ترجمه تفسیر طبری جلد 1

‌صفحه‌ى 15

و مر اين دل ترا نيز يكى ترجمانست كه هر چه اين دل تو خواهد و بينديشد اين ترجمان بگويد و آشكارا كند. و اين ترجمان اين زبان تست و اين نشانست بر پيغامبرى حق تعالى كه حق است. اكنون اينست ترجمه و تفسير اين آيت كه خداى عزّ و جلّ گفت: وَ فِي أَنْفُسِكُمْ أَ فَلا تُبْصِرُونَ: 21 «1».

بارى بتن خويش اندر نگريد بعبرت تا بدانيد و شكر كنيد.

پس اينست تفسير الحمد للَّه. پس اين شكر كردن بدين جايگاه از دوگونه واجب گردد: يكى آن كه بگوى كه الحمد للَّه كه مرا بدين گونه بيافريدى. و ديگر آنكه بگوى كه الحمد للَّه كه مرا اين قدر عقل دادى كه ترا بپاكى و منزّهى و بى‏عيبى و بى‏چگونگى بشناختم.

اما قول ربّ العالمين. ربّ پروردگار باشد و عالمين جهانها باشد.

و اندر عالمها اختلاف بسيار است. گروهى از علما گفته‏اند كه خداى عز و جل را سيصد و شصت هزار عالم است، اندرين هفت آسمان و هفت زمين و هفت دريا. و هر عالمى چنانست كه بيك ديگر نماند و اين هر جنسى از آفريدگان عالمى‏اند، و اين فريشتگان هر عالمى گروهى‏اند. پس از اين سيصد و شصت هزار عالم اول بارى، بزرگترين عالمى اين هفت آسمانست و آنچه بدين هفت آسمان اندر است، و آن گه اين هفت زمين و آنچه بدين هفت زمين اندر است، و آن گه اين هفت دريا و آنچه بدين هفت دريا اندر است از عجايب‏هاى گوناگون. و چون اين همه بشمارى و بحساب اندر آرى آن گه سيصد و شصت هزار برآيد. و گروهى از علما گفته‏اند كه اين عالمها هجده هزار عالم است، و ازين جمله، چهار هزار و پانصد عالم بجانب مشرق است و چهار هزار و پانصد عالم بجانب مغرب است، و چهار هزار و

_______________

(1) الذّاريات، 21.