صفحهى 304
2- علل شكست جوامع مسلمين ألا فتوقّعوا ما يكون من إدبار أموركم فقد لعمري يهلك فى لهبها المؤمن خ 187 1 تا 7 (آگاه باشيد، انتظار روزى را داشته باشيد كه روزگار بشما پشت مىكند روزگارى كه مؤمن در شعلههاى فتنه آن نابود مىگردد)
3- ارزشهاى اخلاقى مسخ شده و انقطاع وصلكم و استعمال صغاركم خ 187 2 تا 7 (در آينده پيوندهاى شما از هم بگسلد، و خردسالان بى تجربه حكومت كنند)
سوّم- سياسى- تاريخ سياسى
1- اخلاق دگرگون شده اجتماعى تاريخ سياسى
2- روش مبارزه با انحرافات أيّها النّاس، ألقوا هذه الأزمّة الّتى تحمل ظهورها الأثقال خ 187 5 تا 7 (اى مردم، اين رشتههاى سنگين گناهان را از دستها بياندازيد)
چهارم
اخلاق اجتماعى- سياسى
خطبه 188 اخلاقى
اوّل- اخلاقى
1- وصيت و سفارش به تقوى أوصيكم، أيّها النّاس، بتقوى اللَّه و كثرة حمده خ 188 1 (مردم شما را به تقواى الهى سفارش مىكنم و اين كه فراوان خدا را ستايش كنيد) 2- رابطه خدا با خلق فكم خصّكم بنعمة و تدارككم برحمة خ 188 1 و 2 (چه بسيار نعمتهائى كه به شما اختصاص داد و شما را به رحمت خويش پروراند)
3- ضرورت ياد مرگ