راه روشن جلد 8

اینجــــا یک کتابخانه دیجیتالی است

با بیش از 100000 منبع الکترونیکی رایگان به زبان فارسی ، عربی و انگلیسی

راه روشن - جلد 8

ملا محسن فیض کاشانی؛ مترجم: سیدمحمد صادق عارف

نمايش فراداده ، افزودن یک نقد و بررسی
افزودن به کتابخانه شخصی
ارسال به دوستان
جستجو در متن کتاب
بیشتر
تنظیمات قلم

فونت

اندازه قلم

+ - پیش فرض

حالت نمایش

روز نیمروز شب
جستجو در لغت نامه
بیشتر
افزودن یادداشت
افزودن یادداشت جدید

بازرگانى كند و سپس او را به محاسبه مى‏كشد، در طريق آخرت نيز عقل به منزله بازرگان است و مقصد او به دست آوردن سود مى‏باشد كه عبارت از تزكيه نفس است چه مايه رستگارى آن است. خداوند فرموده است: قَدْ أَفْلَحَ من زَكَّاها وَ قَدْ خابَ من دَسَّاها، امّا رستگارى آن تنها به اعمال شايسته وابسته است. عقل در اين تجارت از نفس كمك مى‏طلبد، و او را به كار وامى‏دارد، و در آنچه مايه تزكيه آن است او را مسخّر خود مى‏كند، چنان كه بازرگان از شريك و غلام خود كه با مال او بازرگانى مى‏كنند كمك مى‏گيرد.

و همان گونه كه ممكن است شريك خصم او شود و در سود با وى منازعه كند لذا نيازمند آن است كه در آغاز كار شرطهايى با او برقرار و در مرحله دوم نسبت به كار او مراقبت و در مرحله سوم عملكرد او را محاسبه كند، و در مرحله چهارم او را مورد عتاب يا عقاب قرار دهد به همين گونه عقل نيازمند است كه نخست با نفس شرطهايى برقرار و وظايفى براى او معين كند و وى را به راههاى رستگارى ارشاد و به سلوك در اين راهها ملزم گرداند. سپس از مراقبت در كار آن لحظه‏اى غفلت نورزد، و اگر آن را به حال خود رها كند جز خيانت و تباه كردن سرمايه چيزى از او مشاهده نخواهد كرد، چه آن همچون بنده‏اى خيانتكار است كه اگر محيط را مناسب ببيند مال را مى‏ربايد. آنگاه پس از فراغت از كار بايد عملكرد او را رسيدگى و حسابرسى كند و از وى بخواهد كه به آنچه با او شرط كرده وفا كند، زيرا سود اين تجارت فردوس اعلا و رسيدن به سدرة المنتهى و همنشينى با پيامبران و شهيدان است لذا دقّت و خرده گيرى در محاسبه نفس بسيار مهمتر و لازمتر از تدقيق در حساب سودهاى دنياست چه سودهاى دنيا نسبت به نعيم آخرت بسيار حقير و ناچيز است. بعلاوه منفعتهاى دنيوى هر چه و هر اندازه باشد سرانجام آن سپرى شدن و نيست گشتن است، و در خيرى كه دوام ندارد خيرى نيست، بله شرّ بى دوام بهتر از خيرى است كه دوام ندارد، زيرا شرّ بى دوام هنگامى كه برطرف مى‏شود شادى انقطاع آن به سبب برطرف شدن آن دايمى است، و خير بى دوام تأسف از انقطاع آن به سبب از دست رفتن آن پيوسته ادامه دارد. به همين سبب گفته‏اند:




  • اشدّ الغمّ عندي في سرور
    تيقّن عند صاحبه انتقالا



  • تيقّن عند صاحبه انتقالا
    تيقّن عند صاحبه انتقالا



/ 443