نداى آسمانى
«ندا» بلند شدن صدا و ظهور آن است و گاهى فقط به صدا اطلاق مىشود.(968) دراينجا منظور از نداى آسمانى، ظاهراً صدايى است كه در آستانه ظهور حضرت مهدىعليه
السلام از آسمان شنيده مىشود.(969) و همه مردم، آن را مىشنوند.
در روايات، تعبيرهاى «ندا»، «صيحه» و «صوت» بيانگر اين نشانه ظهور است؛ اگرچه
ممكن است به نظر رسد هر يك از آنها، نشانه جداگانهاى باشد كه پيش از ظهور واقع
مىشود؛(970) لكن به نظر مىرسد كه اينها تعبيرهاى گوناگون از يك حادثه و يا دست
كم، اشكال گوناگون يك حادثه است. مراد از همه آنها، همان بلند شدن صدايى در آسمان
است؛ ولى به اعتبار اينكه صداى عظيم بيدار باشى است كه همه را متوجه خود مىكند و
نيز موجب وحشت عمومى و ايجاد دلهره و اضطراب مىگردد؛ به آن «صيحة»، «فزعة»، «صوت»
و «نداء» - كه هر يك بيانگر ويژگىِ از آن حادثه است. اطلاق مىشود.
اين احتمال نيز وجود دارد كه آنها، سه رخداد جداى از هم باشند كه در يك زمان
رخ مىدهند، به اين گونه كه ابتدا صدايى عظيم و هولناك به گوش جهانيان مىرسد و همه
را متوجه خود مىكند (صيحه). به دنبال آن، صداى مهيب و هولناكى شنيده مىشود كه
دلهاى مردم را به وحشت مىاندازد (فزعه). آن گاه از آسمان صدايى شنيده مىشود كه
مردم را به سوى مهدىعليه السلام فرا مىخواند (ندا).
رواياتى كه در مورد اين نشانهها از طريق شيعه و سنى رسيده فراوان؛ بلكه
متواتر است.(971)
امام باقرعليه السلام مىفرمايد: «يُنادِي مُنادٍ مِنَّ السَّماءِ بِاسْمِ
القائِمِعليه السلام، فَيَسْمَعُ مَنْ بِالْمَشْرِقِ وَمَنْ بِالمَغْرِبِ،
لايَبْقى راقِدٌ اِلّا اِسْتَيْقَظَ، وَلا قائِمٌ اِلاَّ قَعَدَ، وَلا قاعِدٌ
اِلاَّ قامَ عَلى رِجْلَيْهِ فَزِعاً مِنْ ذلكَ الصَّوتِ... وَهُوَ صَوتُ
جَبْرَئيل الرُّوحُ الاَمِين»؛ «ندا كنندهاى از آسمان، نام قائم را ندا مىكند، پس
هر كه در شرق و غرب است، آن را مىشنود. از وحشت اين صدا، خوابيدهها بيدار،
ايستادگان نشسته و نشستگان بر دو پاى خويش مىايستند. رحمت خدا بر كسى كه از اين
صدا عبرت گيرد و آن را اجابت كند؛ زيرا صداى نخست، صداى جبرئيل روح الامين است».
آن گاه مىفرمايد: «اين صدا، در شب جمعه بيست و سوم ماه رمضان خواهد بود. در
اين هيچ شك نكنيد و بشنويد و فرمان بريد. در آخر روز، شيطان فرياد مىزند كه «فلانى
مظلومانه كشته شد» تا مردم را بفريبد و به شك اندازد.(972)
امامصادقعليه السلام مىفرمايد: «يُنادِي مُنادٍ مِنْ السَّماءِ اَوّلَ
النَّهارِ: اَلا انَّ الحَقَّ فِي عَلىٍّ وَشيعَتِهِ. ثُمَّ يُنادِي اِبْليسُ
لَعَنَهُ اللَّهُ فِي آخِرِ النَّهارِ: اَلا انَّ الحَقَّ فِي عُثمانَ وَشيعَتِهِ،
فَعِنْدَ ذلِكَ يَرتابُ المُبْطِلُونَ»(973)؛ «در ابتداى روز، گويندهاى در آسمان
ندا مىدهد: آگاه باشيد كه حق با علىعليه السلام و شيعيان او است. پس از آن، در
پايان روز، شيطان - كه لعنت خدا بر او باد - از روى زمين فرياد مىكند: حق با عثمان
(ممكن است مقصود سفيانى باشد) و پيروان او است. پس در اين هنگام، باطل گرايان به شك
مىافتند».
افزون بر اينها، روايات ديگرى نيز به همين مضمون وجود دارد كه از مجموع آنها،
مىتوان چند نكته را استفاده كرد:
1. «صيحه»، از نشانههاى حتمى ظهور شمرده شده است و شيخ طوسى، نعمانى، شيخ
مفيدرحمه الله، شيخ صدوقرحمه الله، و... به حتمى بودن آن اشاره كردهاند.(974)
2. اين صدا از آسمان شنيده مىشود؛ به گونهاى كه همه مردم روى كره زمين - در
شرق و غرب - آن را مىشنوند و به خود مىآيند. از برخى روايات استفاده مىشود كه هر
جمعيتى آن صدا را به زبان خود خواهد شنيد.(975)
3. محتواى اين پيام آسمانى، دعوت به حق و حمايت و بيعت با مهدىعليه السلام
است؛ يا تعبيرهاى: «اِنَّ الْحَقَ فِي عَلىٍّ وَشِيعَتِهِ»(976) و «اِنَّ الحَقَّ
فِي آلِ مُحَمَّدٍ».(977)
4. هم زمان با شنيده شدن اين صدا از آسمان و يا كمى پس از آن، در روى زمين
نيز صدايى شنيده مىشود. ندا دهنده شيطان است كه مردم را به گمراهى فرا مىخواند و
تلاش مىكند با ايجاد ترديد درمردم، آنان را از حمايت مهدىعليه السلام و اجابت
دعوت آسمانى، باز دارد.
5. جبرئيل، مردم را به حق فرا مىخواند و شيطان و نيروهاى شيطانى و پيروان
سفيانى به باطل. ظاهر شدن اين نشانه، هم زمان با خروج سفيانى و صيحه آسمانى
است.(978)
از ظاهر روايات، با توجه به ويژگىهايى كه براى آن بيان شده، فهميده مىشود
كه تحقّق آن، طبيعى نخواهد بود. خداوند، براى آنكه شروع اين انقلاب جهانى را اعلان
كند و به همگان برساند كه انقلابى بزرگ در حال شكلگيرى است و حق بودن حضرت
مهدىعليه السلام را بنماياند و به ياران و دوستان و علاقهمندان به چنين رستاخيزى
خبر بدهد؛ صيحه آسمانى را معجزه آسا به گوش همگان مىرساند.(979)
نيز ] نشانههاى ظهور