راه روشن جلد 8

اینجــــا یک کتابخانه دیجیتالی است

با بیش از 100000 منبع الکترونیکی رایگان به زبان فارسی ، عربی و انگلیسی

راه روشن - جلد 8

ملا محسن فیض کاشانی؛ مترجم: سیدمحمد صادق عارف

| نمايش فراداده ، افزودن یک نقد و بررسی
افزودن به کتابخانه شخصی
ارسال به دوستان
جستجو در متن کتاب
بیشتر
تنظیمات قلم

فونت

اندازه قلم

+ - پیش فرض

حالت نمایش

روز نیمروز شب
جستجو در لغت نامه
بیشتر
توضیحات
افزودن یادداشت جدید

و شهوت غالب مى‏شود و در نتيجه وفاى به عهد صورت نمى‏گيرد، و اين نيز ضدّ صدق است.

از اين رو خداوند فرموده است: رِجالٌ صَدَقُوا ما عاهَدُوا الله عَلَيْهِ.

صدق پنجم در اعمال است و آن عبارت از اين است كه بكوشد اعمال ظاهرى او بر امرى باطنى كه وى بدان متصف نيست دلالت نداشته باشد، و اين كوشش نبايد او را وادار سازد كه اعمال را ترك كند، بلكه بايد باطن را به سمت تصديق ظاهر سوق دهد، و اين خلاف چيزى است كه ما درباره ترك ريا ذكر كرديم، چه ريا كننده كسى است كه همين مقصود را به خاطر خلق دارد، و بسا نمازگزار كه به هيأت خشوع به نماز ايستاد و مقصودش مشاهده ديگران نيست ليكن دلش از نمازش غافل است و كسى كه به او مى‏نگرد او را در حضور خداوند ايستاده مى‏بيند ولى او در باطن ميان بازار در حضور يكى از شهوتهايش ايستاده است. اينها كارهايى است كه به زبان حال گوياى خبرهايى از باطن است كه او در آن‏ها كاذب مى‏باشد در حالى كه از او صدق در اعمال مطالبه خواهد شد. همچنين گاهى ديده مى‏شود كه انسانى با سكون و وقار در حركت است در حالى كه باطن او به اين صفتها موصوف نيست لذا او در عملش صادق نمى‏باشد هر چند توجهى به خلق ندارد و قصدش ريا و خودنمايى نيست.

بنابراين راه نجات از اين خطرات آن است كه نهان و اشكار انسان يكسان باشد. باطنش را مانند ظاهرش يا بهتر از آن كند چه اگر ظاهرش خلاف باطنش باشد و به عمد اين كار را مرتكب گردد عمل او ريا گفته مى‏شود و فاقد اخلاص است و اگر بدون قصد باشد صدق در عمل را از دست داده است. از اين رو پيامبر (صلّى الله عليه وآله) گفته است: «بار خدايا! نهانم را بهتر از آشكارم قرار ده و آشكارم را شايسته گردان». گفته‏اند: اگر نهان و آشكار بنده يكسان باشد آن انصاف است، و اگر نهان او بهتر از آشكارش باشد فضل است. و اگر آشكارش بهتر از نهانش باشد ستم است. لذا يكسان بودن ظاهر و باطن يكى از انواع صدق مى‏باشد.

مى‏گويم: در اين مورد امير مؤمنان (عليه السلام) فرموده است: «به خدا سوگند من شما را بر اداى طاعتى تشويق نكردم جز اين كه در عمل به آن بر شما پيشى گرفتم. و از گناهى شما را نهى نكردم جز اين كه پيش از شما از آن دست بازداشتم.»

/ 443