دفاعيه ابن ابى الحديد در تاييد انتساب نهج البلاغه به امام علي - دریچه ای گشوده بر آفتاب نسخه متنی

دفاعيه ابن ابى الحديد در تاييد انتساب نهج البلاغه به امام علي

از آنجا كه اين دلايل غير منطقى و بى پايه و شبهات نويسندگانشان را دانشمندان آگاه صاحبنظرى- از تسنن و تشيع- مانند: ابن ابى الحديد معتزلى سنى در شرح منصفانه ى خود بر نهج البلاغه و علامه سيد هبه الدين شهرستانى در كتاب ''ما هو نهج البلاغه'' و علامه شيخ عبدالحسين امينى در كتاب عظيم الغدير، به طور مستدل و مشروح جواب گفته اند و مالا به نقل همه ى آنها در مقاله حاضر كه نظر نگارنده بر رعايت ايجاز و اختصار مى باشد، نيازى نيست، لذا ذيلا، تنها به نقل عباراتى از دفاعيه اى كه ابن ابى الحديد در تاييد آنكه نهج البلاغه از آن على بن ابيطالب است نگاشته و شجاعانه ادعاى كسانى را كه كتاب مزبور را ساخته و پرداخته فكر سيد رضى يا افراد ديگر مى دانند، رد كرده و به
ابطال آراء ايشان كوشيده است، اكتفا مى شود:

''افرادى از مردم هواپرست مى گويند: بسيارى از مطالب نهج البلاغه سخنانى است كه بعدها پيدا شده كسانى از سخن سنجان شيعه آن را ساخته اند و گاهى برخى از آن به ديگرى نسبت مى دهند. اين اشخاص، كسانى هستند كه عصبيت، ديدگان آنها را كور كرده و از راه روشن، گمراه شده اند و آنچه گفته اند از آشنائى اندك آنان به اسلوب سخن ناشى است.

در اين جا من با سخنى مختصر، اين طرز تفكر غلط را براى تو خواننده روشن مى سازم و اظهار مى كنم كه اگر بگويند: تمام مطالب اين كتاب "نهج البلاغه" ساختگى است، بدون شك نادرست مى باشد. زيرا درستى اسناد بعضى از خطبه ها به اميرالمومنين "عليه السلام" از راه تواتر براى ما ثابت شده است و آنها را تمام محدثان يا اكثر ايشان و بسيارى از مورخان نقل كرده اند و اينان هيچكدام شيعه نبوده اند تا نقل قول آنها را به غرض ورزى نسبت دهند.

و چنانچه گفته شود: بعضى از مطالب نهج البلاغه صحيح است نه همه ى آن، باز هم دليل بر مدعاى ما خواهد بود. زيرا كسى كه با فن سخن و خطابه آشنا و بهره اى از علم بيان را داراست و در اين خصوص ذوقى دارد، حتما ميان كلمات و سخنان شيوا و اصيل با ساختگى و بدلى فرق مى گذارد.