6 آگاهى پيشين على بن ابيطالب ( ع ) از قرار گرفتن پيمان شكنان در معرض فريب خوردن
در اين مورد بار ديگر بياد سستى يا غرض آلود بودن نظريه اى مى افتيم كه مى گويد : على بن ابيطالب ( ع ) از تفكرات و روش هاى سياسى بى بهره بوده است . در صورتى كه هم در محتويات نهج البلاغه و هم در ساير جملات و پيش بينى هاى آن حضرت كه صد در صد واقعيت پيدا مى كرد ، دلايل قاطعانه فراوانى بر آگاهيهاى كامل امير المؤمنين درباره نمودها و مسائل سياسى مشاهده مى كنيم كه جاى ترديدى در پوچى نظريه فوق نمى گذارد . اين يكى از آن موارد است كه وضع روانى و حركات طلحه و زبير را تحت مراقبت دقيق گرفته و هدف گيرى ها و مسيرى را كه آن دو مى خواستند انتخاب كنند ، دريافته بود . جمله مورد تفسير با تمامى صراحت مى گويد : « من همواره انتظار بروز نتايج خيانتگرى شما را مى كشيدم » كسانى كه مى گويند : على بن ابيطالب ( ع ) از سياست و سياستمدارى برخوردار نبوده است . آگاهانه يا ناآگاه تحت تأثير شديد روش ماكياولى اغلب سياستمداران قرار گرفته ، مفهومى درباره سياست جز پيروزى ظاهرى كه اگر در جنگل اتفاق مى افتاد ، درّندگى ناميده مى شد ، سراغ ندارند . او چنانكه بارها با اشكال مختلف در نهج البلاغه و ساير كلماتش ابراز فرموده است ، با همه طرق حيله گرى و پيروزى در ميدان تنازع در بقا آشنايى داشته است ، ولى چنانكه پطروشفسكى تصريح كرده است : پاى بند بودن او به اصول اخلاقى از اقدامات سياسى به معناى معمولى آن جلوگيرى مى كرد . خود آن حضرت چنانكه در بعضى از خطبه هاى بعدى خواهيم ديد : مانع تفكرات و اقدامات سياسى را تقوا مى ديده است . اين بحث را در تفسير همان خطبه مشروحا مطرح خواهيم نمود . [ 24 ]
لطفا منتظر باشید ...
