*بررسي و شناسايي شيوه هاي جديد اطلاع رساني و نحوه استفاده از آن در زمينه ترويج فرهنگ شهادت(مطالعه موردي استان سمنان)
مجري: عيسي حمزه زاده اصلي همكار اصلي: سعيد خاوندي زاده اقدم ناظر پژوهشي: دكتر علي اكبر امين بيدختي معاونت پژوهش وارتباطات فرهنگي بنياد شهيد و امور ايثارگران سازمان بنياد شهيد و امور ايثارگران استان سمنان / سال 1384 130 صفحه فصل اول: زمينه و بيان مسأله
اين فصل مشتمل بر مقدمه، بيان مسئله، اهداف پژوهش، اهميت پژوهش و پرسش هاي پژوهش مي باشد. درمقدمه اين چنين آمده است: طي دهه 1930 الي 1980 متغيرهاي جديدي در حوزه ارتباطات و اطلاع رساني كشف شد كه بيشتر جنبه روان شناختي و تكنولوژيكي داشتند. تركيب صحيح روان شناختي و تكنولوژي اثر بخشي خاصي در امر اطلاع رساني ايجاد مي نمايد. پژوهش در باب اطلاع رساني و وسايل ارتباط جمعي، ضمن اهميت، با مسائل بسيار زيادي نيز رو به رو است. از طرفي با ذهن وجهان بيني انسان ها سرو كار دارد، از طرف ديگر، تأثير يك وسيله ارتباطي به طور مجرد قابل ارزيابي نيست. گستره ي اين اثر، در محدوده وسيعي از ويژگي هاي محيط پيرامون وانواع شيوه ها و شخصيت ها است. اين پژوهش با ماهيت كاربردي، گامي كوچك در شناسايي مؤثرترين روش ها و ابزارهاي موجود در امر اطلاع رساني (با در نظر گرفتن محتواي پيام) از فرهنگ شهادت مي باشد. بيان مسأله: در اين طرح پژوهشي سعي مي شود تا با شناسايي انواع روش هاي اطلاع رساني كه قابلبت اجرايي در سطح كشور را دارند و از نفوذ و اثر بخشي بهتري نيز در بين مخاطبين برخوردار هستند در امر ترويج فرهنگ شهيد و شهادت استفاده شود. پس ضمن طبقه بندي اين روشها و ابزارها، از ميان آنها، اثربخش روش تعيين و شناسايي مي گردد. در حقيقت اين طرح پژوهشي، چهار سوال اصلي را دربردارد و بر حسب مطالعات كتابخانه اي و ميداني و در نهايت از طريق پرسشنامه اقدام به نظرسنجي و تعيين اولويت هاي شيوه هاي اطلاع رساني مي نمايد و در اين راستا در حوزه ترويج فرهنگ شهيد وشهادت نيز اين فرايند تكرار مي شود تا از زاويه ديگري (زاويه محتواي پيام) اين بررسي بعمل آيد. اين پژوهش به طور كلي به دنبال پاسخگويي به چهار سوال زير است:در سطح شهرهاي استان سمنان ابزارها و شيوه هاي اطلاع رساني كه قابليت اجرايي دارند كدامند؟ (به صورت عام)در بين مخاطبين شهرهاي استان سمنان شيوه اطلاع رساني كه بيشترين اثربخشي را دارند كدامند؟ (به صورت عام و رتبه بندي شده)در سحط شهرهاي استان سمنان ابزارها وشيوه هاي اطلاع رساني كه قابليت اجرايي در خصوص ترويج فرهنگ شهادت دارند، كدامند؟(بصورت عام)در بين مخاطبين شهرهاي استان سمنان شيوه هاي اطلاع رساني كه بيشترين اثربخشي را در خصوص ترويج فرهنگ شهادت دارند، كدامند؟ (رتبه بندي)تعريف موضوع
اين پژوهش كه با روش توصيفي(از نوع پيمايشي) اجرا مي گردد، به منظور بررسي و شناسايي شيوه هاي جديد اطلاع رساني و نحوه استفاده از آن در زمينه فرهنگ شهادت است. در اين پژوهش، جامعه آماري مورد تحقيق عبارتند از: كليه افرادي كه به نوعي مخاطبين اطلاع رساني فرهنگ شهيد و شهادت هستند وساكن شهرهاي استان سمنان مي باشند، و دست كم 10 سال سن دارند و توانايي خواندن و نوشتن دارند، ابزار اندازه گيري اين پژوهش عبارت است از: پرسشنامه محقق ساخته كه مي تواند ميزان اثر بخشي سيستم هاي اطلاع رساني را به داده هاي آماري نمايان سازد. سيستم پژوهشگري با آشنايي نسبي از سيستم هاي اطلاع رساني كشور و بنياد شهيد و سازمان هاي اطلاع رساني، ابتدا با تحقيقات كتابخانه اي به دنبال شناسايي و احصاي شيوه هاي اطلاع رساني در سطح كشور است و سپس با استفاده از تحقيقات ميداني، اقدام به تعيين ميزان اثربخش بودن شيوه هاي مربوطه مي باشد. شيوه نمونه برداري تركيبي از خوشه اي و طبقه اي است. براي انجام تحليل هاي آماري از روش هاي متداول در توصيف آماري همانند ميانگين ها، درصد ها و ... استفاده و براي اجراي آزمون ها با توجه به روش پژوهش از آزمون متناسب استفاده مي شود. اين شيوه خود به چند روش مختلف تقسيم مي گردد كه عبارتند از روش مقطعي، طولي و دلفي. از آنجا كه اين پژوهش مربوط به دوره خاصي است و ماهيت سوالات پژوهشي به گونه اي است كه مربوط به يك زمان خاص مي گردد، لذا روش از نوع مقطعي است. هدف از اين پژوهش ، شناسايي راهكارهاي مناسب براي اطلاع رساني و نحوه استفاده از آنها در زمينه ترويج فرهنگ شهيد و شهادت مي باشد. به عبارتي مطالعه و پژوهش از نوع تحليل وسيله و تحليل اثر مي باشد در اين راستا مي توان به دو هدف عمده در اين پژوهش اشاره نمود:شناسايي ابزارها و شيوه هاي موجود در سطح كشور كه امكان بهره گيري از آنها در امر ترويج فرهنگ شهيد و شهادت وجود دارد. تعيين اولويت ابزارها و شيوه هاي احصا شده با رويكرد اثر بخشي بيشتر.اهميت موضوع
ارتباط، سرچشمه فرهنگ و موجب تكامل آن است. مهمترين نقش و كاركرد ابزارهاي اطلاع رساني، پي جويي و گردآوري اطلاعات در مورد حوادث و رويدادهاي ملي و فراملي و انتقال آن ها به عموم مردم بدون در نظر گرفتن سلسله مراتب گروه است. اما دانستن شيوه هاي اثر بخش تر و مناسب تر در حوزه هاي مختلف و نوعاً مباحث فرهنگي و خصوصاً ترويج فرهنگ شهادت و شهيد، امري است كه ضرورت اين طرح پژوهشي را آشكار مي سازد. براي روشن تر شدن اهميت موضوع، مي توان به تبليغات و اطلاع رساني بسيار سنگين محصولات كارخانه ها اشاره نمود. وقتي به سراغ علل اين همه هزينه ها مي رويم، از مديران كارخانه ها ي فوق يك جواب يكسان مي شنويم؛ اطلاع رساني و تبليغات حكم حيات كارخانه و توليدات را دارد. آيا مباحث فرهنگي به اندازه يك محصول و يا يك كارخانه هم ارزش ندارد؟اين طرح پژوهشي، گامي دو چند كوچك در جهت انتخاب شيوه هاي اثربخش تر، جهت ترويج فرهنگ شهيد و شهادت مي باشد، تا با تعيين و شناسايي شيوه هاي مؤثر در امر اطلاع رساني، به متوليان امر كمك نمايد. واژگان اختصاصي اين پژوهش عبارتنداز: ابزارها و شيوه هاي اطلاع رساني، اثر بخشي شيوه ها و ابزارها، تحليل اثر، تحليل وسيله، ترويج فرهنگ شهادت، مخاطبين، قابليت اجرايي، فرايند ارتباط، ابزارهاي اطلاع رساني، ارتباط جمعي، سينما، تئاتر، جشنواره، كانال هاي ماهواره اي، تابلوهاي پست صوتي sms ، نشر الكترونيكي، نشريات، اينترانت، اينترنت و شبكه هاي رايانه اي كه در اين قسمت تعريف شده اند. بازگشتفصل دوم: (پيشينه و چهارچوب هاي نظري پژوهش)
اين فصل شامل: مقدمه، سير تكاملي شيوه هاي اطلاع رساني، شيوه هاي جديد اطلاع رساني، شيوه هاي اطلاع رساني در امور فرهنگ شهادت، شيوه هاي اطلاع رساني در ايران و استان سمنان و جمع بندي مباحث مي باشد. ارتباط انسان ها، سنگ بناي جامعه انساني است و بدون آن هرگز فرهنگ به عنوان خصيصه جامعه انساني پديد نمي آيد، از سويي ديگر، گسترش ارتباطات الكترونيك، جامعه جديد را چنان از جوامع پيشين متمايز ساخته است كه برخي عصر نو را عصر ارتباطات مي خوانند، وسايلي شگرف كه مظهر ارتقاي تكنولوژيك انسان به شمار مي روند، داراي بيشترين تأثير فرهنگي در ميان تمامي ابزار و فنون جديدند و بالاخره در آستانه ورود جامعه بشري به هزاره سوم ميلادي، وسايل ارتباط جمعي، پرتاپ جوامع را به سوي آ ينده موجب گرديده اند. اين وسايل در پيدايي عادات تازه، تكوين فرهنگ جهاني، تغيير در رفتار و خلق خوي انسان ها و بالاخره، كوچك شدن كره زمين و همسايگي ملل دور دست، سهمي شگرف بر عهده دارند. و بگونه اي كه برخي ميزان پيوند يك جامعه را با افق شگرف تغييرات نوين، در ميزان تحرك آن در زمينه ارتباطات مي دانند. درقسمت سير تكاملي، شيوه هاي اطلاع رساني، سير تحول و پيشرفت اين دستاوردها در زمينه تكنولوژي هاي اطلاعاتي و ارتباطي را به طور اجمالي در جداولي آورده شده است. تكنولوژي هاي نوين اطلاعات و ارتباطات، نظام هاي اطلاعاتي و ارتباطي (نظام تك مركزي، نظام چند مركزي، نظام جهاني و بانك اطلاعاتي )، نظام هاي بين المللي اطلاع رساني (خبرگزاري هاي و ماهواره ها) از شيوه هاي جديد اطلاع رساني مي باشند.شيوه هاي اطلاع رساني در ايران عبارتند از: روند كتابخانه اي در ايران، آموزش اطلاع رساني، سياست مدل اطلاعات، طراحي شبكه، كامپيوتري كردن كتابخانه ها، پردازش اطلاعات در زبان فارسي، پايگاه هاي اطلاعاتي كتاب شناختي، ماشيني كردن كتابخانه، چاپ و انتشار، صدا و سيما، ارتباط از راه دور و اينترنت.در قسمت شيوه هاي اطلاع رساني در استان سمنان، مطالبي چون: جغرافياي منطقه، سابقه تاريخي، كشوري، وضعيت استان در چارچوب تقسيمات كشوري، جمعيت و نيروي انساني، شركت مخابرات استان سمنان، در يك نگاه و ارزيابي عملكرد شركت مخابرات استان سمنان ذكر شده است. در پايان اين فصل نموداري با عنوان شيوه هاي اطلاع رساني بدون در نظر گرفتن محتواي پيام آورده شده است .بازگشت فصل سوم: روش پژوهش
به طور كلي براي تعيين روش پژوهش، چند نكته مورد ملاحظه قرار گرفته است:1. اهداف پژوهش2. فرضيات پژوهش 3. سوالات پژوهش اين پژوهش يك پژوهش توصيفي از نوع پيمايشي است در اين شيوه وضعيت جامعه آماري از حيث متغيرهايي نظير نوع ابزارهاي اطلاع رسان، ابزارهاي اطلاع رسان، در حيطه شهادت و شهيد، خواستگاه موردي اين ابزارها، مورد آزمون آماري قرار گرفته است. جامعه آماري اين پژوهش، همه مردم بالاي 18 سال استان سمنان هستند كه در سال 1384 در شهرهاي اين استان اقامت داشته اند. ميزان اين جامعه آماري، بر اساس آخرين سرشماري انجام شده كه در سال 1380 است كه تعداد شان 000/70 تا 000/100 نفر بوده اند. براي نمونه گيري نيز از جدول مورگان استفاده شده است. حجم نمونه، با استفاده از جدول برآورد حجم نمونه مورگان به تعداد 286 نفر برآورد شده است كه بعد از اجراي كامل، تعداد 290 نفر شركت داشته اند. ابزار اندازه گيري پژوهش ، ضريب آلفاي كروبناخ به خاطر تعداد گزينه ها و نوع آنها مي باشد.شيوه اجراي ابزار از اهميت ويژه اي برخوردار است ابزار اندازه گيري كه اعتبار و روايي مناسب، اما اجراي نامناسب دارد، داده هاي غلط به دست خواهد داد. به هر صورت، ابزارهاي اندازه گيري بخشي از اعتبار خود را مديون اجراي مناسب آنها هستند. در اين پژوهش، پرسشنامه ها در اغلب موارد به صورت فردي اجرا شده اند.يعني اجراي پرسشنامه كاملاً فردي بوده است. مراكز شهرهاي منتخب به عنوان تكميل پرسشنامه انتخاب شدند.بازگشت فصل چهارم و پنجم
فصل چهارم به تجزيه و تحليل اطلاعات پژوهش پرداخته كه داراي 2 بخش مي باشد. در بخش اول به توصيف آمار داده ها و در بخش دوم به تجزيه و تحليل آماري داده ها پرداخته است. در فصل پنجم كه فصل بحث و نتيجه گيري است شامل خلاصه و نتيجه گيري، نتايج كلي پژوهشف محدوديت هاي پژوهشي، پيشنهادات و منابع مي باشد. با توجه به مباحث مطرح شده در فصول قبل به اين نتيجه رسيده اند كه: بر اساس توصيف آماري داده ها 290 نفر در اين پژوهش شركت داشته اند كه اغلب آن ها داراي مدرك ليسانس و بين سنين 25 تا 18 سالگي بوده اند. متناسب با اهداف، سوالات پژوهش و سطح اندازه گير متغيرهاي آزمون هاي آماري مختلفي اجرا گرديده . از290 نفر پيرامون مهمترين ابزار اطلاع رساني در زمينه فرهنگي و شهيد و شهادت (به صورت خاص) سوال شد. كه شركت كنندگان در اين پژوهش رتبه هاي ذيل انتخاب كردند:كانال هاي راديويي و تلويزيونيبه صورت ديداري و در محافل مثل مساجد از اين قبيل
سيستم هاي نشرچاپي مثل روزنامه و غيره . كانال هاي مخابراتي مثل تلفن و موبايل
غيره سيستم هاي رايانه اي مثل اينترنت و غيره . مهمترين ابزار، مربوط به كانال هاي تلويزيوني است كه در بين اين ابزار نيز كانال هاي سراسري از اهميت بالايي برخوردار هستند.
محدوديت هاي پژوهش
پاسخ هاي جبهه ايمحقق؛ طرز برخورد(لباس و رنگ پوست)
در بسياري از موارد؛ زبان به عنون حامل انديشه و وسيله كسب جريانات ذهني خود موجبات بروز انحرافاتي را دركار پژوهش فراهم مي سازد. نمونه برداري پژوهش وسيع بودن منابع كسب اطلاعات