيسره لليسرى، و اما من بخل و استغنى، و كذب بالحسنى، فسنيسره للعسرى، و ما يغنى عنه ماله اذا تردى).

(يا ايها الانسان انك كادح الى ربك كدحا فملاقيه، فاما من اوتى كتابه بيمينه فسوف يحاسب حسابا يسيرا، و ينقلب الى اهله مسرورا، و اما من اوتى كتابه و راء ظهره فسوف يدعو ثبورا و يصلى سعيرا).

(فتزودوا فى الدنيا من الدنيا ما تحرزون به انفسكم غدا) (الذين آمنوا و لم يلبسوا ايمانهم بظلم اولئك لهم الامن و هم مهتدون).

(فاتقى عبد ربه) تفريع تبيينى لتزود فى اليوم يكون محرزا به النفس فى الغد، قال تعالى: (و لتنظر نفس ما قدمت لغد)، (و تزودوا فان خير الزاد التقوى و اتقون يا اولى الالباب) (يا ايها الذين آمنوا اتقوا الله حق تقاته و لا تموتن الا و انتم مسلمون) (و ان منكم الا و اردها كان على ربك حتما مقضيا، ثم ننجى الذين اتقوا و
نذر الظالمين فيها جثيا) (لكن الذين اتقوا ربهم لهم جنات تجرى من تحتها الانهار خالدين فيها نزلا من عند الله و ما عند الله خير للابرار) (لكن الذين اتقوا ربهم لهم غرف من فوقها غرف مبنيه (الفصل السادس و الثلاثون- فى الموت) تجرى من تحتها الانهار و عد الله لا يخلف الله الميعاد) (و سيق الذين اتقوا ربهم الى الجنه زمرا حتى اذا جائوها و فتحت ابوابها و قال لهم خزنتها سلام عليكم طبتم فادخلوها خالدين و قالوا الحمد لله الذى صدقنا و عده و اورثنا الارض نتبوامن الجنه حيث نشاء فنعم اجر العاملين) هذا و قال ابن ابى الحديد: و روى (اتقى عبد ربه) بلا فائ، بتقدير هلا.

قلت: انما معنى هلا مراد، لا انه يقدر لفظه! (نصج نفسه) فى (الصحاح) عن ابن الاعرابى: نصحت الابل الشرب تنصح نصوحا، اذا صدقته.

و انصحتها انا: ارويتها، و انشد: هذا مقامى لك حتى تنصحى ريا، و تجتازى بلاط الابطح و منه: التوبه النصوح و هى الصادقه، (يا ايها الذين آمنوا قوا انفسكم و اهليكم نارا و قودها الناس و الحجاره عليها ملائكه غلاط شداد لا يعصون الله ما امرهم و يفعلون ما يومرون).

(قدم توبته) فى نسخه (ابن ابى الحديد) و قدم)، لكن فى (ابن ميثم) و (الخوئى) بدون و او فيكون
تفسيرالنصح النفس، (و ليست التوبه) (يا ايها الذين آمنوا توبوا الى الله توبه نصوحا عسى ربكم ان يكفر عنكم سيئاتكم و يدخلكم جنات تجرى من تحتها الانهار).

(الفصل السادس و الثلاثون- فى الموت) (و غلب شهوته) هكذا فى نسخه (ابن ابى الحديد) و فى (ابن ميثم) و (الخوئى)، غلب شهوته، (و اما من خاف مقام ربه و نهى النفس عن الهوى، فان الجنه هى الماوى).

(فان اجله مستور عنه) (و اجل مسمى عنده) فى (الطبرى): لما احتضر المعتصم جعل يقول: انى اخذت من بين هذا الخلق.

(و امله خادع له) (ذرهم ياكلوا و يتمتعوا و يلههم الامل فسوف يعلمون) فى (الطبرى): قال المعتصم: لو علمت ان عمرى هكذا قصير ما فعلت ما فعلت، و كان عمره ستا و اربعين او سبعا و اربعين او ثمانيا و اربعين، قال هو ثامن الخلفاء و الثامن من ولد العباس و مات عن ثمانيه بنين و ثمانى بنات و ملك ثمان سنين و ثمانيه اشهر! ! (و الشيطان موكل به) قال ابن ميثم: قال النبى (ص): ما من مولود يولد الا و يولد معه قرين من الشيطان.

قلت: و روى القمى، فى قوله تعالى: (الوسواس الخناس الذى (الفصل السادس و الثلاثون- فى الموت) يوسوس فى صدور الناس)، للشيطان على قلب ابن آدم خرطوم مثل خرطوم الخنزير، يوسو
س لابن آدم اذا اقبل على الدنيا و ما لا يحب الله، فاذا ذكر الله تعالى انخنس، (يريد يرجع) ثم اخبر انه من الجن و الانس فقال: -(من الجنه و الناس) قال: و قال ايضا: ما من قلب الا و له اذنان على احديهما ملك مرشد، و على الاخرى شيطان مفتن، هذا يامره، و هذا يزجره، و كذلك من الناس شيطان يحمل الناس على المعاصى كما يحمل الشيطان من الجن.

و فى الخبر: ان ابليس ترائى لموسى (ع) فى الطور حين اراد مناجاه الله تعالى فقال له: اتطمع فى و انا فى هذا المقام؟ قال: نعم! كما طمعت فى ابيك آدم و هو فى الجنه.

(يزين له المعصيه ليركبها) و لعله محرف (ليرتكبها)، (قال رب بما اغويتنى لازينن لهم فى الارض و لاغوينهم اجمعين الا عبادك منهم المخلصين قال هذا صراط على مستقيم ان عبادى ليس لك عليهم سلطان الا من اتبعك من الغاوين و ان جهنم لموعدهم اجمعين لها سبعه ابواب لكل باب منهم جزء مقسوم) (تالله لقد ارسلنا الى امم من قبلك فزين لهم الشيطان اعمالهم فهو وليهم اليوم و لهم عذاب اليم).

(و يمنيه التوبه ليسوفها) فى (الصحاح): تقول: سوفته، اذا قلت له مره بعد مره (سوف افعل)، و قولهم: فلان يقتات السوف، اى: يعيش بالامانى، (الفصل السادس و الثلاثون- فى الموت) و حك
ى ابوزيد سوفت الرجل امرى اذا ملكته امرك.

قال ابن ابى الحديد: و قد روى (ليسوفها) بكسر الواو و فتحها، و الضمير فى الروايه الاولى يرجع الى نفسه، و قد تقدم ذكرها بكلمات يسيره.

/ 1060