« ى » - فرهنگ نامه مهدویت نسخه متنی

« ى »

يأجوج و مأجوج

‏

در دو سوره قرآن مجيد، از يأجوج و مأجوج سخن به ميان آمده است: يكى در آيات
92 تا 98 سوره «كهف» و ديگر در آيه 96 سوره «انبياء».

آيات قرآن به خوبى گواهى مى‏دهد كه اين دو نام، متعلق به دو قبيله وحشى
خونخوار بوده است كه مزاحمت شديدى براى ساكنان اطراف مركز سكونت خود داشتند. در
تورات در كتاب «حزقيل» (فصل 38 و فصل 39) و در كتاب رؤياى «يوحنا» (فصل 20) از آنها
به عنوان «گوگ» و «مأگوگ» ياد شده است كه معرّب آن يأجوج و مأجوج است.

به گفته مفسر بزرگ، علامه طباطبايى در الميزان از مجموع گفته‏هاى تورات
استفاده مى‏شود كه مأجوج يا يأجوج و مأجوج، گروه يا گروه‏هاى بزرگى بودند كه در دور
دست‏ترين نقطه شمال آسيا زندگى مى‏كردند، آنان مردمى جنگجو و غارتگر بودند.(1046)

برخى معتقدند: اين دو كلمه عبرى است؛ ولى در اصل از زبان يونانى به عبرى
منتقل شده است و در زبان يونانى «گاگ» و «ماگاگ» تلفظ مى‏شده كه در ساير لغات
اروپايى نيز به همين صورت انتقال يافته است.

دلايل فراوانى از تاريخ در دست است كه در منطقه شمال شرقى زمين، در نواحى
مغولستان در زمان‏هاى گذشته گويى چشمه جوشانى از انسان وجود داشته است.

مردم اين منطقه به سرعت زاد و ولد مى‏كردند و پس از كثرت و فزونى به سمت شرق،
يا جنوب سرازير مى‏شدند و همچون سيل روانى اين سرزمين‏ها را زير پوشش خود قرار
مى‏دادند، و تدريجاً در آنجا ساكن مى‏گشتند.

براى حركت سيل آساى اين اقوام، دوران‏هاى مختلفى در تاريخ ذكر شده است. يكى
از آنها دوران هجوم اين قبايل وحشى در قرن چهارم ميلادى تحت زمامدارى «آتيلا» بود
كه تمدن امپراتورى روم را از ميان بردند.

آخرين دوران هجوم آنها، در قرن دوازدهم ميلادى به سرپرستى چنگيزخان صورت گرفت
كه بر ممالك اسلامى و عربى، هجوم آوردند و بسيارى از شهرها از جمله بغداد را ويران
كردند.

در عصر كورش نيز هجومى از ناحيه آنها اتفاق افتاد كه در حدود پانصد سال قبل
از ميلاد بود؛ ولى در اين تاريخ، حكومت متحد ماد و فارس به وجود آمد و اوضاع تغيير
كرد و آسياى غربى از حملات اين قبايل آسوده شد.

به اين ترتيب به نظر مى‏رسد كه يأجوج و مأجوج از همين قبايل وحشى بوده‏اند كه
مردم قفقاز به هنگام سفر كورش به آن منطقه، تقاضاى جلوگيرى از آنها را كردند و او
نيز اقدام به كشيدن سدّ معروف ذوالقرنين نمود.»(1047)

امّا ارتباط اينها با «مهدويت» از رواياتى به دست مى‏آيد كه از آنها به عنوان
يكى از «اشراط الساعة» ياد شده است.(1048)

البته برخى درباره اينكه حقيقت وجودى آنها چگونه است، خواسته‏اند با استفاده
از روايات در انسان بودن آنها ترديد كنند!(1049)

از ديدگاه اينان برخى روايات آنها را از بنى آدم ندانسته‏اند.(1050)

در رواياتى چند پراكنده شدن يأجوج و مأجوج بر روى زمين، در كنار خروج دجّال و
نزول حضرت عيسى‏عليه السلام ذكر شده است.(1051) بنابراين مى‏توان اين احتمال را
مطرح كرد كه اين رخداد در عصر ظهور حضرت مهدى‏عليه السلام و يا در آستانه قيامت رخ
خواهد داد.(1052)

همچنين ممكن است گفته شود: مقصود از پراكنده شدن يأجوج و مأجوج، افراد شرور
با ويژگى خاصّ نيست؛ بلكه مى‏تواند اين حقيقت در هر گروهى باشد كه در مقابل حق در
آخِرُالزّمان مى‏ايستند و اقدام به شرارت مى‏كنند.

نيز ] اشراط الساعة.

يمانى ] خروج يمانى‏