بَلاليه
ازفرقههاى «غُلاة» منسوببه ابوطاهر محمدبن على بن بلال (از اصحاب امام
يازدهم) وازمنكران نيابت ابوجعفرعمرى محمدبن عثمان (از نواب اربعه) هستند.
ابو طاهر از تسليم اموالى كه شيعيان به عنوان سهم امام به او داده بودند، به
ابوجعفر محمدبن عثمان خوددارى كرد. سپس دعوى نيابت نمود و گفت: وكيل امام است. از
طرف حضرت صاحب الامرعليه السلام توقيعى در لعن او صادر شد و شيعيان نيز از وى تبرّى
جستند.(158)
نيز ] محمدبن على بن بلال
بَيْتُ الحَمْد
«بيت» در لغت به معناى خانه و «حمد» به معناى ستايش و ثنا است. اين واژه دربرخى روايات مهدويّت به كار رفته و از آن به عنوان جايگاهى مربوط به حضرت مهدىعليه
السلام ياد شده است.
مفضل گويد: شنيدم امام صادقعليه السلام فرمود: «اِنَّ لِصَاحِبِ هَذا
الاَمْرِ بَيتاً يُقَالُ لَهُ بَيْتُ الحَمْدِ فِيهِ سِراجٌ يَزهَرُ مُنذُ وُلِدَ
اِلَى يَوْمَ يَقُومُ بِالسَّيفِ لا يُطْفَأ»(159)؛ «همانا صاحب اين امر را خانهاى
است كه بدان «بيت الحمد» گويند. در آن چراغى است كه روشنى مىبخشد و از آن هنگام كه
صاحب الامر زاده شده تا روزى كه با شمشير قيام كند، خاموش نخواهد شد».
اگرچه به روشنى جايگاه اين خانه و چگونگى روشنايى بخشى چراغ آن، بيان نشده
است؛ ولى احتمال مىرود مقصود يك معناى كنايى باشد كه با ولادت آخرين حجّت الهى،
چراغ هدايت بشر با فروغى هر چه بيشتر به پرتو افشانى پرداخته و زمين را از نور وجود
خود آكنده ساخته است. اين روايت با همين مضمون از امام باقرعليه السلام نيز نقل شده
است.(160)
گفتنى است اين واژه در منابع اهل سنّت نيز آمده است؛ ولى به معناى خانهاى
است كه در بهشت ساخته مىشود.(161)
بيت المقدس
شهر «البَيْتُالمُقَدَّس» يا «بَيتُ المَقدِس» يا «قُدس». اين شهر در غرب
آسيا و شمال خاورميانه، در فلسطين واقع شده است.
اوّلين قبله مسلمين است.
قداست اين شهر بسيار است. آن را پيامبران بنا كردهاند داوودعليه السلام و
سليمانعليه السلام در اين شهر حشمت داشتند.(162) خداوند در همين جا زكرياعليه
السلام را به يحيىعليه السلام بشارت داد. جبال و طير را در بيتالمقدس براى
داوودعليه السلام مسخر ساخت.(163) هاجر از كوثا به بيتالمقدس هجرت كرد. موسىعليه
السلام در اينجا به نور رب العزة نگريست و در همين جا با خداوند تكلم كرد.(164)
مريم عذرا در بيت المقدس وفات يافت عيسى بن مريم در همين جا به دنيا آمد و عروج
كرد. حضرت محمدعليه السلام مدتها رو به بيتالمقدس نماز مىگزارد(165) و اسراى آن
حضرت به اينجا و معراج آن حضرت از همين جا بود.(166) بالاخره در اينجا حضرت مسيح
نازل شده و در نماز به حضرت مهدىعليه السلام اقتدا خواهد كرد.(167)
ابن بطريق در «العُمْده» به نقل از ثعلبى در تفسيرش چگونگى نزول حضرت عيسى بن
مريمعليها السلام را اين گونه توصيف كرده است: «... يَنزِلُ عيسَى بْنُ مَرْيَمَ
على ثَنْيةٍ مِنَ الاَرْضِ المُقدَّسَةِ يُقالُ لَها أثبنى و عَلَيهِ مِمْصَرَتانِ
و شَعرُ رَأسِهِ دَهينٌ وَ بِيَدِهِ حِرْبَةٌ وَ هِىَ الَّتي يَقْتُلُ بِها
الدَّجَّالَ فَيَأتِي بَيْتَ المَقْدِسَ وَ النَّاسُ فِى صَلاةِ العَصْرِ
وَالاِمامُ يَؤُمُّ بِهِمْ...»(168)؛ «حضرت عيسى بن مريمعليه السلام بر بخشى از
سرزمين مقدس - كه به آن «اثبنى» گويند - فرود مىآيد؛ در حالى كه دو لباس بر تن
دارد و موهاى خويش را روغن مالى كرده است به دست خود حربهاى دارد كه به وسيله آن
دجّال را مىكشد. پس به معناى بيتالمقدس مىآيد، در حالى كه مردم در نماز عصر
هستند و امام بر آنان امامت مىكند...».
امام علىعليه السلام از «بيتالمقدس» در آستانه ظهور به عنوان بهترين جاها
ياد كرده، فرموده است: «... خَيرُ المَسَاكِنِ يَومَئِذٍ بَيْتُ المَقْدِسِ،
وَلَيَأتِيَنَّ عَلَى النَّاسِ زَمَانٌ يَتَمَنّى اَحَدُهُم اَنَّهُ مِنْ
سُكّانِهِ»؛(169) «بهترين جاها در آن روز بيتالمقدس باشد و بر مردم زمانى در آيد
كه هر كدامشان آرزو كنند كه از ساكنان آنجا باشند».
نيز ] نزول عيسىعليه السلام مقتداى مسيحعليه السلام،