نوائب الدهور فى علائم الظهور
كتاب نوائب الدهور فى علائم الظهور درباره نشانههاى ظهور است كه به وسيلهسيد محمدحسن ميرجهانى طباطبايى در چهار جلد به رشته تحرير در آمده است.
اين كتاب مجموعهاى است روايى - تاريخى در بيان نشانههاى آخِرُالزّمان، ظهور
و قيام حضرت مهدى موعودعليه السلام و فتنهها و آشوبهايى كه در آن مرحله به وقوع
خواهند پيوست. نويسنده براى آشنايى مردم فارسى زبان، پس از نوشتن دو اثر به نامهاى
لوامع النور فى علائم الظهور، و گنجينه سرور در علائم ظهور اين اثر جامع را گردآورى
كرده است. در اين مجموعه همه گونه مطالب و اخبار از كتابها - كه به گونهاى به
نشانههاى آخِرُالزّمان مربوط باشد - گردآورى شده و در ادامه هر حديث، خطبه و يا
مطلبى، لغات و مطالب مشكل آن توضيح داده شده است.
در بخش اوّل، فهرستى از نشانههاى ظهور ذكر شده و در بخشهاى بعدى نشانههاى
ظهورحضرتمهدىعليه السلام ازقرآن (بهترتيب سورههاى قرآن) و مستند به روايات ائمه
معصومينعليهم السلام علايم ظهور از نظر امامان معصومعليهم السلام و احاديث آنها،
نشانههاى آخِرُالزّمان از اقوال اصحاب و تابعين، اخبار كاهنان و صاحبان علوم جفر و
غريبه ونشانههاى ذكر شده دركتابهاى آسمانى اديان پيشين آمده است.
نواب اربعه (سفراى چهارگانه)
در مدت غيبت صغرى، چهار سفير يا نايب خاصّ، نامهها و توقيعات حضرت مهدىعليهالسلام را به مردم مىرساندند و خود به زيارت ايشان نايل مىشدند. اين سفيران يا
نواب چهارگانه، به ترتيب عبارتاند از:
1. ابو عمر عثمان بن سعيد عمرى اسدى عسكرى؛ او از اصحاب امام هادى و امام
عسكرىعليه السلام بود و مراسم غُسل، كفن و دفن امام يازدهم را بنا به وصيت آن حضرت
انجام داد. او به حكم امام عسكرىعليه السلام پيشكارى حضرت مهدىعليه السلام را بر
عهده گرفت و تا زنده بود، اين خدمت را ادامه داد.
2. ابوجعفر محمدبن عثمان بن سعيد؛ وى بعد از مرگ پدر عهده دار سفارت
امامعليه السلام گرديد. در زمان حضرت عسكرىعليه السلام نيز دستيار پدر بود. او
كتابهايى در فقه تأليف نموده كه مطالب آن را از امام يازدهم و امام دوازدهم شنيده
و پاكنويس كرده بود. ابوجعفر روز آخر جمادى الاولى 304 ه يا 305 ه در
بغداد در گذشت و همان جا مدفون شد. او مدتى حدود پنجاه سال پيشكار و سفير امام
زمانعليه السلام بود.
3. ابوالقاسم حسين بن روح نوبختى؛ ابوجعفر محمدبن عثمان دو سال پيش از مرگ،
مشايخ و اعيان شيعه را جمع كرد و حسين بن روح را - كه سالها دستيار مورد اعتمادش
بود - به جانشينى خود معرفى نمود. وى از عقلاى زمان خود بود، وفاتش در شعبان 326 ه
در بغداد اتفاق افتاد و در گورستان نوبختيه مدفون گرديد.
4. ابوالحسن على بن محمد سمرى؛ وى بنا به وصيت حسين بن روح و به امر امام
زمانعليه السلام به سفارت و نيابت خاصه امام برگزيده شد و مدّتى نزديك به دو سال
يا سه سال رابط بين امام غايب و شيعيان بود - وفاتش در نيمه شعبان 328 ه يا 329 ه
در بغداد اتفاق افتاد و در آنجا به خاك سپرده شد. بعد از وفات او، مدت غيبت صغرى و
عصر سفارت و نيابت خاصه پايان پذيرفت.(994)