لطفا منتظر باشید ...
رساله چهارم:
اين رساله در پاسخ اين پرسش به نگارش در آمده است: در حالى كه اجداد امامدوازدهمعليه السلام - به رغم آزارى كه مىديدند - پنهان نشدند، غيبت ايشان را
چگونه مىتوان توجيه كرد؟ پاسخ شيخ مفيدرحمه الله آن است كه اختلاف مهم موجود ميان
امام دوازدهم و اجدادش، اين است كه آنان پيروان خود را در دست گرفتن شمشير و شوريدن
بر حكومت دعوت نكردند و به همين دليل هم، فرمانروايان زمانشان، آنان را - البته به
طور نسبى - به حال خود وا مىگذاشتند. اما حضرت مهدىعليه السلام هنگامى كه ظهور
كند، عَلَم قيام برخواهد افراشت و از همين رو، او بايستى كاملاً دقت كند كه پيش از
در اختيار داشتن نيرويى كلان، خود را در معرض فرمانروايان صاحب قدرت قرار ندهد؛ چرا
كه آنها مطمئناً در برابرش مقاومت خواهند كرد.
رساله پنجم:
در اين رساله شيخ مفيدرحمه الله به اعتراض مطرح در باب وجود امام زمانعليهالسلام توجه نشان داده و بر آن است كه روايات ناظر بر وجود امام غايب، چندان مستحكم
است كه اگر كسى منكر آنها شود، بايد جملگى روايات مربوط به شريعت اسلامى را انكار
كند. به زعم او هر چند كه از لحاظ عقلى ناممكن نيست كه حق تعالى امام غايب را به
آسمان برده باشد؛ امّا از آنجا كه رواياتى داريم مبنى بر اينكه زمين نبايد خالى از
حجّت باشد، بنابراين مىگوييم: او هنوز بر روى زمين است به نوشته شيخ مفيدرحمه
الله، يكى از معتزليان، ضمن تعجب از چگونگى توقّف تمايلات اعتزالى او، هر جا كه
اراده كند، بر وى ايراد مىگيرد كه به عنوان يك طرفدار عدل و توحيد، چگونه مىتواند
امامت كسى را بپذيرد كه ولادتش قطعى نيست، تا چه رسد به امامتش، و در وجود او شك
است تا چه رسد به غيبتش؟! آن هم در حالى كه شيعه مىگويد: در اين زمان، 145 سال از
عمرش مىگذرد! آيا چنين چيزى به عقل يا سمع درست مىنمايد؟! شيخ مفيدرحمه الله با
قرار دادن بنياد برهان خود بر روايات اماميّه، چنين اظهار مىدارد كه: استدلال
مبتنى بر اين حديث است كه: «اِنَّ الاَرْضَ لاتَخْلُو مِنْ حُجَّةٍ»(392)؛ «زمين
هرگز از حجّت خالى نخواهد بود». در ادامه مىآورد: حجّت داراى صفاتى خاصّ است و هر
كه آنها را نداشته باشد، حجّت نخواهد بود. از آنجا كه او در اولاد عباس و اولاد
علىعليه السلام و در قريش، شخصى با اين صفات را نيافته است، بنابراين بنا به
استدلال عقلى مىداند كه حجّت با يد شخصى ديگر باشد؛ هر چند ناپيدا و به ظهور در
نيامده است و چون حجّت تنها مىتواند بر شخصى اطلاق شود كه از گناه و خطا برى و
معصوم است، لازم مىآيد كه حجّت غايب باشد.
شيوه استدلال شيخ مفيدرحمه الله در اين رسائل، از ذهن بسيار قوىِ او حكايت
مىكند. رسالههاى مذكور، كه به زبان عربى نگاشته شده، توسط مطبعه حيدريه در نجف
اشرف منتشر شده است. (1370ق) و در قم در سلسله منشورات مكتب مفيد، به صورت افست در
انتهاى كتاب عدة رسائل، به چاپ رسيده است.(393)
