عرفان اسلامی جلد 7

كپك‏ها مانند باكترى‏ها ، روى بقاياى گياهان و جانواران زندگى كرده ، آن ها را تجزيه مى‏نمايند و با اين عمل زمين را حاصلخيز مى‏كنند .

مخمرها ، قارچ‏هاى كوچك تك سلولى‏اند و غذاى خود را از قندى كه به صورت محلول است مى‏گيرند ، با انجام اين عمل ، قند را به انيدريد كربنيك و الكل تبديل مى‏كنند .

اين پديده به تخمير موسوم است ، مخمرها در تهيه نان بكار مى‏روند ، وقتى مخمر و قند در خمير نان با هم مجاور شدند ، الكل وانيدريد كربنيك متصاعد مى‏شوند و سبب برآمدن نان و متخلخل شدن آن مى‏گردند ، وقتى نان مى‏پزد الكلش تبخير شده و وارد هوا مى‏شود .

خزه‏ها ، از جلبك‏ها و قارچ‏ها كه فاقد ريشه‏اند و ساقه و برگ ندارند ، كامل‏ترند ، خزه‏ها داراى برگ‏هاى ساده و اندام‏هايى ريشه مانند و ساقه مانند مى‏باشند .

اندازه آن ها هيچ وقت از چند سانتى متر تجاوز نمى‏كند ؛ زيرا آن ها بافت چوبى را كه براى نمو طولى لازم است ، فاقد مى‏باشند .

خزه‏ها ، در اماكن مختلف و داراى رطوبت كافى ، به حد وفور مى‏رويند و در نواحى قطبى و كوهستان‏هاى مرتفع يافت مى‏شوند ، بسيارى از آن ها در آب‏هاى شيرين و اطراف مرداب‏هاى مشجر نمو مى‏كنند ، در اماكن باتلاقى ، در جنگل‏هايى كه نور آفتاب كم است مى‏رويند ، خزه‏ها به خرد شدن سنگ‏ها كمك مى‏كنند و وقتى مى‏ميرند ، بقاياى فاسد شده آنان زمين را حاصلخيز مى‏سازد .

گياهان گلدار ، گياهانى هستند كه ما به آن ها بيشتر آشنايى داريم و مهم‏ترين گياهان هستند ؛ زيرا كه آن ها را براى غذا و مواد بافتنى و مسكن تهيه مى‏كنند .

گياهان گلدار ، بيش از احتياج خود غذا تهيه مى‏كنند و از اين نظر مقدارى اندوخته در خود نگه مى‏دارند ، اغلب همين اندوخته‏هاست كه مورد استفاده انسان واقع مى‏گردد .

گياهان ، مواد اضافى را در كجا ذخيره مى‏كنند ؟ ممكن است در يك يا چند اندام اندوخته كنند ، مانند ريشه‏ها ، ساقه‏ها ، برگ‏ها ، ميوه‏ها ، يا دانه‏ها .

بعضى گياهان نظير كاهو و اسفناج و كلم ، غذاى اضافى را در برگ‏هايشان ذخيره مى‏نمايند ؛ هويج و چغندر ، غذاى اضافى را در ريشه‏هايشان اندوخته مى‏نمايند ؛ گل كلم و مارچوبه در ساقه‏هايشان ذخيره مى‏نمايند .

گياهان گلدار ، عموماً در ميوه‏ها و دانه‏ها اندوخته مى‏كنند ، معروف‏ترين گياهان گلدار درختان ميوه هستند :

سيب ، هلو ، گيلاس ، گوجه ، گلابى ، غلات نظير : گندم ، چاودا ، ذرت ، برنج ، جو ، دانه دار مى‏باشند .

الياف بعضى گياهان به كار ساختن پارچه مى‏آيد ، البسه گوناگونى كه اكنون بر تن داريد از يك يا چند ماده از مواد زير ساخته شده‏اند :

پنبه ، كتان ، ابريشم مصنوعى ، پشم ، ابريشم ، چرم ؛ پشم و ابريشم و چرم از فرآورده‏هاى حيوانى هستند ، ولى به خاطر بياوريد كه جانوران به گياهان زنده‏اند .

فرآورده‏هاى حيوانى قسمتى از گياهان است كه توسط حيوانات خورده شده‏اند .