راه روشن جلد 8

اینجــــا یک کتابخانه دیجیتالی است

با بیش از 100000 منبع الکترونیکی رایگان به زبان فارسی ، عربی و انگلیسی

راه روشن - جلد 8

ملا محسن فیض کاشانی؛ مترجم: سیدمحمد صادق عارف

نمايش فراداده ، افزودن یک نقد و بررسی
افزودن به کتابخانه شخصی
ارسال به دوستان
جستجو در متن کتاب
بیشتر
تنظیمات قلم

فونت

اندازه قلم

+ - پیش فرض

حالت نمایش

روز نیمروز شب
جستجو در لغت نامه
بیشتر
افزودن یادداشت
افزودن یادداشت جدید

باشد، روشن است و همچنين است اختلاف لذّت نظر كردن بر چهره‏اى كه از كمال زيبايى برخوردار باشد نسبت به كسى كه از حيث جمال از او پايين‏تر است. قويترين لذّت آن است كه بر ديگر لذّتها برگزيده شود، چه اگر كسى مخيّر شود ميان آن كه به صورتى زيبا بنگرد و از مشاهده جمال آن بهره‏مند شود يا آن كه بويهاى خوش استنشاق كند، چنانچه نظر كردن به چهره‏هاى خوبرويان را اختيار كند، دانسته مى‏شود كه مشاهده چهره‏هاى زيبا براى او لذّتبخش‏تر از بويهاى خوش است. همچنين هرگاه به هنگام صرف طعام غذا حاضر شود، ليكن شطرنج باز به بازى خود ادامه دهد و از خوردن روى گرداند، دانسته مى‏شود كه لذّت پيروزى در بازى شطرنج در او قويتر از لذّت خوردن مى‏باشد، و اين معيارى راستين در ترجيح لذّتها بر يكديگر مى‏باشد. اكنون به سخن خود باز مى‏گرديم و مى‏گوييم:

لذّتها دو قسم است: يكى لذّتهاى ظاهرى مانند لذّتهاى حواسّ پنجگانه و ديگرى لذّتهاى باطنى مانند لذّت رياست و غلبه و احترام و علم و جز اينها، چه آنها لذّتهايى نيست كه به وسيله چشم، بينى، گوش، لامسه يا ذايقه احساس شود. لذّت معانى باطنى بر اهل كمال بيش از لذّتهاى ظاهرى غلبه دارد، چنان كه اگر كسى را مخيّر كنند ميان لذّت هريسه (حليم) و مرغ فربه و حلواى بادامى و لذّت رياست و غلبه بر دشمنان و رسيدن به مرتبه سلطه و قدرت، چنانچه آن كس پست همّت و مرده دل و شكمباره باشد، هريسه و حلوا را اختيار مى‏كند و اگر بلند همّت و خردور باشد، رياست را برمى‏گزيند و تحمّل گرسنگى و شكيبايى بر مقدار ضرورى قوت براى او آسان خواهد بود. روشن است كه انتخاب رياست از سوى وى گوياى اين است كه آن در نزد وى از هريسه و خوراكهاى پاكيزه گواراتر است. آرى ناقصى كه مانند كودك هنوز معانى باطنى او كامل نشده يا مانند ديوانه قواى روحى او مرده و از ميان رفته، دور نيست كه لذّت خوردنيها را بر لذّت رياست ترجيح دهد، همان گونه كه لذّت رياست و كرامت براى كسانى كه پا از مرز نقصان كودكى و سبكسرى بيرون نهاده غالبترين و قويترين لذّتهاست، لذّت شناخت حق تعالى و مطالعه جمال حضرت ربوبى و نظر و تفكّر در اسرار امور الهى لذيذتر و گواراتر از رياستى است كه عاليترين لذات غالب بر دلهاى مردم مى‏باشد. بيشترين چيزى كه مى‏توان در اين باره گفت، آن است كه گفته شود:

فَلا تَعْلَمُ نَفْسٌ ما أُخْفِيَ لَهُمْ من قُرَّةِ أَعْيُنٍ، چه خداوند براى آنان چيزى آماده كرده كه آن را

/ 443