راه روشن جلد 8

اینجــــا یک کتابخانه دیجیتالی است

با بیش از 100000 منبع الکترونیکی رایگان به زبان فارسی ، عربی و انگلیسی

راه روشن - جلد 8

ملا محسن فیض کاشانی؛ مترجم: سیدمحمد صادق عارف

| نمايش فراداده ، افزودن یک نقد و بررسی
افزودن به کتابخانه شخصی
ارسال به دوستان
جستجو در متن کتاب
بیشتر
تنظیمات قلم

فونت

اندازه قلم

+ - پیش فرض

حالت نمایش

روز نیمروز شب
جستجو در لغت نامه
بیشتر
توضیحات
افزودن یادداشت جدید

به سبب استغراق فكرشان در آنها حسّ نمى‏كنند بلكه گاهى دل به يكى از امور ساده دنيا چنان مشغول مى‏شود و فكرش در آن غوطه‏ور مى‏گردد كه از مقصدى كه به سوى آن در حركت است بكلى به دور مى‏افتد، و يا كارى را كه براى آن قيام كرده است فراموش مى‏كند.

از يكى از پيشينيان حكايت كرده‏اند كه گفته است: به جماعتى گذشتم كه در حال مراقبه بودند، و يكى از آنان دور از ديگران و در كنارى نشسته بود، به سوى او رفتم و خواستم با او سخن گويم، گفت: ذكر خدا دلنشين‏تر است، گفتم: تو تنهايى، گفت: من تنها نيستم پروردگار و دو فرشته‏ام با من است، گفتم: از اينان كدام سبقت دارد؟ پاسخ داد: كسى كه خداوند او را آمرزيده است، گفتم: راه كجاست؟ به سوى آسمان اشاره كرد و برخاست و رفت و گفت: بيشتر خلق تو را از خدا باز مى‏دارند.

براستى اين گفتار كسى است كه در مشاهده حق تعالى مستغرق شده است، جز با او سخن نمى‏گويد، و جز از او نمى‏شنود. چنين كسى نياز ندارد كه از زبان و اعضايش مراقبت كند، چه آنها جز به چيزى كه او در آن مشغول است به حركت در نمى‏ايند. گفته‏اند: بر تو باد كه با كسى همنشين شوى كه لقاى خدا را به ياد تو آورد، و هيبت او را در دل تو جاى دهد، و به عمل نه به زبان تو را پند گويد. آرى اين درجه مراقبانى است كه جلال و عظمت حق تعالى بر دل آنها چيره شده و در آنها جايى براى چيزى غير از آن باقى نيست.

درجه دوم مراقبه پرهيزگاران از اصحاب يمين است. اينان گروهى هستند كه يقين به اين كه خداوند بر ظواهر و بواطن و قلوبشان ناظر و آگاه است بر دلهايشان چيره شده ليكن توجه به جلال و عظمت ربوبى آنان را مبهوت نكرده و دلهايشان در حدّ اعتدال باقى مانده و امكان آن را دارند كه به احوال و اعمال توجه كنند ليكن در همين حال كه بر اعمال مواظبت دارند از مراقبت خالى نيستند. آرى شرم از خداوند بر آنها غلبه دارد، و به كارى اقدام و يا از آن امتناع نمى‏كنند جز پس از درنگ و تأمل در آن. و از ارتكاب هر چه در قيامت آنها را رسوا مى‏كند خوددارى مى‏كنند، زيرا آنها خداوند را در دنيا بر خودشان آگاه مى‏دانند و نياز به انتظار قيامت را ندارند.

اختلاف دو درجه مراقبه از طريق مشاهده دانسته مى‏شود. چه تو در خلوتهاى خود كارهايى انجام مى‏دهى و اگر در آن ميان كودكى يا زنى بر تو وارد شود و بدانى او به تو مى‏نگرد از او شرم مى‏كنى و نيكو مى‏نشينى و احوال خود را مواظب مى‏شوى، اين حالت برخاسته از اجلال و تعظيم نيست بلكه از شرم است، چه مشاهده او اگر چه تو را بهت زده نكرده و به خود مشغول نساخته ليكن شرم تو را برانگيخته است و نيز ممكن است پادشاهى‏

/ 443