نگاهی نو به بحث غنا در فقه شیعه نسخه متنی

اين روايت را مرحوم صدوق در كتاب فقهى مقنع به صورت مرسل نقل كرده است.اين گونه روايات كه صدوق )رة( آنرا به امام (ع) نسبت داده است از سوى برخى فقهاى شيعه به عنوان شهادت صدوق بر وثاقت و صدق روات تلقى شده و موردقبول قرار گرفته است.

دلالت اين روايت بر حرمت فى الجمله غنا هم تمام نيست؛ زيرا در فقه شيعه صوتى كه حرمت آن ثابت باشد - جز غنا - وجود ندارد تا با اسوَئيّت غنا نسبت به آن، حرمت غنا هم ثابت شود. از اين رو، اين روايت فقط زشت و ناپسند بودن غنا -و نه حرمت آن - را اثبات مى كند.

3 - روايت 27 باب 99 ابواب مايكتسب به كتاب التجارة وسايل الشيعه

وَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ مُسْلِمٍ الْخَشَّابِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ جَرِيحٍ الْمَكِّيِّ عَنْ عَطَاءِ بْنِ أَبِي رِيَاحٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاسٍ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ ص فِي حَدِيثٍ قَالَ إِنَّ مِنْ أَشْرَاطِ السَّاعَةِ إِضَاعَةَالصَّلَوَاتِ وَ اتِّبَاعَ الشَّهَوَاتِ وَ الْمَيْلَ إِلَى الْأَهْوَاءِ إِلَى أَنْ قَالَ فَعِنْدَهَا يَكُونُ أَقْوَامٌ يَتَعَلَّمُونَ الْقُرْآنَ لِغَيْرِ اللَّهِ وَ يَتَّخِذُونَهُ مَزَامِيرَ وَ يَكُونُ أَقْوَامٌ يَتَفَقَّهُونَ لِغَيْرِ اللَّهِ وَ تَكْثُرُ أَوْلَادُ الزِّنَا وَيَتَغَنَّوْنَ بِالْقُرْآنِ إِلَى أَنْ قَالَ وَ يَسْتَحْسِنُونَ الْكُوبَةَ وَ الْمَعَازِفَ وَ يُنْكِرُونَ الْأَمْرَ بِالْمَعْرُوفِ وَالنَّهْيَ عَنِ الْمُنْكَرِ إِلَى أَنْ قَالَ فَأُولَئِكَ يُدْعَوْنَ فِي مَلَكُوتِ السَّمَاوَاتِ الْأَرْجَاسَ الْأَنْجَاسَ

وثاقت خاص همه روات اين سند ثابت نيست ولى سند اين روايت از توثيق عام على بن ابراهيم نسبت به روات روايات تفسير خود بهره مند است ولى از آنجا كه براساس نظر محققين رجالى )آيت الله شبيرى زنجانى(بسيارى از روات مذكور در اين تفسير فاقد وثاقت هستند اين توثيق عام پذيرفته نيست و در نتيجه سند روايت ازاعتبار برخوردار نمى باشد.

دلالت اين روايت بر حرمت تغنى به قرآن با توجه به مذمت شديد نسبت به عاملان به اعمال مذكور چندان جاى مناقشه ندارد و مى توان منع استفاده از هر آهنگ لهوى اعم از مضّل و غير مضّل را از اين روايات استفاده كرد. ولى نكته ديگر در اين روايت فهم مراد از تغنى به قرآن است. آيا مقصود خواندن قرآن با صوت زيباست و يااستفاده از آهنگ هاى مخصوص مجالس فساد و لهو؟ رواياتى كه خواندن قرآن باصداى خوش را توصيه و تشويق نموده اند احتمال اوّل را منتفى مى سازد.

4 - روايت 16 باب 99 ابواب مايكتسب به كتاب التجارة وسايل الشيعه