راه روشن جلد 8

اینجــــا یک کتابخانه دیجیتالی است

با بیش از 100000 منبع الکترونیکی رایگان به زبان فارسی ، عربی و انگلیسی

راه روشن - جلد 8

ملا محسن فیض کاشانی؛ مترجم: سیدمحمد صادق عارف

نمايش فراداده ، افزودن یک نقد و بررسی
افزودن به کتابخانه شخصی
ارسال به دوستان
جستجو در متن کتاب
بیشتر
تنظیمات قلم

فونت

اندازه قلم

+ - پیش فرض

حالت نمایش

روز نیمروز شب
جستجو در لغت نامه
بیشتر
افزودن یادداشت
افزودن یادداشت جدید

خبر است كه: «شهيد در آخرت به سبب بزرگى ثوابى كه در شهادت مى‏بيند آرزو مى‏كند كه به دنيا باز گردانيده شود تا بار ديگر شهيد گردد. شهيدان به سبب آنچه از بلندى درجه عالمان مى‏بينند، آرزو مى‏كنند كه اى كاش از عالمان مى‏بودند» بنابراين همه اقطار ملكوت آسمانها و زمين براى عارف بحق، ميدانى وسيع است و در هر جاى آن كه بخواهد مى‏تواند جاى گيرد بى آن كه نياز داشته باشد كه با تن خود حركت كند. او بر اثر مشاهده جمال ملكوت در بهشتى است كه عرض آن به اندازه زمين و آسمانهاست و هر عارف بحقّى داراى همين درجه و جايگاه است بى آن كه يكى از آنها جاى را بر ديگرى تنگ گرداند، جز اين كه آنها از حيث وسعت گردشگاهها با يكديگر تفاوت دارند، و اين به اندازه تفاوت وسعت نظر و درجه معرفت آنهاست، و هر كدام در نزد خداوند از درجاتى برخوردارند و تفاوت درجات آنان قابل حصر و شمارش نيست.

روشن شد لذّت رياست كه لذّتى باطنى است، در نزد اهل كمال از همه لذّتهاى حواسّ پنجگانه قويتر است و اين لذّت در بهايم و كودك و ديوانه يافت نمى‏شود، در حالى كه لذّتهاى حسّى و شهوانى علاوه بر لذّت رياست هر دو در اهل كمال وجود دارد، ليكن اينان لذّت رياست را برگزيده‏اند. امّا اين كه لذّت معرفت خداوند و دانستن صفات و افعال و ملكوت آسمانها و اسرار پادشاهى او از لذّت رياست برتر است، اين اختصاص به كسى دارد كه به رتبه معرفت دست يافته آن را احراز كرده باشد و اثبات اين معنا در نزد كسى كه دل ندارد ممكن نيست، چه دل مركز اين نيروست چنان كه نمى‏توان رجحان لذّت مباشرت را بر لذّت بازى با چوگان براى كودكان و عنّين كه اصلا فاقد ادراك اين لذّت است و يا بوى خوش بنفشه را براى كسى كه حسّ شامّه ندارد اثبات كرد. ليكن كسى كه از آفت عنّين بودن مصون و حسّ شامّه‏اش سالم است، تفاوت اين دو لذّت را درك مى‏كند و در اين جاست كه بايد گفت: كسى كه آن را چشيده است مى‏داند.

به جانم سوگند، اگر چه دانش پژوهان در طلب شناخت امور الهى اشتغال نورزيده‏اند ليكن، رايحه اين لذّت را به هنگام كشف مشكلات و رفع شبهاتى كه به حلّ آنها سخت حريصند، استنشاق كرده‏اند و البتّه آنچه آنان بدان مشغولند، نيز معارف و علوم است هر چند معلومات آنها در مقايسه با معارف الهى از شرف چندانى برخوردار نيست، امّا كسى كه براى شناخت خداوند مدّتهاى دراز انديشيده و از اسرار ملك او هر چند اندك چيزهايى بر

/ 443