لطفا منتظر باشید ...
انواع نشانههاى ظهور
نشانههاى ظهور گوناگون است و بر شمردن همه اين اقسام، نه چندان مفيداست و نه لازم؛ چه آنكه بسيارى از آنها، نشانههاى قطعى ظهور نمىباشد. افزون بر
اين، از نظر سند و محتوا نيز داراى اشكال است و درستى و نادرستى آنها، خيلى روشن
نيست. از اين رو در تقسيم نشانهها تنها به موارد ذيل بسنده مىگردد:
يك . نشانههاى حتمى و غير حتمى
در ميان نشانههاى ظهور، شمارى از آنها به روشنى به عنوان «علايم حتمى ظهور»
ياد شده است. منظور از «نشانههاى حتمى» - در مقابل نشانههاى غير حتمى - آن است كه
پديدار شدن آنها - بدون هيچ قيد و شرطى - قطعى و الزامى خواهد بود؛ به گونهاى كه
تا آنها واقع نگردد، حضرت مهدىعليه السلام ظهور نخواهد كرد. البته بايد توجه نمود
كه حتمى و يا مسلم و قطعى بودن وقوع اين نشانهها، به اين معنا نيست كه پديد نيامدن
آنها، محال است؛ بلكه به حسب فراهم بودن شرايط و مقتضيات و نبودن باز دارندهها،
پديد آمدن آنها - اگر خداوند اراده كند - قطعى خواهد بود.
از روايات فراوانى كه در ميان آنها روايات صحيح نيز وجود دارد حتمى بودن
نشانههاى پنج گانه ذيل استفاده مىشود: خروج سفيانى، قيام يمانى، صيحه آسمانى، قتل
نفس زكيّه و خسف در بيداء.
امام صادقعليه السلام مىفرمايد: «پنج امر قبل از قيام قائم از نشانهها
است: صيحه و سفيانى و خسف در بيداء و خروج يمانى و قتل نفس زكيّه».(986)
در پارهاى روايات از حتمى بودن آن نشانهها، چنين تعبير شده است: امام
صادقعليه السلام فرمود: «امور حتمى كه قبل از قيام قائم به ناگزير خواهد بود
[عبارت است از: ]خروج سفيانى، خسف در بيداء، قتل نفس زكيّه و منادى كه از آسمان ندا
سر خواهد داد».(987)
در برابر نشانههاى حتمى، نشانههاى غير حتمى قرار دارد؛ يعنى، مقيد و مشروط
به امورى است كه در صورت تحقق آنها، به عنوان نشانه پديد مىآيد. به عبارت ديگر
نشانههاى غير حتمى شايد پديد آيد و شايد پديد نيايد و امام زمانعليه السلام ظهور
كند. پارهاى از نشانههايى كه به حتمى بودن آنها تصريح نشده، از اين قرار است:
1. مرگ و ميرها، زلزلهها و جنگها و آشوبهاى فراگير
2. خسوف و كسوف نابههنگام
3. بارش بارانهاى فراوان و...
دو . نشانههاى متصلبه ظهور و غير متصل به ظهور
بر اساس رواياتى چند، شمارى از نشانههاى ظهور، متصل به آن خواهد بود؛ بهگونهاى كه بين آنها و ظهور حضرت مهدىعليه السلام فاصله زيادى نباشد. البته اينكه
فاصله آن نشانهها تا ظهور چه مدت و يا چند روز است، به طور دقيق روشن نيست؛ ولى
قدر مسلم آن است كه فاصله زياد نيست و احتمالاً، مجموعه نشانههاى متصل به ظهور، در
همان سال ظهور، يا سال پيشازآن، رخ مىدهد. برايناساس ترديدى نيست كه شمارى از
نشانههاى ظهور، نزديك ظهور و متصل به آن واقع مىشود. در مقابل نشانههاى غيرمتصل
است كه در طول تاريخ در دوران غيبت كبرى، اتفاق افتاده و خواهد افتاد.
سه . نشانههاى غير عادى
تحقق نشانههاى ظهور - همچون واقع شدن ساير پديدهها - به روال طبيعى و عادى
است؛ ولى پيشگويى برخى از آنها، به گونهاى در روايات بازتاب يافته كه به نظر
مىرسد، واقع شدن آنها به طور عادى، غيرممكن مىنمايد و تحقق آنها به صورت غيرطبيعى
در چهار چوب معجزه خواهد بود؛ مثلاً طلوع خورشيد از مغرب و صيحه آسمانى، اگر همان
معناى ظاهرى آنها مراد باشد، بايد به گونه معجزه رخ دهد؛ زيرا پديدار شدن چنين
امورى، عادتاً ممكن نيست. البته شايد بعضى از اين نشانهها، معناى كنايى و رمزى
داشته باشد و به رخدادهايى اشاره كند كه پيدايش آنها عادتاً امكان دارد.
در پايان گفتنى است كه حديثهاى فراوانى در مورد نشانههاى ظهور، در منابع
روايى وجود دارد. اسناد اين روايات، بيشتر ضعيف و غيرقابل اعتماد است. از نظر دلالت
نيز، هماهنگى و انسجام لازم بين آنها نيست و پارهاى از آنها مصحف و مخلوط مىباشد.
به نظر مىرسد، اهميت بسيار مسأله «مهدويّت» از يك سو و علاقهمندى شديد
مسلمانان به آگاهى از چگونگى رخدادهاى آينده و پديدار شدن نشانههاى ظهور مهدىعليه
السلام، از سوى ديگر، سبب شده كه دشمنان و بدخواهان - به ويژه حاكمان ستمگر - وسوسه
شوند كه در جهت برآوردن منافع سياسى خويش، تغييراتى در روايات به وجود آورند.(988)
اينك با انبوهى از روايات صحيح و غيرصحيح در زمينه نشانههاى ظهور، روبهرو
هستيم كه دست كم شمارى از آنها از آفت جعل و تحريف مصون نمانده است. متأسفانه
كتابهايى نيز وجود دارد كه در آنها از سر جهل و دلسوزى و يا به عمد و از روى غرض،
به اين امر دامن زده شده است.
البته برخى با گردآورى اين روايات، خواستهاند اصل آنها محفوظ بماند و نيز
بنمايانند كه همگان، در اصل ظهور مهدىعليه السلام اتفاق نظر دارند.
بنابراين التزام به درستى همه اين روايات مشكل است و در بررسى نشانههاى
ظهور، احتمال جعل و تحريف و دسيسههاى دستهاى پنهان سياست را نبايد ناديده گرفت.
البته وجود مواردى از جعل و تحريف، در نشانههاى ظهور و يا وجود مدعيان
دروغين به عنوان نمونه نشانهها، هيچ گاه دليل اين نمىشود كه همه روايات از اعتبار
بيفتد و يا اصل همه نشانهها زير سؤال برود؛ زيرا دستهاى از اين نشانهها مسلّم و
قطعى است.
همچنين وجود پارهاى اشكالات و ضعفها در نشانههاى ظهور و احتمال تحريف و
تغيير در آنها از سوى دشمنان و يا ادعاهاى واهى برخى شيّادان درباره اصل مهدويّت،
هيچ گاه به اصل مهدويّت و اعتقاد به ظهور قائمعليه السلام آسيبى نمىرساند؛ زيرا
اعتقاد به مهدويّت و ظهور حضرت مهدىعليه السلام مورد اتفاق فريقين است و با تواتر
ثابت شده است و هرگز خدشهاى در آن وارد نمىگردد.(989)
نيز ] خروج سفيانى - خروج دجّال - دابةالارض - طلوع خورشيد از
مغرب - نزول حضرت عيسى - خسف به بيداء - نداى آسمانى - قتل نفس زكيّه - بارانهاى
پياپى -
نفس زكيّه ] قتل نفس زكيّه
