تاریخ ولایت در نیم قرن اول نسخه متنی

وَلا§تَسبِقُوهُم فَتَضِلُّوا
وَلا§ تَتَأَخَّرُوا عَنهُم فَتَهلِكُوا;(1) به اهل بيت
پيامبرتان بنگريد; ازآن سمت كه آنان گام مى نهند منحرف نشويد و پاجاى پاى ايشان بگذاريد. آنان هرگز
شما را از جاده هدايت بيرون نمى برند و به پستى و هلاكت بازنمى گردانند. اگر سكوت كنند
سكوت كنيد و
اگر قيام كردند
قيام نماييد. از آنان پيشى نگيريد كه گمراه مى شويد
و نيز از آنان عقب نمانيد كه هلاك
مى گرديد.)
3ـ خوارج مميزاتى داشتند كه آنان را از ديگران جدا مى ساخت
بعضى از آنان قرّاء بودند و قرآن را نيك مى
دانستند و نيز مردان عابد و زاهدى بودند كه بسيار عبادت مى كردند و به دنيا بى اعتنا بودند و مردم
آنها را با ماهيت ارزشى دين مى شناختند.
چون ابن عباس از جانب على $ نزد خوارج رفت. تا پندشان دهد
آن گاه كه بازگشت آنان را چنين توصيف كرد:
لهم جبّاها قرحة لطول السجود وايدنا كثفنات الإبل
وعليهم قَمُص مُرحَضه وهم مُشمِّرون; آنان از فرط
عبادت پيشانى هايشان پينه بسته است
دست هاى آنان از بس بر زمين نهاده شده چون پاهاى شتر سفت گرديد و
پيراهن هاى ژنده مى پوشند و مردانى مصممند.)(1)
همين ماهيت ارزشى و ظاهر فريبنده آنان عاملى بود كه ديگران به دام آنان گرفتار آيند
به همان ميزان
كه اعمالشان ديگر مسلمانان را متوجه خويش مى ساخت فراتر از آن در انحراف افكار ودادن باورهاى نو به
جامعه مؤثر بودند; به طورى كه اگر الگويى چون على $ و سابقه ايشان در ميان نبود. بسيارى از مسلمانان در
كام آنها فرو مى رفتند; وكسى را ياراى آن نبود كه با خوارج بجنگد. به همين دليل بود كه امام $ بعد از
فراغت از جنگ نهروان فرمود: (أيُّهَا الناسُ
فَإنِّى فَقَأتُ عَينَ الفِتنَةِ
وَلَم يَكُن
لِيَجتَرِى ءَعَلَيها§ أَحَدٌ غيرى بَعدَ أَن ما§ج غَيهَبُها§ وَاشتَدَّ كَلَبُها§;(1) اى مردم
تنها من چشم اين فتنه را درآوردم و غير از من احدى جرأت چنين كارى را نداشت
پس از آن كه موج تاريكى آن
بالا گرفته و (هارى) آن شدّت يافته بود.)
4ـ هنگام شهادت على $ سه گروه و سازمان سياسى و مذهبى در عراق به سر مى بردند كه عبارت بودند از:
الف) عثمانيان يا طرفداران حزب اموى: اين گروه در نهان و آشكار جانب حزب اموى را مى گرفتند
و اگر بعضى
به ظاهر اين دلبستگى را آشكار نمى كردند
به زمامدارى اهل بيت پيامبر نيز گردن نمى نهادند. عثمانيان
عراق بيشتر در شهر بصره اقامت داشتند.
ب) شيعه: نامى كه پيامبر # بر پيروان على $ نهاده بود. با پيدايش (سقيفه) صف پيروان على $ از ديگر
مسلمانان جداگشت
وقتى پيروانش دريافتند كه على $ با خلفا بيعت كرد آنان نيز از امام پيروى كردند و
چون به حكومت رسيد مهاجر و انصار (جز چند تن) با او بيعت نمودند و بعد از شهادت حضرت با فرزند بزرگوارش