تفسیر هدایت جلد 7

كنند به دوش مى‏كشد.

اين آيه تأكيد مى‏كند كه خداى حقيقى يعنى خداى يكتاست كه مى‏تواند مردگان را زنده كند ولى اين خدايان پندارى چنين كارى توانند كرد؟ يا آيا كسى مى‏تواند چنين ادعايى نمايد؟. هرگز. آنان را مى‏بينى كه در لحظات نياز از ضعف و ناتوانى خود سخن مى‏گويند. حتى نمرود كه يك بار اعتراف كرد كه مى‏تواند زنده كند و بميراند وقتى ديد آتشى را كه براى سوزانيدن ابراهيم افروخته است، رو به خاموشى نهاد و براى ابراهيم سرد شد: گفت هر كس مى‏خواهد براى خود خدايى انتخاب كند بايد مثل خداى ابراهيم باشد. همچنين وقتى با ابراهيم محاجه كرد و ابراهيم گفت: خداى من آفتاب را از مشرق بر مى‏آورد تو از مغرب برآور، حيران و بهت‏زده فروماند.

هر چه در آسمانها و زمين است از خرد و كلان دليل است بر وحدت خداوندى در تمام عالم وجود. نظم و دقتى كه در جهان ملاحظه مى‏كنيم دليل است بر اين كه بيش از يك خدا وجود ندارد كه همه موجودات مطيع امر و اراده او هستند.

امام على (ع) مى‏فرمايد: اگر به ديده عبرت بنگرى دانى كه آن كه آفريدگار مورچه است همان كسى است كه آفريدگار يك نخل بلند است. آرى نظامى كه بر حيات يك مورچه حاكم است همان نظامى است كه بر حيات يك نخل حاكم است. و همانگونه كه جسد مور ضعيف را غذا مى‏رساند تمام اجزاء آن نخل را هم آب و غذا مى‏رساند.

أَمِ اتَّخَذُوا آلِهَةً مِنَ الْأَرْضِ هُمْ يُنْشِرُونَ آيا در زمين خدايانى برگزيده‏اند كه مردگان را از گور برانگيزند؟» بدين گونه اين آيه انديشه وحدت خدا را در زندگى عملى ما بيان مى‏دارد.

پيش از اين گفتيم كه توحيد خداى تعالى توحيدى حقيقى است و اعتقاد به آن يكى از بارزترين عواملى است كه انسان را به تحمل مسئوليت در زندگى وامى‏دارد.

[22] لَوْ كانَ فِيهِما آلِهَةٌ إِلَّا اللَّهُ لَفَسَدَتا اگر در زمين و آسمان