فرانسيس فوكوياما، جمعيت 10 درصدي مسلمانان در تركيب جمعيتي اروپا را تعيين كننده ارزيابي كرده و ريشه بنيادگرايي در منطقه خاورميانه را در اروپا و محيط رشد و نضج آن را در غرب جستوجو ميكند و در همين حال به نقد همگرايي اروپاييها با اقليتهاي مسلمان پرداخته و در همين زمينه سياست جديد فرانسه در خصوص حجاب اسلامي را به مثابه شكلي از همگرايي اجباري ارزيابي كرده است. فوكوياما پس از ارائه تحليلي درباره مسلمانان مهاجر در آن حيطه همگرايي كه از زاويه ديد خود ترسيم ميكند، به اين نتيجه ميرسد كه همگرايي مهاجران يا فرهنگهاي متفاوت، بزرگترين چالش فراروي دموكراسيهاي پيشرفته در سالهاي آتي خواهد بود.تظاهرات در اروپا و خاورميانه، در اعتراض به طرح دولت فرانسه در جهت ممنوعيت حجاب مسلمانان نوجوان در مدارس دولتي فرانسه انجام پذيرفت. اين ممنوعيت بخشي از مبارزه گستردهتري است كه در سراسر اروپا جريان دارد، و آن هويت فرهنگي قاره اروپا است. فرانسه و ديگر كشورهاي اروپايي، اقليتهاي مسلماني را پذيرا شدهاند كه حداكثر 10 درصد جمعيت آنان را تشكيل ميدهند، ولي اين اقليتها روز به روز در صحنه سياسي فعالتر ظاهر ميشوند. مسلمانان اروپا اولين مسئولان افزايش تعداد حوادث نژادي و ضد يهودي در 3 سال گذشته بودهاند و آمار نسبت گزارشهاي منازعه اعراب و اسرائيل فزوني يافته است. اين تغيير جمعيتي موجب تأثيرگذاري بر سياست خارجي اين كشورها شده است. موضع دولت فرانسه در جنگ عراق، به طور كلي عليه سياست خارجي آمريكا و در پي آرام كردن افكار عمومي مسلمانان بود. اما اكنون كه دولت فرانسه به طور آشكار، از موضع عربي دفاع ميكند، همانند ديگر كشورهاي اروپايي، از گرايشات آتي بيمناك است، واقعه يازدهم سپتامبر نشان داد كه بنيادگرايي، به طور نامحسوسي در بخش گستردهاي از اروپا در حال گسترش است. مسئولان گروههاي تروريستي، همانند محمدعطا، در عربستان سعودي يا افغانستان، افراطي گري پيشه نكرده بودند، بلكه در اروپاي غربي ميزيستهاند. پيش از حمله به برجهاي تجارت جهاني در نيويورك يك حادثه هشدار دهنده اتفاق افتاد؛ جمعيتي متشكل از اهالي شمالي آفريقا و نسل سوم مارسيها در مسابقات تيمهاي ملي فرانسه و الجزاير هو ميكردند و نام اسامه بن لادن را در ابيات هجوي خود ميآوردند؛ همچنين مسلمانان انگليسيِ نسل سوم، براي عمليات انتحاري به غزه ميرفتند.اروپاييها از روشهاي مختلفي براي حل مسئله همگرايي استفاده ميكنند. آلمانيها طي سالهاي طولاني، تلاشي براي همگرايي مهاجران نداشتند تا اينكه قانون شهروندي در دوره صدر اعظمي گرهارد شرودر تغيير يافت؛ تركهايي كه ازنسل سوم مهاجران بودند در آلمان متولد شدند حتي تركي نميدانستند، براي اخذ شهروندي آلمان مشكل به مراتب بيشتري داشتند تا يك روس آلماني الاصل كه زبان آلماني را نميدانست. به علاوه، دولت آلمان حقوق مشترك گروههاي ديني را با اخذ ماليات به نفع كليساهاي پروتستان و كاتوليك به رسميت شناخت. اما مسئله در هلند اين بود كه آيا ميتوان به منظور كنترل تعليم و تربيت و زمينههاي ديگر به نهادهاي مسيحيت، يك نهاد اسلامي افزود يا خير؟ حسب ظاهر، چنين سياستي در طي سالها، به محدود كردن اختلافات مذهبي به جاي افزايش آن منجر شده است. در مقابل، فرانسويها همواره اصل همگرايي را مد نظر داشتهاند؛ شهروندي در فرانسه براساس تعلق نژادي پايهگذاري نشده است، بلكه همهگير و جهاني است. سنت جمهوري فرانسه فقط حقوق فردي را به رسميت ميشناسد و حقوق گروهي را نميپذيرد؛ از اين رو، لائيسيته به شدت حضور خود را حفظ كرده است. به ويژه معلمان فرانسوي وارثان سنت ضد كشيشي هستند كه تاريخ آن به انقلاب فرانسه باز ميگردد و هرگونه مفهوم و بيان مذهبي را در مدارس دولتي طرد ميكند.بدين ترتيب، سياست جديد فرانسه در خصوص حجاب اسلامي، ميتواند به مثابه شكلي از همگرايي اجباري نگريسته شود. در گذشته به هر مدرسه يا گروه آموزشي اجازه داده ميشد كه حجاب اسلامي را ممنوع يا آزاد اعلام كند. سياست جديد اين اختيار عمل را با اعمال سياست واحد ملي از ميان برميدارد. دانستن اين نكته كه ممنوعيت اخير، نتايج حساب شدهاي در بر دارد، مسئلهاي ظريف است: اين مسئله ميتواند در عوض تأثيري مضر داشته باشد؛ يعني اخراج مسلمانان مقيد از مدارس دولتي، براي رفتن به مدارس اسلامي. سوسيال دموكراتهاي آلمان در سال 2001 با رعايت احتياط، اصل «فرهنگ مسلط»را مطرح ساختند كه براساس آن، مهاجران به عنوان آلماني پذيرفته نميشدند، مگر آنكه برخي ارزشهاي فرهنگي آلمان را بپذيرند؛ از اين نظريه به نژاد پرستي تعبير شد و هيچ كس آن را تكرار نكرد. رابطه محكمي در اروپا بين مهاجران و جرائم، مثل نژاد و جرائم در امريكا، وجود دارد، اما اكثر دولتمردان از قبول اين مسئله ابا دارند. و اين چيزي است كه به قدرت رسيدن «پيم فورتين» همجنس باز را در عرصه سياسي هلند تبيين ميكند؛ وي اولين كسي بود كه مهاجرت مسلمانان به هلند به علت عدم پذيرش تسامح سنتي هلندي را مطرح كرد. قتل وي در سال 2002 موجب شد تا روابط مهاجرت و جرائم در محافل هلندي، به طور آشكار به رسميت شناخته شود و مورد بحث قرار گيرد. بدين ترتيب، هنگامي كه ژان ماري لوين، دبير كل حزب «جبهه ملي فرانسه» از راست افراطي، به دومين رتبه پس از ژاك شيراك در انتخابات رياست جمهوري فرانسه در سال 2002 صعود كرد، دولت به طور جدي رابطه مهاجرت و جرائم را، به ويژه توسط وزير كشور، دنبال كرد. سياست مربوط به ممنوعيت حجاب فقط يكي از عناصر اين سياست جديد است. موفقيت در همگرايي اجتماعي فقط به اعمال سياست بستگي ندارد، بلكه به ويژگيهاي فرهنگي گروههاي مهاجري كه قرار است در حيطه همگرايي قرار گيرد، مربوط ميشود. مبالغهآميز نخواهد بود كه گفته شود، همگرايي مهاجران با فرهنگهاي متفاوت بزرگترين چالشهاي اجتماعي فراروي دموكراسيهاي پيشرفته، در سالهاي آتي خواهد بود. با توجه به ناكافي بودن نرخ زاد و ولد در جمعيتهاي پذيرفته شده، قبول مهاجرت، نه تنها براي اداره اقتصادي سطح زندگي متوسط، بلكه الزامهاي اجتماعي آينده، به يك ضرورت تبديل شده است.