زندگی سیاسی امام هشتمین (ع) نسخه متنی

اینجــــا یک کتابخانه دیجیتالی است

با بیش از 100000 منبع الکترونیکی رایگان به زبان فارسی ، عربی و انگلیسی

زندگی سیاسی امام هشتمین (ع) - نسخه متنی

سید خلیل خلیلیان

| نمايش فراداده ، افزودن یک نقد و بررسی
افزودن به کتابخانه شخصی
ارسال به دوستان
جستجو در متن کتاب
بیشتر
تنظیمات قلم

فونت

اندازه قلم

+ - پیش فرض

حالت نمایش

روز نیمروز شب
جستجو در لغت نامه
بیشتر
لیست موضوعات
افزودن یادداشت
افزودن یادداشت جدید

49 ـ در همين كتاب مذاكره مأمون با امام عليه السلام را خواهيم آورد كه ضمن آن مأمون اعتراف كرده بود كه خانواده امام بمراتب از وى در خويشى به رسول خدا نزديك ترند. همچنين بيعت سفّاح و منصور و ديگر عباسيان با محمد بن عبدالله علوى، و گفتار منصور در جلسه اخذ بيعت همه دليل بر اين مطلب است. خلفاى عباسى بخوبى نفوذ علويان را درك مىكردند.

50 ـ طبرى /11/ ص 752 (ليدن) ـ العقد الفريد / 5 / ص 74 ـ و تاريخ التمدّن الاسلامى و ساير منابع.

51 ـ منصور در برخى از خطبه هايش اشاره به اين نوع كنترل مى كند: طبرى/ 10 / ص 432 ـ مروج الذهب / 3 / ص 301.

52 -طبرى /10/ص 448 (ليدن). بدين نكته نيز اشاره كنيم كه اموالى را كه منصور براى مهدى باقى گذارده بود به 600 ميليون درهم و 14 ميليون دينار مىرسيد. (رجوع كنيد به: امراء الشعر العربى في العصر العبّاسى / ص 35).

53 ـ تاريخ ابن خلدون /3 / ص 195 ـ طبرى / 10 / ص 306 ـ تاريخ يعقوبى /3/ ص 114 ـ البداية و النهاية /10/ص 93 ـ الكامل، ابن اثير /5/ ص 18 ـ و انساب الاشراف /3/ ص 118 كه مى نويسد آن دو زن از قريش بودند كه براى منصور نامزد شده بودند.

54 ـ مروج الذهب /3/ ص 294 و 295.

55 ـ به مروج الذهب و تاريخ ابن خلّكان شرح حال امام كاظم عليه السلام مراجعه كنيد همچنين به فصل الخطاب، ينابع المودّة، كشف الغمّة، مرآة الجنان و صفة الصفوة.

56 ـ طبرى /10/ ص 464، 507 و 508 (ليدن) ـ مروج الذهب /3/ص312 ـ الآداب السّلطانية /ص 184 و 185 ـ الوزراء و الكتّاب /ص 155 و ساير منابع.

57 ـ مروج الذهب /3/ص 312 ـ ضحى الاسلام /3/ص 292 ـ و تاريخ طبرى و ساير منابع. در مرآة الجنان /1/ص 419 و جاهاى ديگر چنين آمده كه او را در چاهى محبوس كردند و بر فرازش نيز بارگاهى ساختند. به الوزراء و الكتّاب / ص 155 نيز مراجعه شود.

58 ـ النجوم الزاهرة /2/ص 77.

59 ـ البداية و النهاية /10/ص 167 ـ عمدة الطالب / ص 124 (بيروت) ـ شرح ميمية ابي فراس / ص 190.

60 ـ عيون اخبار الرضا /1/ ص 92 ـ بحار /48/ص 131 و 132. عبّاسيان از آغاز تسلّط بر حكومت يعنى از زمان سفّاح ـ همزمان با امام صادق عليه السلام ـ پيوسته امامان را تهديد مىكردند تا فرصتى براى هيچ گونه حركتى نيابند و آنان را به توطئه هاى پنهانى به منظور قيام نيز متّهم مىنمودند، تا بدين وسيله مجوّزى براى حبس و آزار و مصادره اموالشان داشته باشند. ولى امامان منكر اتّهامهاى آنان شده و پيوسته در اين زمينه ها پاسخگويى مىكردند ولى گوش شنوايى در ميان عبّاسيان وجود نداشت.

61 ـ البداية و النهاية /3/ص 64.

62- تاريخ ابن خلدون /3/ ص 173- مروج الذهب /3/ ص 238- وفيات الاعيان /1/ ص 454، 455 (چاپ سال 1310) ـ امبراطوريه العرب / ص 406 و ساير منابع . البتّه اين از عقايد كيسانيّه است .

63- شرح النهج ، معتزلي /7/ ص 161،162.

64- چنين مي نمايد كه صاحب واقعي اين انديشه ، منصور مي بود و اين مطلب از نامه اش به محمد بن عبدالله بن حسن و از بسياري از سخنان و خطبه هايش بر مي آيد. امّا مهدي صورت تجسّم يافته اين عقيده به شمار مي رفت . منصور در ترويج اين فكر آنقدر تلاش مي كرد كه حتّي شعرا با پروراندن آن به وي تقرّب مي جستند . مانند حميري كه طبق اخبار مرزباني / ص 37 اشعاري در اين زمينه سرود و پاداش بسيار خوبي از منصور گرفت.

65- فرق الشيعة / ص 48،49 - تاريخ ابن خلدون /3/ ص 173- مروج الذّهب /3/ ص 236 . البتّه نوبختي در فرق الشيعه نوشته كه آنان حتي بيعت علي را نيز جايز نمي شمردند.

66- مقاتل الطالبين / ص 240- المهديّه في الاسلام / ص 117.

67- برخي از اين احاديث در منابع زير يافت مي شود :

الصواعق المحرقة / ص 98،99- تاريخ الخلفاء سيوطي / ص 259،260،272- البداية و النهاية /6/ 246، 247 و ساير منابع .

68- ضحي الاسلام /3/ ص 240.

69- مقاتل الطالبين / ص 247- المهدية في الاسلام / ص 117.

70- الوزراء و الكتاب / ص 127.

71- اين جريان مربوط به زمان متوكّل است . به پند تاريخ /1/ ص 72 و مقاتل الطالبين / ص 599 مراجعه كنيد.

72- اين چيزي است كه شرح شافيه ايي نواس ص 174 از الدر النظيم از احمد بن حنبل نقل كرده ، مردي كه به پرده مكّه آويخته پيوسته از خدا طلب آمرزش مي كرد . وي به اعتراف خودش بر فراز اين علويان به امر منصور گل و خشت رويهم نهاده بود . در عيون اخبار الرضا /1/ ص 108 به بعد و شرح ميمية كه وي در ماه رمضان روزه مي خورد ، چه پس از كشتن شصت علوي به دستور رشيد در يك شب ، ديگر از رحمت خدا مأيوس گشته بود . ولي ظاهراً نام رشيد به اشتباه در اين داستان برده شده ، چه حميد به سال 158 به تصريح بحار /48/ ص 322 در گذشت در حالي كه رشيد در 170 شروع به خلافت كرد . بنابراين ، چنين مي نمايد كه داستان صحيح همان باشد كه از احمد بند حنبل باشد.

73- ضحي الاسلام /1/ ص 105.

74- امبراطورية العرب / ص 499.

75- رسائل الخوارزمي /ص 130- ضحي الاسلام /3/ ص 296،297.

76- تاريخ التمدن الاسلامي /2/ بخش 4/ ص 494 به نقل از نفح الطيّب /2/ ص 715.

77- النجوم الزهراء /2/ ص 9.

78- التنبيه و الاشراف / ص 295- طبيعة الدعوة العباسيّه / ص 119.

79- تاريخ الخلفاء /ص 261- مروج الذهب /4/ ص 222- شرح ميمية ابي فراس /ص 117- مشاكلة الناس لزمانهم / ص 22،23.

80- شرح ميمية ابي فراس / ص 159 - الادب في ظلّ التشيّع / ص 68.

81- طبري /10/446- النزاع و التخاصم / ص 52 و ساير منابع .

82- تاريخ الخلفاء /ص 267- امبراطورية العرب /ص 491- الامام الصادق و المذاهب الاربعة /1/ بخش 2/ ص 534.

83- مناقب ابن شهر آشوب /3/ ص 357 - بحار /74/ ص 178.

84- تاريخ كربلاء ، عبدالجواد كليدار آل طعمه /ص 193.

85- مختصر تاريخ العرب ، سيّد امير علي / ص 184.

86- التاريخ الاسلامي و الحضارة الاسلامية /3/ ص 200.

87- رجال ما مقاني /3/ ص 296- قاموسي الرّجال /9/ ص 324 - بحار /48/ ص 195 ، 196 - رجال الكشي /ص 27 (كربلاء) به اين موضوع مسعودي نيز اشاره كرده - ضحي الاسلام /1/ ص 141 - مشاكلة النّاس لزمانهم ، يعقوبي / ص 24.

88- تاريخ يعقوبي /3/ ص 136،137.

89- الآداب السلطانية ، فخري / ص 20.

90- التاريخ الاسلامي و الحضارة الاسلامية /3/ ص352.

91- الاغاني /5/ ص 225 (دارالكتب ، ماهره )

92- الكامل ، ابن اثير /5/ ص 85 - طبري /10/ ص 606 و ديگر منابع.

93- العقد الفريد /1/ ص 142.

94- همان مدرك /2/ ص 180 (دارالكتاب العربي) .

95- اعيان الشيعة /4/ بخش 2/ ص 108 (چاپ سوم ) - عيون اخبار الرّضا /2/ ص 161- بحار /49/ ص 166.

96- تاريخ الشيعة / ص 89- امالي شيخ / ص 230(نجف ) - الكني و الالقاب /1/ ص 27- شرح ميمية ابي فراس /ص 209- المناقب /2/ ص 19- تاريخ كربلاء /ص 197،198 به نقل از نزهة اهل الحرمين ص 16- بحار /10/ ص 297- تظلّم الزهراء / ص 218- مجالي اللطف / ص 39- اعيان الشيعة /4/ ص 304- تسلية المجالس ، محمد بن ابيطالب و ديگر منابع.

97- تاريخ كربلاء / ص 199 به نقل از مجله « الهلال » شماره اكتبر ، 1947 ، ص 27 از مقاله استاد عقّاد : «گفتاري با هارون الرشيد ».

98- تاريخ الخلفاء ، سيوطي / ص 293.

99ـ شرح ميمية ابى فراس/ص 127.

100ـ عيون اخبار الرّضا/2/ص 147ـ بحار/49/ص 132 وديگر منابع.

101ـ شرح ميمية ابى فراس/ص 119.

102ـ المحاسن و المساوى/ص 246 ـ الشعر و الشعراء/ص 484 ـ نظرية الامامة/ص 382ـ المهديّة فى الاسلام/ص 55 ـ طبيعة الدعوة الاسلامية/ص 133.

103ـ السيادة العربية و الاسرائيليات/ص 133.

104ـ محاضرات تاريح الامم الاسلامية /1/ص 161.

105ـ تاريخ بغداد/6/ص 129 حياة الامام موسى بن جعفر /2/ص/184.

106ـ بحار/49/ص 166 ـ عيون اخبار الرضّا/2/ص 267.

107ـ اين جريان مربوط به پيش از رشيد مىشد (ابن خلدون/3/ص 215) ـ به الكامل، ابن اثير/5/ص 75 وديگر منابع نيز مىتوان مراجعه كرد.

108ـ ظاهراَ نام صحيح « حسين» است چنانكه در مجمع الفوائد آمده.

109ـ مقاتل الطالبين/ ص 130 تا 140 (قسطنطينيه، 1297) كه سعد محمد حسن نيز در كتابش المهدية فى الاسلام بخشى از آن را از ص 58 به بعد نقل كرده، همينطور دكتر احمد امين در ضحى الاسلام/3/ص 297 به بعد. پدرم نيز تمام آن را در كتاب خطّى خود « مجمع الفوائد، و مجمل العوائد» از ص 45 به بعد، آورده است.




/ 101