مبحث سوم بدان كه سابق اشاره شد به آن كه قرائت فاتحة الكتاب در نمازگاه است واجب عينى است و گاه است واجب تخييرى، - تحفة الابرار الملتقط من آثار الائمة الاطهار علیهم السلام جلد 2

‌صفحه‌ى 93

مثل رب العالمين به نصب يا به رفع، حكم به عدم جواز اگر چه خالى از اشكال نيست، لكن اجتناب أقرب به سبيل نجات است.

مبحث سوم بدان كه سابق اشاره شد به آن كه قرائت فاتحة الكتاب در نمازگاه است واجب عينى است و گاه است واجب تخييرى،

پس مى‏گوئيم: واجب تخييرى در ركعت ثالثه نماز مغرب است، و در ركعتين أخيرتين نماز ظهر و عصر و نماز عشاء است، نظر به اين كه مكلف در اينها مخير است ما بين قرائت سوره حمد و تسبيحات أربع، اشكالى بلكه خلافى در اين مقدار نيست.

خلافى كه هست اين است كه آيا اين تخيير در حق كسى است كه اتيان به قرائت فاتحة الكتاب در ركعتين اوليين نموده باشد؟ و اما هرگاه قرائت حمد را فراموش كرده باشد، در اين دو ركعت در اين صورت تخيير در حق او نيست، بلكه معين است قرائت حمد، چنانچه مرحوم شيخ طوسى در كتاب خلاف اين قول را اختيار فرموده. و نقل شده از شيخ مفيد با آن كه تخيير ثابت است، اگر چه قرائت حمد را در هر يك از ركعتين اوليين فراموش نموده باشد.

مشهور ما بين فقهاء و مختار در مسأله ثانى است، پس تخيير ثابت است مطلقا اگر چه اخلال به سوره حمد نموده باشد در هر يك از ركعتين اوليين.

مجملا مكلف در ركعت ثالثه نماز مغرب و ركعتين أخيرتين نماز چهار ركعتى مخير است ما بين قرائت حمد و تسبيحات أربع هر يك كه خواهد اتيان نمايد امتثال حاصل است.