منتظِر
درفرهنگ مهدويّت «منتظِر»بهانسانى گفته مىشود كه با تمام وجود، در انتظارآمدن آخرين حجّت الهى به سر مىبرد.
در روايات معصومينعليهم السلام به منتظر از دو بعد توجه شده است: ابتدا
وظايف او مورد توجه قرار گرفته آن گاه در برخى روايات، به فضايل و برترىهاى او
اشاره شده است.
پارهاى از وظايف منتظران:
1 . صبر بر سختىها
امام حسين بن علىعليه السلام فرمود: «اَما اِنَّ الصَّابِرَ فِي غَيبَتِهِعَلَى الاَذى وَالتَّكْذِيبِ بِمَنزِلَةِ المُجاهِدِ بِالسَّيْفِ بَيْنَ يَدَىْ
رَسُولِ اللَّهِصلى الله عليه وآله»؛ «... اما صبر كننده بر اذيّت و تكذيب در غيبت
او، بسان مجاهدى است كه با شمشير در ركاب پيامبر اكرم با دشمنان مبارزه كند».(908)
2 . دستگيرى از ضعفا و فقيران
امام باقرعليه السلام فرمود: «لِيُعِنْ قَويُكُم ضَعيفَكُم وَلْيَعْطِفْ
غَنِيُّكُمْ عَلى فَقيرِكُمْ وَلْيَنْصَحْ اَلرَّجُلُ اَخاهُ النَّصيحَةَ
لِنَفْسِهِ وَاُكْتُمُوا اَسْرارَنا... وَاِذا كُنتُم كَما اَوْصَيْناكُمْ لَمْ
تَعْدُوا اِلى غَيْرِهِ فَماتَ مِنكُم قَبْلَ اَنْ يَخْرُجَ قائِمُنا كانَ
شَهيداً...»(909)؛ «هر آينه كمك نمايد قوى شما ضعيفتان را و عطوفت نمايد ثروتمندتان
بر فقيرتان و خيرخواهى نمايد فرد براى برادر دينى خود... پس اگر شخص در اين حال از
دنيا رفت قبل از آنكه قائم ظهور نمايد، شهيد از دنيا رفته است».
3 . پايدارى بر حبّ اهل بيتعليهم السلام
پيامبر اكرمصلى الله عليه وآله فرمود: «... وَلَيَكُونَنَّ في آخِرِ
الزَّمانِ قَومٌ يَتَوَّلَوْنَكَ يا عَلىُّ يَشْنَأُهُمْ اَلنَّاسُ وَلَوْ
اَحَبَّهُمْ كانَ خَيْراً لَهُمْ لَوْ كانُوا يَعلَمُون يُؤثِرُونَكَ وَ وُلْدَكَ
عَلَى الآباءِ وَالاُمَّهاتِ وَالاِخْوَةِ وَالاَخَواتِ وَعَلى عَشائِرِهِم
وَالقُرُباتِ صَلواتُ اللّهِ عَلَيهِمْ اَفْضَلَ الصَّلَواتِ اُولئِكَ يُحْشَرُونَ
تَحتَ لِواءِ الحَمدِ يُتَجاوَزُ عَن سَيِّئاتِهِمْ وَيُرْفَعُ دَرَجاتُهُمْ جَزاءً
بِما كانُوا يَعمَلُون»(910)؛ «اى على! هر آينه در آخِرُالزّمان گروهى خواهند بود
كه به جرم دوست داشتن تو، مورد سرزنش مردمان قرار مىگيرند... تو را و فرزندان تو
را بر پدران،مادران، برادران وخواهران خودترجيح مىدهند و بر عشيره و نزديكان خود.
پس بهترين صلواتهاى خداوند بر آنها باد! آنان فرداى قيامت، زير لواى حمد محشور
خواهند شد».
4 . دوستى با دوستان و دشمنى با دشمنان حضرت مهدىعليه السلام
امام باقرعليه السلام از رسول خداصلى الله عليه وآله روايت كند كه فرمود:
«طُوبى لِمَنْ اَدْرَكَ قائِمَ اَهْلِ بَيتي وَهُوَ يأتَمُّ بِهِ في غَيْبَتِهِ
قَبْلَ قِيامِهِ وَيَتَوَلّى اَوْلِياءَهُ وَيُعادِى اَعْداءَهُ، ذلِكَ مِنْ
رُفَقايي وَ ذَوِي مَوَدَّتي وَاَكْرَمُ اُمَّتي عَلَىَيَوْمَالقِيامَةِ»؛ «خوشا
بر احوال كسىكه قائماهلبيت مرا درككرده و در غيبت و پيش از قيامش پيرو او باشد،
دوستانش را دوست بدارد و با دشمنانش دشمن باشد، چنين كسى در روز قيامت از رفقا و
دوستان من و گرامىترين امت من خواهد بود».(911)
5 . دعا براى فرج حضرت مهدىعليه السلام
خود آن حضرت در بخشى از توقيع شريف فرمود: «وَاَكثِرُوا الدُّعاء بِتَعجيلِ
الفَرَجِ»(912)؛ «وبراى تعجيلفرجبسياردعاكنيد».
6 . پرهيزگارى و تقواى الهى
امام صادقعليه السلام فرمود: «همانا براى صاحبالامر غيبتىهست، پس بنده
تقواى الهى پيشه نمايد و به دين او چنگ زند».(913)
7 . پيروى از دستورات ائمهعليهم السلام
امام صادقعليه السلام در جواب كسى كه گفت: شنيدهايم كه صاحب الامر غايب
خواهد شد پس چه كنيم؟ فرمود: «چنگ بزنيد به آنچه [از ائمه قبل] در دستتان است تا
اينكه امر بر شما آشكار گردد».(914)
8 . انتظار شبانه روزى
امام صادقعليه السلام فرمود: «... وَانتَظِرِ الفَرَجَ صَباحاً وَمَساءً»؛
«و صبح و شام منتظر فرج باش».(915)
9 . شناخت امامعليه السلام
امام صادقعليه السلام فرمود: «اى فضيل! امام خود را بشناس كه اگر امام خود
را شناختى، دير و زود اين امر آسيبى به تو نخواهد رسيد...».(916)
10 . خواندن دعا
از امام صادقعليه السلام منقول است كه اين دعا در دوران غيبت خوانده شود:«اَللَّهُمَّ عَرِّفْنِي نَفْسَكَ فَاِنَّكَ اِنْ لَمْ تُعَرِّفْني نَفْسَكَ لَمْ
اَعْرِفْ نَبيَّكَ اَللّهُمَ عَرِّفْنِي رَسُولَكَ فَاِنَّكَ اِنْ لَمْ تُعَرِّفني
رَسُولَكَ لَمْ اَعرِف حُجَّتَكَ، اَللَّهُمَّ عَرِّفْنى حُجَّتَكَ فَاِنَّكَ اِنْ
لَمْ تُعَرِّفْنى حُجَّتَكَ ضَلَلْتُ عَنْ دينى».(917) البته اين دعا به گونهاى
ديگر نيز روايت شده است.(918)