تحفة الابرار الملتقط من آثار الائمة الاطهار علیهم السلام جلد 2

‌صفحه‌ى 173

اگر چه تذكر قبل از اشتغال به ذكر واجب بوده، و اما هرگاه متذكر به آن شد قبل از دخول در سجود، ظاهر اين است كه نماز صحيح بوده باشد اگر چه بعد از وضع يدين به زمين به جهت سجود و انحناء به جهت آن بوده باشد، مادامى كه جبهه به محل سجود نرسيده باشد تأمل در اين مطلب نبايد نمود.

بلى اشكالى كه در اين مقام هست اين است آيا لازم است قيام؟ يعنى واجب است بعد از تذكر به حقيقت حال بايستد أولا بعد از آن منحنى شود به جهت ركوع يا نه؟ بلكه مى‏تواند برخيزد تا به حد ركوع رسد اكتفاء به آن نمايد، ظاهر اول است، و اين در صورتى كه انحناء در اول به جهت سجود بوده باشد محل تأمل نيست.

و اما هرگاه چنين نبوده باشد، بلكه انحناء به جهت ركوع لكن قبل از بلوغ به حد ركوع شرعى غافل شد و نشست به جهت سجود، بعد از آن متذكر شد در اين صورت نيز به اعتقاد حقير لازم است راست بايستد بعد از آن منحنى شود به قصد ركوع، نظر به اين كه قيام متصل به ركوع قيامى است كه از او منتقل مى‏شود به ركوع شرعى، نه مطلق قيام بعد از فراغ از قرائت شده، و مفروض اين است در اين مقام قبل از بلوغ به حد ركوع شرعى غافل شد از ركوع و منحنى شد به قصد سجود، پس قيام متصل به ركوع به عمل نيامده خواهد بود، پس لازم است قيام تا آن كه قيام متصل به ركوع به عمل آمده باشد.

توضيح مطلب: آن كه مراد از ركوع در كلام علماء قيام متصل به ركوع ركوع شرعى است، و ركوع شرعى چنانچه مذكور شد انحنائى است كه متمكن بوده باشد از بلوغ يدين به ركبتين، و اتصال قيام به اين ممكن نيست، پس مراد قيامى است كه از آن منتقل شود به ركوع شرعى، و مفروض عدم تحقق آن است، پس لازم است قيام به جهت تحصيل آن، فرقى در اين باب ما بين دو