تفسیر هدایت جلد 10

يقين او را ملكه صبر هم مى‏دهد، زيرا كسى كه به يقين رسيده باشد به پايان نيك زندگى خويش مطمئن است و مى‏داند كه به حق مى‏رسد. پس در عبور از اين مراحل دشوار صبر پيشه مى‏كند و در اين حال سزاوار پيشوايى حق مى‏شود همان كه همواره مقابل پيشوايى باطل است.

شرح آيات:

[22] انسان فطرتا آراسته به صفت ايمان به خدا است. ولى گاه به سبب غفلت يا به سبب شهوات يا افكار گمراه كننده آن را فراموش مى‏كند. پس خداى تعالى مبعوث مى‏كند رسولان را يا كسانى را كه پيرو سيرت و روش آنها هستند تا همواره ايمان به خدا را فراياد بشر دارند و حجاب از برابر ديدگان عقلشان بزدايد و و جدان خداشناسى را در آنها بيدار نمايد. مردم در برابر اين تذكر به دو فريق تقسيم مى‏شوند:

اول: مؤمنان كه سخن فرستادگان و هشدار دهندگان را اجابت كرده‏اند زيرا آنها را موافق با فطرت خداشناسى خود احساس كرده‏اند.

دوم: كسانى كه اعراض مى‏كنند. مسلم است كه آن دعوت و اين اعراض در نفس انسان و تفكر و سلوك او تأثير مى‏گذارند. و بسا او را به سوى ستم و بزهكارى سوق مى‏دهند.

«وَ مَنْ أَظْلَمُ مِمَّنْ ذُكِّرَ بِآياتِ رَبِّهِ ثُمَّ أَعْرَضَ عَنْها- كيست ستمكارتر از آن كس كه او را به آيات پروردگارش پند دهند ولى اعراض كند.»

ولى چرا قرآن اعراض كنندگان از آيات الهى را به صفت «ظالم» يا ستمكار متصف مى‏سازد.

جواب: آنچه انسان را از بزهكارى حفظ مى‏كند دين است، زيرا متضمن يك نيروى معنوى است و داراى يك سلسله قوانين است كه او را به صورتهاى مختلف، از ظلم دور مى‏سازد. پس كسى كه از دين اعراض كند در ظلم سقوط مى‏كند. از اين گذشته اعراض از دين ستم به خود است و نه تنها به خود، به ديگران