میزان الحکمه جلد 3

اینجــــا یک کتابخانه دیجیتالی است

با بیش از 100000 منبع الکترونیکی رایگان به زبان فارسی ، عربی و انگلیسی

میزان الحکمه - جلد 3

محمد محمدی ری شهری؛ ترجمه حمیدرضا شیخی

| نمايش فراداده ، افزودن یک نقد و بررسی
افزودن به کتابخانه شخصی
ارسال به دوستان
جستجو در متن کتاب
بیشتر
تنظیمات قلم

فونت

اندازه قلم

+ - پیش فرض

حالت نمایش

روز نیمروز شب
جستجو در لغت نامه
بیشتر
توضیحات
افزودن یادداشت جدید

5132- عنه عليه السلام : الحَمدُ للّه ِ الّذي بَطَنَ خَفيّاتِ الاُمورِ ، و دَلّتْ (وَ ذلّتْ) علَيهِ أعْلامُ الظُّهورِ ، و امْتَنعَ على عَينِ البَصيرِ ، فلا عَينُ مَن لَم يَرَهُ تُنْكِرُهُ ، و لا قَلبُ مَن أثْبَتَهُ يُبصِرُهُ ... فهُو الّذي تَشْهَدُ لَهُ أعْلامُ الوُجودِ على إقْرارِ قَلبِ ذي الجُحودِ .(1)

5133- عنه عليه السلام : و أقامَ مِن شَواهِدِ البَيِّناتِ على لَطيفِ صَنْعَتِهِ و عَظيمِ قُدْرَتِهِ ما انْقادَتْ لَهُ العُقولُ ، مُعْتَرِفَةً بهِ ، و مُسَلِّمَةً لَهُ ، و نَعَقَتْ في أسْماعِنا دَلائلُهُ على وَحْدانِيّتِهِ .(2)

5134- عنه عليه السلام : الّذي بَطَنَ مِن خَفيّاتِ الاُمورِ ، و ظَهرَ في العُقولِ بما يُرى في خَلقِهِ مِن عَلاماتِ التَّدبيرِ ، الّذي سُئلتِ الأنْبياءُ عَنهُ فلَم تَصِفْهُ بِحَدٍّ و لا بِبَعْضٍ ، بَل وَصَفَتْهُ بفِعالِهِ و دَلّتْ علَيهِ بآياتِهِ . لا تَسْتَطيعُ عُقولُ المُتَفَكّرينَ جَحْدَهُ ، لأنّ مَن كانتِ السَّماواتُ و الأرضُ فِطْرَتَهُ و ما فيهِنَّ و ما بَينهُنَّ و هُو الصّانعُ لَهُنّ ، فلا مَدْفَعَ لقُدْرتِهِ .(3)

5135- التوحيد عن هِشامِ بنِ الحَكَمِ : كانَ زِنْديقٌ بمِصرَ يَبْلُغُهُ عن أبي عبدِ اللّه ِ عليه السلام عِلمٌ ، فخَرجَ إلى المَدينَةِ لِيُناظِرَهُ فلَم يُصادِفْهُ بها ، فقيلَ لَهُ : هُو بمَكّةَ ، فخَرجَ الزِّنْديقُ إلى مَكّةَ ...

فلمّا فَرَغَ أبو عبدِ اللّه ِ عليه السلام أتاهُ الزِّنْديقُ فقَعَدَ بَينَ يَدَيْهِ ، و نَحنُ مُجْتَمِعونَ عِندَهُ ، فقالَ للزِّنْديقِ : أ تَعلَمُ أنّ للأرضِ تَحتا و فَوقا ؟

قالَ : نَعَم . قالَ : فدَخَلْتَ تَحتَها ؟

قالَ : لا . قالَ : فما يُدْريكَ بما تَحتَها ؟

قالَ : لا أدْري ، إلاّ أنّي أظُنُّ أنْ لَيس تَحتَها شَيْءٌ . قالَ أبو عبدِ اللّه ِ عليه السلام : فالظَّنُّ عَجْزٌ ما لَم تَسْتَيقِنْ .

قال أبو عبدِ اللّه ِ عليه السلام : فصَعِدْتَ السَّماءَ ؟

قالَ : لا . قالَ : فتَدْري ما فيها ؟

قالَ : لا . قالَ : فأتَيْتَ المَشرِقَ و المَغرِبَ فنَظَرْتَ ما خَلْفَهُما ؟!

قالَ : لا . قالَ : فعَجَبا لكَ ، لَم تَبْلُغِ المَشرِقَ ، و لَم تَبْلُغِ المَغرِبَ ، و لَم تَنْزِلْ تَحتَ الأرضِ ، و لَم تَصْعَدِ السّماءَ ، و لَم تَخْبُرْ هُنالِكَ فتَعْرِفَ ما خَلفَهُنَّ و أنتَ جاحِدٌ ما فيهِنَّ ! و هَل يَجحَدُ العاقِلُ ما لا يَعرِفُ ؟!

فقالَ الزِّنْديقُ : ما كَلّمَني بهـذا أحـدٌ غَيرُكَ . قـالَ أبو عبدِ اللّه ِ عليه السلام :

فأنـتَ في شَـكٍّ مِن ذلـكَ ، فلَعلَّ هُـو ، أو لَعـلَّ لَيس هُو ! قـالَ الزِّنْـديقُ : و لَعلَّ ذاكَ .

فقال أبو عبدِ اللّه ِ عليه السلام : أيُّها الرّجُلُ ، لَيس لِمَنْ لا يَعلَمُ حُجّةٌ على مَن يَعلَمُ ، فلا حُجّةَ للجاهِلِ على العالِمِ .

يا أخا أهل مِصرَ ، تَفَهّمْ عنّي ، فإنّا لا نَشُـكُّ فـي اللّه ِ أبَـدا . أ مَـا تَـرى الشّمـسَ و القَمـرَ و اللّيـلَ و النّهـارَ يَلِجـانِ و لا يَشْتَبِهـانِ ، يَذْهَبـانِ و يَرْجِعانِ؟! ...

قالَ هِشامٌ : فآمَنَ الزِّنْديقُ على يَدَيْ أبي عبدِ للّه ِ عليه السلام .(4)

5133- امام على عليه السلام : و از دلايل آشكارى كه بر لطف و ظرافت آفرينش او و بر شُكوه قدرت او گواهند، چيزى است كه خِردها به او اعتراف دارند و در برابرش منقادند و سر تسليم فرو دارند و دلايل وحدانيت او، در گوشهاى ما فرياد مى زنند.

5134- امام على عليه السلام : خدايى كه نهانيهاى امور را مى داند و به سبب نشانه هاى تدبير كه در آفريده هايش ديده مى شود، بر خِردها آشكار است ؛ خدايى كه درباره او از پيامبران پرسيدند، اما آنان او را به حدّ و جزء توصيف نكردند، بلكه به افعالش وصف كردند و از طريق نشانه هايش به او ره نمودند ؛ انديشه هاى متفكّران نتواند وجود او را انكار كند ؛ زيرا كسى كه آسمانها و زمين و آنچه را كه در آنها و در بين آنهاست، آفريده است، قدرتش انكار ناپذير است .

5135- التوحيد ـ به نقل از هشام بن حكم ـ : زنديقى مصرى ، آوازه دانش امام صادق عليه السلام را شنيده بود . از اين رو به مدينه آمد تا با ايشان مناظره كند، اما آن حضرت را در مدينه نيافت . به او گفته شد : حضرت در مكّه است . زنديق راهى مكّه شد ...
چون امام صادق عليه السلام از طواف فارغ شد زنديق نزد ايشان آمد و در مقابل امام ـ كه ما نيز گرد حضرتش بوديم ـ نشست . امام به زنديق فرمود : آيا مى دانى كه زمين را پايين و بالايى است ؟

عرض كرد : آرى . فرمود : آيا پايين زمين رفته اى ؟

عرض كرد : خير. فرمود : پس چه مى دانى كه پايين زمين چيست ؟

عرض كرد : نمى دانم ، ولى گمان مى كنم كه زير آن چيزى نيست .

امام عليه السلام فرمود : تا به چيزى يقين نيابى، گمان كارساز نيست .

امام صادق عليه السلام فرمود : آيا به آسمان بالا رفته اى ؟

عرض كرد : خير . فرمود : مى دانى در آن جا چيست ؟

عرض كرد : خير . فرمود : آيا به مشرق و مغرب رفته اى و آن سوى آنها را ديده اى ؟

عرض كرد : خير . حضرت فرمود : شگفتا از تو ، تو نه به مشرق رفته اى نه به مغرب ، نه زير زمين فرو رفته اى و نه به آسمان بر رفته اى و آن جاها را نيازموده اى تا بدانى در وراى آنها چيست و با اين حال آنچه را در آنهاست انكار مى كنى ! آيا عاقل، چيزى را كه نمى داند انكار مى كند؟!

در اين هنگام زنديق گفت : تاكنون كسى جز شما با من اينچنين سخن نگفته بود. حضرت عليه السلام فرمود :

بنا بر اين ، تو در اين موضوع شكّ دارى كه شايد درست باشد يا درست نباشد؟

زنديق گفت: شايد چنين باشد .

امام صادق عليه السلام فرمود :

اى مرد ! كسى را كه نمى داند، بر آن كه مى داند برهانى نيست و جاهل را بر عالم حجّت نباشد .

اى برادر مصرى ! از من بشنو، كه ما درباره خدا هرگز شكّ نداريم .

آيا نمى بينى خورشيد و ماه و شب و روز بى آن كه دچار خطا شوند، مى آيند و مى روند ؟...

هشام گفت : آن زنديق، در پايان به دست امام صادق عليه السلام ايمان آورد .



1-نهج البلاغة: الخطبة 49.

2-نهج البلاغة : الخطبة 165.

3-الكافي : 1/141/7 .

4-التوحيد : 293/4 .

/ 500