بحث «زبان دين»
امروزه اين مطالب، آهنگ علمى و فلسفى پيدا كرده و كسانى مدّعى شده اند كه دين زبان خاصى دارد كه با زبان علوم و ساير كتابهايى كه در دسترس انسان است، فرق مى كند. مثال ساده اى بيان مى كنم كه اين مطلب به خوبى در ذهن همه جا بيفتد. همه ما با استخاره گرفتن آشنا هستيم شما براى استخاره، نيتى مى كنيد كه مثلا اگر من به مسافرت بروم خوب است يا بد؟كسى كه با معانى قرآن آشناست، قرآن را باز مى كند اگر بگويد اين كار خوب است، آيا به اين معنى است كه در قرآن نوشته است مسافرت خوب است يا اينكه آيه اى است كه مثلا به مؤمنين وعده بهشت داده شده و استخاره كننده از آن استنباط مى كند كه لازمه كارى كه نيت كرده ايد، بهشت است و مى گويد اين كار خوب است.
پس، فهميدن خوبى يا بدى از اين آيه قرآن، به چه صورتى انجام مى گيرد؟اين استفاده به اين صورت است كه آن شخص مناسبتى را در آن آيه درك مى كند و نتيجه مى گيرد كه اين كار خوب يا بد است. اين استفاده از لفظ آيه نيست. يعنى قرآن براى آن نازل نشده كه شما با آن فال بگيريد يا استخاره كنيد. آيا اين همه مطالب كه در قرآن آمده است، مثل اينكه اگر كسى ظلم كند، چه نتيجه اى دارد و كسانى كه كفر ورزيده يا قيامت را انكار كنند به عذاب دردناكى مبتلا خواهند شد، فقط براى اين است كه شما استخاره كنيد و ببينيد مسافرت خوب است يا بد؟اكنون در مقام ارزشيابى اين مسأله نيستم كه استخاره گرفتن صحيح است يا نه يا در چه مواردى بايد استخاره كرد؟مى خواهم بگويم استفاده از قرآن براى اين است كه شما آيه اى را بخوانيد و معناى آن را فهميده و به آن عمل كنيد يا از پند و موعظه آن استفاده كنيد و گاهى هم از آن چنين استفاده هايى مى شود ـ اگر صحيح باشد و به مورد خود و طبق دستور آن انجام بگيرد ـ كه اين نوع استفاده، يك استفاده ضمنى و ظنى است، اما استفاده از قرآن براى استخاره به اين معنا نيست كه وقتى قرآن مى گويد نماز بخوان، گويا هيچ نگفته و آن همه عذاب كه قرآن براى كسانى كه كفر بورزند، به ديگران ظلم كنند و احكام خدا را تغيير دهند بيان مى كند، فقط براى اين نازل شده كه ببينم مسافرت رفتنم خوب است يا بد!
البته اين استفاده فى الجمله صحيح است ولى جاى خاص و شروطى دارد مثل موردى كه خود انسان فكر كرده و احكام شرعى آن را ملاحظه نموده و مشورت كرده و در عين حال در ترديد و حيرت بماند، آن گاه دعا كند كه خدايا به وسيله قرآن مرا راهنمايى كن و به خدا حسن ظن داشته باشد كه به اين وسيله او را راهنمايى مى كند، در اين صورت اين استفاده هم صحيح است ولى اين يك استفاده ضمنى است.