لطفا منتظر باشید ...
شيعه
شيعه، فرقه يا گروهى را گويند كه امر يگانهاى داشته باشند. «شيعة الرجل»؛يعنى، دوستان و ياران مرد. جمع آن «اَشْياع» و «شِيَع» به معناى مثل و مانند و
فرقهها نيز آمده است.(603) واژه «شيعه» به صورت مفرد چهار بار در قرآن آمده است:
يك بار به تنهايى (مريم، 69) و سه بار با اضافه (قصص، 15؛ صافات، 83). در آيه اوّل
به معناى گروه و در بقيه به معناى پيرو آمده است.
«شيعه» در اصطلاح به پيروان حضرت علىعليه السلام و خاندانش و كسانى گفته
مىشود كه معتقد به جانشينى بلافصل آن حضرت بعد از پيامبر اسلامصلى الله عليه وآله
و نص ولايت او در غدير خم از طرف پيغمبر مىباشند. در سخنان رسول اكرمصلى الله
عليه وآله، و حضرت على و ديگر امامانعليهم السلام و نويسندگان كتابهاى ملل و نحل،
اين كلمه به كار رفته است.
جابربن عبداللّه انصارى مىگويد: «نزد پيامبرصلى الله عليه وآله بودم كه حضرت
علىعليه السلام از دور نمايان شد. پيامبرصلى الله عليه وآله فرمود: سوگند به كسى
كه جانم به دست او است! اين شخص و شيعيانش در قيامت رستگار خواهند بود».(604)
ابن عباس مىگويد: «وقتى آيه «إِنَّ الَّذينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا
الصَّالِحاتِ أُولئِكَ هُمْ خَيْرُ الْبَرِيَّةِ»(605) نازل شد پيغمبرصلى الله عليه
وآله به حضرت علىعليه السلام فرمود: مصداق اين آيه تو و شيعيانت مىباشيد كه در
قيامت خشنود خواهيد بود و خدا هم از شما راضى است». اين دو حديث در الدرالمنثور 11،
379 و غايةالمرام، 326 نقل شده است.(606) روايات متعدد ديگرى نظير روايت فوق از
بزرگان اهل سنّت (مانند طبرانى، احمدبن حنبل و دار قطنى) به وسيله ابن حجر، ابن
اثير، سيوطى و ديگران نقل شده است.
حضرت علىعليه السلام در نامهاى مىنويسد:
«اين نامه از بنده خدا على اميرالمؤمنين است، به شيعه خود از مؤمنان و
مسلمانان؛ چه خدا مىگويد: «وَاِنَّ مِنْ شِيعَتِهِ لَاِبْراهِيمَ»(607) و آن نامى
است كه خداى متعال آن را در قرآن شرافت بيان داده است، و شما شيعه پيامبر، محمدصلى
الله عليه وآله هستيد، چنانكه ابراهيم نيز از شيعيان او است، نامى است غير مختص و
امرى است سابقهدار».(608)
شيخ مفيدرحمه الله به سند خود تا امام باقرعليه السلام از قول ام سلمه نقل
مىكند كه گفت: «از رسول خداصلى الله عليه وآله شنيدم مىگويد: «بىگمان على و شيعه
او رستگار مىباشند» و به اسناد خود سه حديث ديگر در همان فصل در اين باره نقل كرده
است.(609) از اميرالمؤمنين علىعليه السلام نيز در منابع مختلف و از جمله
نهجالبلاغه چند روايت نقل شده است.
به هر حال عنوان شيعه براى پيروان علىعليه السلام مشهور گرديد و اين عنوان
مخصوص كسانى شد كه معتقد بهامامت علىعليه السلام و جانشينى او پس از پيامبر
بودند، و به امامت يازده نفر از فرزندان معصومش اعتقاد داشتند و به كسانى كه داراى
چنين عقيدهاى بودند، «شيعه اثنى عشريه» و «شيعه اماميّه» اطلاق شد».(610)
نيز ] اثنى عشرى، اماميه.
