بيان آن كه تنها خداوند مستحقّ محبّت است‏ - راه روشن جلد 8

اینجــــا یک کتابخانه دیجیتالی است

با بیش از 100000 منبع الکترونیکی رایگان به زبان فارسی ، عربی و انگلیسی

راه روشن - جلد 8

ملا محسن فیض کاشانی؛ مترجم: سیدمحمد صادق عارف

| نمايش فراداده ، افزودن یک نقد و بررسی
افزودن به کتابخانه شخصی
ارسال به دوستان
جستجو در متن کتاب
بیشتر
تنظیمات قلم

فونت

اندازه قلم

+ - پیش فرض

حالت نمایش

روز نیمروز شب
جستجو در لغت نامه
بیشتر
توضیحات
افزودن یادداشت جدید

مراجعه كنند چه اين امر يكى از عجايب اسباب دوستى است.

بنابراين اقسام دوستيها به پنج سبب بازگشت دارد كه يكى از آنها محبّت انسان به ذات و كمال و بقاى خويش است. ديگر محبّت انسان نسبت به كسى است كه به او احسان كند در چيزى كه به دوام وجود او بازگشت دارد و به بقاى او و دفع مهلكات از او كمك مى‏كند.

ديگر دوست داشتن كسى كه ذاتا نسبت به مردم نيكوكار است، هر چند احسانى به او نكرده باشد. ديگر دوست داشتن هر چه ذاتا جميل و زيباست، خواه اين زيبايى در صورت ظاهر باشد يا در صورت باطن و ديگر دوست داشتن كسى كه ميان آنها مناسبت نهانى باطنى وجود دارد.

اگر همه اين اسباب در يك شخص گرد آيد بى ترديد محبّت چند برابر مى‏شود، چنان كه اگر انسان فرزندى داشته باشد زيبا روى، خوشخوى، دانشور، خوش تدبير، نيكوكار و نسبت به پدر و مادر نيك رفتار، قطعا بى نهايت محبوب خواهد بود، و قوّت محبّت نسبت به وى پس از اجتماع اين صفات در او بر حسب قوت اين صفات در نفس دوست دارنده است. اگر اين صفات در منتهاى درجه كمال باشد قطعى است كه دوستى هم در بالاترين درجات خواهد بود. و ما اكنون روشن مى‏كنيم كه اجتماع همه اين اسباب و كمال آنها جز درباره حقّ تعالى قابل تصوّر نيست از اين رو در حقيقت كسى جز خداوند استحقاق محبّت ندارد.

بيان آن كه تنها خداوند مستحقّ محبّت است‏

كسى كه غير خدا را دوست بدارد و دوستى او به وى به سبب نسبت او به خداوند نباشد، اين علاقه او نشانه نادانى و كوتاهى او در شناخت خداوند است. دوستى پيامبر (صلّى الله عليه وآله) نيز ستوده است، چه عين دوستى خداست. دوستى عالمان و پرهيزگاران نيز همين گونه است، زيرا دوست دوست و فرستاده دوست و دوستدار دوست دوست است و همه اين دوستيها به دوستى اصل بازگشت دارد و از او به غير تجاوز نمى‏كند. از اين رو محبوب حقيقى در نزد ارباب بينش تنها خداست و جز او كسى استحقاق محبّت ندارد.

براى توضيح اين مطلب بايد به اسباب پنجگانه‏اى كه ذكر كرديم بازگرديم و روشن كنيم كه همه آن صفات در حقّ تعالى جمع است و در غير او جز آحادى از آنها يافت نمى‏شود و وجود آنها در خداوند حقيقت و در غير او وهم و خيال و مجاز محض است كه هيچ حقيقتى براى آن نيست و چون اين مطلب ثابت شود، بر هر صاحب بينشى ضدّ آنچه خردهاى ناتوان و دلهاى ضعيف گمان كرده‏اند كه دوستى خداوند محال است، مكشوف و روشن‏

/ 443