بيان خوابهايى كه كاشف احوال مردگان است، و ذكر اعمالى كه در آخرت سودمند است‏ - راه روشن جلد 8

اینجــــا یک کتابخانه دیجیتالی است

با بیش از 100000 منبع الکترونیکی رایگان به زبان فارسی ، عربی و انگلیسی

راه روشن - جلد 8

ملا محسن فیض کاشانی؛ مترجم: سیدمحمد صادق عارف

| نمايش فراداده ، افزودن یک نقد و بررسی
افزودن به کتابخانه شخصی
ارسال به دوستان
جستجو در متن کتاب
بیشتر
تنظیمات قلم

فونت

اندازه قلم

+ - پیش فرض

حالت نمایش

روز نیمروز شب
جستجو در لغت نامه
بیشتر
توضیحات
افزودن یادداشت جدید

بيان خوابهايى كه كاشف احوال مردگان است، و ذكر اعمالى كه در آخرت سودمند است‏

از جمله اين خوابها رؤياى پيامبر خدا (صلّى الله عليه وآله) است كه فرمود: «هر كس مرا در خواب ببيند به حقيقت مرا ديده است چه شيطان به صورت من در نمى‏آيد.»

مى‏گويم: پس از اين غزّالى شمارى از خوابهايى را كه مردم از مردگان ديده‏اند و گوياى احوال آنها در آخرت است يا بيانگر اعمالى است كه در آخرت سودمند است ذكر كرده و نيز خوابهايى را نقل كرده كه متضمّن هيچ يك از اين چيزها نيست بلكه صرف داستانهايى است كه در خواب روى داده است امّا دسته دوّم خوابها چيزهايى است كه در آنچه او در صدد بيان آن است به هيچ وجه مدخليّتى ندارد. دسته اوّل آنها نيز از رؤياهايى است كه به آنها نمى‏توان اعتماد كرد. چه پيامبر (صلّى الله عليه وآله) فرموده است: «رؤياى صالحه جزئى از چهل و شش جزء نبوّت است»، ليكن هر رؤيايى صالحه نيست، زيرا خفته بر حسب حال و اعتقاد و اندازه معرفت و اخلاق و عمل و غذا و راستگويى و طهارت ظاهر و باطنش خواب مى‏بيند.

بسا ممكن است بيننده خواب درباره خداوند يا صفات او يا نسبت به پيامبرش يا امامى كه واجب است از او پيروى كند اعتقادى خلاف حقّ داشته يا پديد آورنده بدعتى در دين باشد، و يا از كسانى است كه دروغگويى و تبهكارى و گناهان او زياد و خورنده مال حرام است و امثال اين كارها كه همگى موجب تاريكى دل است و قهرا خوابى كه مى‏بيند اضغاث و احلام خواهد بود، چنان كه در گفتار غزالى نيز آمده است: كسانى كه حالشان بدين گونه است بر آنچه در خواب مى‏بينند نمى‏توان اعتماد كرد. همچنين به رؤياى كسى كه شخصى را به خواب بيند كه بر خلاف آنچه در زندگى معتقد بوده اعتقادى موافق عقيده او دارد نيز نمى‏توان وثوق داشت و اين نوع خوابها زياد اتّفاق مى‏افتد. از پيامبر خدا (صلّى الله عليه وآله) روايت شده كه فرموده است: «همان گونه كه زندگى مى‏كنيد مى‏خوابيد و همان طور كه بيدار مى‏شويد برانگيخته خواهيد شد.»

سپس غزّالى خوابهايى كه در ارتباط با مطالب مورد نظر خود ذكر كرده به كسانى نسبت داده كه يا از منافقان صحابه‏اند. و غزّالى از هواخواهان آنها و امثال آنها بوده و يا از كسانى‏

/ 443